{"book":"adl0900","page":167,"text":"فتوحات اسلامی\n(۱۵۸)\nپیمان صلح ارمنیه و آزربایجان\n\nآزربایجان ملک وسیعی است که مرکز آن تبریز است موقان ولایتی است مشتمل بر دهاتی در نواحی آزربایجان چرم شهر یزیم برد عیست از نواحی شهر زود حذیفه بن یمان صحابی است در مشرق حجله بوهم لیسکن شهر بزرگست از نواحی ارمنیه موصل شهر بزرگ و مشهوریست در کلدان قدیم نامیده میشود بین النهرین موقتی اولیا عبارت از سه قسمت ارمنیه مجتمع ارطانس ملاطیه سیواس ، واقعه است قونبند از شهرهای ارمنیه نیست و مهم سوریان فریه است از نواحی خوزستان بوهم\nفرستاده مصالحه نمودند و نیز بادلیم جنگیده مراجعت کردند .\nبیان صلح ارمنیه و آزربایجان\nدر بیست و پنجم اہل آزر بایجان نقض عهد نموده حضرت عثمان ولید بن عقبه بن ابی‌معیط را از کوفه بغزوه روان ساخت\nامر نمود سبب ولایت ولید در کوفه این بود که سعد در کوفه همراه عبدالله بن مسعود مخاصمه نمود عثمان عزل سعد را\nجهت قطع مخاصمه مصلحت دانسته ولید را عوض وی بکوفه والی ساخته بود ولید مقاتله آزر بایجان آمده مبارزه\nشمشیر با الامحسوس بمقدمه شکر بود اہل موقان و پر و طیلسان را غارت کرده فتح نمود اموال شانرا غنیمت\nاولا وشانرا اسیر گردانید اهل آزر بایجان طلب صلح نمود عهده را در بدل هشتصد هزار درهم مصالحه نمود مبلغ\nمعین را قبض کرد بعد از ان لشکر را پراکنده نموده سلمان بن ربیعه با هلی را بریاست دوازده هزار جانب امینیه\nفرستاد چون بارمنیه رسید اهل آنرا مقتول و ماسور و غارت کرده اموال شانرا غنیمت گرفته حرم محترمانه\nنزد ولید آمد ولید که فاتح گردیده و غنیمت گرفته بود بطرف کوفه از راه موصل بسیار گردید تا اینکه حبشه\nنزول نمود مکتوب حضرت عثمان در انجا به او رسید مضمونش این بود که معاویة بن ابی سفیان مخبر داده\nبر اینکه روم لشکر فراوانی بر بالای مسلمانان نفرستاده رای من انیست که برادران شان از کوفه\nانها را مدد بدهند لهذا مرد کاری و دلیر را با هشت یا نه هزار نفر از انجای که نامه من بتو میرسد بجا\nطائفه روم بفرست والسلام . چون مکتوب حضرت عثمان بولید رسید از کیفیت مردم را مطلع\nگردانیده ایشانرا به به جهاد دعوت نمود سلمان ابن ربیعه مجاباتی هشت هزار اهل کوفه متوجه\nروم گردیده رفت دایل شام را با خود همراه ساخته داخل زمین روم گردید بعد از ان غارت کنان\nداخل روم شده انچه میخواستند غنیمت گرفته بشریه از بلاد را فتح کردند بعضی کشته اند کسیکه\nسلمان بن ربیعه را معاونت حبیب بن مسلمه فرستاد سعید بن عاص بوده سبب\nدر زمانیکه والی کوفه بود بعد از معزولی شدن ولید روم و سبب آن فرستادن مکتوب\nعثمان به بجانب معاویه بود بدین مضمون که حبیب بن مسلمه را همراه اهل شام جانب\nارمنیه به غزا فرست چنان بارمنیه که با زربایجان است پس متوجه ارمنیه شده به قالی قلا به\nمعاش را برایشان تنگ گردانیده بر فراز خود یا دادان جبزیه طلب امان نمودند حبیب\nامان شانرا پذیرفته بسیاری آنها فرار نموده بشهر های روم ملحق گردیدند حبیب بن مسلمه\nبا همران خود مدت یکماه در انجا اقامت نموده برایش خبر رسید که سرهنگ ملک ارمنیان\nقین بهمراه هشتاد هزار لشکریان روم متوجه او گردیده و نام سرهنگ ملک آرمان\nموزیان بود و مملکت ارطانس عبارت از شهر هایی بود که یکی از ان هست اولا و سلطان\nقلج ارسلان سلجوقی آمد و آن شهرها ملاطیه و سیواس واقعه لنی و قونیه و شهر هاینکه متصل نسبت با\nملت منطقه ملیه بنا براین حبیب مسلمه و اینا مر وحشت زده از این کیفیت به داد معاویه باعثمان نوشته بخضرت عمولی بصد بن الخاص فرستادند او\n\nملک در ارمنیان","chars":2918,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0900/00167.jpg","first_page":1,"last_page":581,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0900/167","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0900/canvas/167","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0900/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0900_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}