{"book":"adl0900","page":192,"text":"فتوحات اسلامی (۱۸۳) غزوة بلاد سوس و قایع افریقہ\n\nلشکر جرار و نفری بیشمار را آماده نمود و حسان بن نعمان را سر کرده ایشان مقرر کرده بجانب افریقیہ\nفرستاد که تا آنزمان چنین لشکر بزرگ ذی شوکت در افریقیہ هرگز داخل نشده بود چون داخل فریقا\nشدند انها سنجابونی قرطاجنہ روان گردیدند و پادشاه انولا بزرگ ترین ملوک افریقیہ\nبود و هرگز مسلمانها به انولا مقاتله نکرده بودند در ولایت قرطاجنه که رسیدند و از\nمردمان رومی و بربر بلا نهایہ دیدند با آنها مقاتله نموده ایشان را محاصره و بسیار\nآنها را مقتول و اسیر و محصور نمودند و از مسلمانها نیز بسیار مقتول گردید و چون رجال را\nمشاهده نموده اجتماع آراء شان بگریختن شد بنا بران بر کشتی های خود سوار شده بعضی\nبصقلیہ و بعضی به اندلس رفتند و حسان با شمشیر های تیز داخل قرطاجنه شده قتل\nو غارت نموده اسیر بسیاری گرفتند و لشکری خود را بگرداگرد انولا فرستاده بکمال عصبت\nقتال مینمودند مردمان از ترس نزد حسان آمدند حسان ایشان را به خراب کردن\nقرطاجنه امر نمود و آنها بقدر طاقت از قرطاجنه خراب و ویران کردند بعد از آن\nخبر به حسان رسید که روم و بر بر در شهر طفقوره و بنزت اجتماع نموده حسان\nبسوی آنها رفته با ایشان مقاتله های شدید نموده و هر قدر که مسلمانها سختی میدیم\nکردند تا آنکه رومیانرا شکست دادند و بسیاری آنها را کشتند و بر شهر هایشان غالب\nشدند حسان جمیع بلاد ایشانرا پایمال نمود تا اینکه اهل افریقیہ از حسان بسیار ترسناک شدند\nدر میان شکست خورده بیشتر باجه رفته و بر بریان بشهر بونه محصور شدند و حسان به قیروان\nواپس آمد زیرا که زخمی های لشکریان بسیار بودند و در انولا اقامت نموده تدبیر و حین محبت\nیا فتند در وقتیکه مردمان امدند حسان فرمود که بزرگترین ملوک افریقیه را که باقی مانده بمن نمائید پس\nعیالی را که ملکه بربر و با هر کهانت عالم و مشهور بود و مرد ما نرا با شیاء پوشیده خبر میدا\nو مسمی بکا ہنہ و بربریته الاصل بود و بکوه او راش جای داشت مردمان بر بر گرداگرد آن\nبعد از قتل کسیکه اجتماع نموده بودند برایش تسل دادند و حسان را اهل افریقیہ احوال کاہنہ را پرسیدون\nبزرگی مقام انرا بیان کردند و برایش گفتند که اگر کاهنہ را بقتل رسانیدی بعد ازان بر برج ها\nترا میکند چون حسان به بسوی کا ہنہ نزدیک شد کا ہنہ حصار با غایہ را ویران کرد بگان اینکه حسان در\nحصارها را وارد حسان از خیال خود نگردیده بسوی کا ہنہ رفت شهر منی با و تلاقی گشت و همراه کا ہنہ\nمقاتله سخت نمود و مسلمانها شکست خورده و خلق بسیاری از مسلمانها کشته و اسیر شد و حسان بجهت سکندون\nخورد بعد از ان گاهنه همه اسیر انرا رها نمود مگر خالد بن یزید قیمی که شخصی شریف و شجاع بود و کاهنہ خالد موضوع\nفرزند خواند و حسان از افریقیہ رفت بموضعی اقامت نمود و جای اقامت خود را کنبولی بعد الملک\nنوشته فرستاد تا اینکه امر عبد الملک برسد و مدت پنج سال در توابع برقه اقامت نمود\n\nدشمن ضعیف هم در ان وقت که قوی میشود\nبسیار خطرناک است و نباید دشمن قوی را\nحمله نموده از پای دراوردن بسیار\nاسان است و از اینجهت باید دشمن\nرا در اول امر که ضعیف است قلع و قمع نموده\nبقیه نگذارند و باید همیشه با هوشیاری\nدشمن را مد نظر داشت و از\nحالات او با خبر شد و از حیلتهای\nاو در امن نبود تا اینکه دفعتا\nحمله ننماید و اسباب ندامت نگردد","chars":2771,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0900/00192.jpg","first_page":1,"last_page":581,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0900/192","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0900/canvas/192","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0900/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0900_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}