{"book":"adl0900","page":414,"text":"قیام محمد بن تومرت (۴۰۰) فتوحات اسلامی\n\nمملکت بسیار عظیم در دیار مغرب و اندلس مهیا گردید که با ولادوی میراث میرسید الی سنه\nشش صد و شصت و هشت تا اخر الامر مملکت را بنومرین از دست شان کشیدند\nو مدت دولت بنی عبدالمومن بهمراه مهدی شان صد و پنجاه و دو سال امتداد یافت\nدر کتاب نفح الطیب گفته است که دولت بنی عبدالمومن از جمله بزرگترین دولتهای\nاسلامی است و هر یک از پادشاهان وی خود را امیرالمومنین لقب مینمادند و نقاره شان\nدر مملکت اسپان نقاره خلیفه ها بود و بر سرطغرناسر محمدبن تومرت مهدی خود دعا می نمودند\nو سکه باسم وی رامی زدند و عبدالمومن در سنه پنصد و پنجاه و هشت وفات یافت\nو عمروی شصت و هشت سال و مدت پادشاهی وی سی و سه سال بود بسیار شخصی عاقل\nو احتیاط کار خوب فکر حسن السیاسه جواد طبیعت بود مگر بسیار بیباک وخون ریز بود هرگناه\nخورد و یاسرد بن را بزرگ می شمرد و مردمان را در تمام شهرهای خود باقامت نماز لازم داشت\nو هر که نماز را ترک مینمود میکشت و در مجلس وی داما علما و اهل دین حاضر بودند از سخاوت\nوی منقول است که شاعری بمدح وی قصیده آورده که بیت اول این بود\nما هز عطفیه بین البیض و الاسل مثل الخلیفة عبدالمومن بن علی\nچون این بیت خواند اشاره نمود که بدین بیت اقتصار نماید شخصی بسیار درخشکه\nو جنگلی در دست سخامثل ابن علی و قصیده را تا ما نخواند و حکم نمود که هزار\nدینار به شاعر دهند از مجلسیان شخصی به عبدالمومن گفت حکمت چه بود که قصیده را تمام\nنشنیدی عبدالمومن گفت آنچه درین بیت مبالغه در مدح نموده بود ازین زیاده\nگنجایش نداشت در کتاب مونس در اخبار تونس علامه ابی القاسم رعینی\nق When آآورده است که همین شاعر بعد ازین که هزار دینار را قبض نمود فردای آن\nروز آمده و بیت مذکور را خوانده ساکت نمود و حکم کرد که هزار دینار دیگر بوی بخشد\nبعد هر روزه شاعر آمده درین بیت را خوانده حکم مینمود که هزار دینار بوی بدهند\nتا اینکه بچهل هزار دینار رسید شاعران بوی حسد برده اورا گفتند تا چند میروی\nو هزار دینار میگیری مگر از تغییر مزاج امیرالمومنین نمی ترسی شاعر خوف نموده فورا\nرحلت نموده به شهر خود رفت بعد خلیفه عبدالمومن از وی پرسید گفتند کوچید کفت\nخلیفه گفت لا حول ولا قوة الا بالله افسوس که بدبار اخلاف اراده ما بجان وی\nرسید اگر زیاده اقامت مینمود بسته بروی زیاده ازین می بخشیدیم و عبدالمومن بعلم اشعار\nو علوم ادبیه معرفت زیاده داشت چنانچه از وی حکایت کنند که به بعض راه های شهر\nمراکش میرفت و وزیر وی ابو جعفر ابن عطیه با وی بود دخترکی دید بسیار خوب لکیسورتا","chars":2146,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0900/00414.jpg","first_page":1,"last_page":581,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0900/414","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0900/canvas/414","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0900/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0900_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}