{"book":"adl0900","page":55,"text":"فتوحات اسلام\t( ۴۶ )\tبیان فتح دمشق\n\nمعتقد برینند که غزوه یرموک در سنہ ۱۵ ہجری بعد از فتح دمشق بوقوع یافته لیکن قول اول\nصحیح تر است — حضرت عمر رضی اللہ عنہ خالد را بسبب عطایای یک من خویزه کہ قبلاً مذکور شد\nدر اسرم معزول نمودند و میفرمودند که هرگاه شاعری خالد بترح زید عطایا بیکران\nبدو می بخشد و مجاهدین حضور خود را زاید از استحقاق شان عطا می نماید لاجرم بفقرا\nو مسکینان چیزی باقی نمی ماند درین کار حضرت عمر رضی اللہ عنہ و افعال حضرت خالد هر دو برسبیل\nاجتهاد بود و ہر یک شان در اعمال خود مستحق ماجورند زیرا که غیر از حق جوئی اراده نداشتند\nچون حضرت خالد خبر عزل خود را شنید قبول نموده و حضرت ابی عبیده بدون مشوره او عملی نکرده\nحضرت خالد ہمیشہ مستشار وی بود و آن هر دو امیر بودند که قدر دانی یکدیگر را کرده\nفضایل شخصیہ ہمدیگر را مراعات مینمودند حضرت ابا عبیدہ بشارت فتح را خدمت\nحضرت فاروق رضی اللہ عنہ فرستاده حضرت عمر رضی اللہ عنہ با اہل مدینہ از استماع\nفتح دمشق خوشوقتیها میکردند — بعد حضرت عمر رضی اللہ عنہ مکتوبی با بو عبیده فرستادند\nکه بمضمون بود جیوش ا کہ خالد از عراق آورده پس به آنجا ارسال نماشم\nمن عتبہ بن ابی وقاص را بر آنها امیر گردان خودت آنجا تمکن باش وی با خالدین\nدر آنجا بودند زود است که کلام انشاء اللہ در بیان بقیه فتوحات عراق مذکور گردد\nغزوه فحل\nبعد از فتح دمشق حضرت ابی عبیده یزید بن ابی سفیان را عوض خود در آنجا حاکم مقرر نمود\nخودشان بطرف فحل متوجه گشتند حضرت خالد را مقدمہ جیش در بالای مجاہدین چرخ پیاده\nمقرر نمود شناور و بر مجاص یمن و یسار لشکر را بعهده گرفته بر سواران ہزار تن از در\nو بر پیاده گان عیاض بن غنم را امیر منصوب نمودند — قبلاً مذکور شد که اہالی فحل\nبرای منع عبور مسلمین آبرا بر اراضی خود جاری ساختند وقتیکه مسلمانان نزدیک\nفحل نزول نمودند آن زمین گل آلود ما بین فریقین حایل گردید مسلمان از مشاهده\nاینحال مکتوبی بر حضرت عمر فاروق رضی اللہ عنہ فرستاده بانتظار جوابش امید شدند\nرومیان مسلمین را فریب داده بر آنها حمله بردند و امیرشان سقلار بن مخارق بود\nلیکن مسلمانان ہمیشہ با حذر بودند شرحبیل ہر صبح و شام لشکر خود را تعبیه نموده آماده\nمقاتله میساخت وقتیکه مسلمانان ہجوم اہل دیم را مشاهده نمودند فوراً مشغول قتال\nگردیده آند شبی روز را بمقاتله گذرانیده با انکه باز بشگاه شبی روزگار آن کفار تاریک\nساخته رو بہ انہزام گذاشتند و سقلار امیرشان باسقلوس تقریب مجروح و مقتول\nگردیدند و مسلمانان منصورنم بر آنها غلبه نموده ایشان از نهایت ترس و رعب راه","chars":2165,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0900/00055.jpg","first_page":1,"last_page":581,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0900/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0900/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0900/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0900_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}