{"book":"adl0799","page":66,"text":"٥٩\nهم جمره (۱) برآورد فرو برده نفس را هم فاخته بکشا د فروبسته زبانرا\nگرخانه بهارست صبا رنگ برزمین از عکس چرا رنگ دهد آب روانرا\nژاله سپر برف ببرد از کف کوه چون رستم نیسان بخم آورد کمانرا\nاز غایت تری (۲) که هوا راست عجب نیست گر خاصیت ابر دهد طبع دخانرا\nگر نایره (۳) ابر نشد پاک بریده چون هیچ عنان با ز نپیچد سیلانرا\nدر ابر نه در وایگی طفل شکوفه است یازان (۴) سوی او تارچه کشادست دکانرا\nدر لاله نورسته نه افروخته شمعی است روشن زچه دارد همه اطراف مکانرا\nصبح\nچون وقت صبح چشم جهان سیر شد ز خواب بگسسته شد ز خیمه مشکین شب طناب\nبنمود روی صورت صبح از کران شب چون جوی سیم برطرف نیلگون سراب\nجستم زجای خواب و نشستم بخانه در یکسینه پرز آتش و یکدیده پر ز آب\nباشد که بینم از رخ سیمین او نشان باشد که یابم از لب نوشین او جواب\n(۱) جمره بحرارت و بخاری است که آخر زمستان از زمین سه نوبت برخیزد در جمره اول زمین و در دوم آب و در سوم نباتات گرم شود و اشجار شکوفه کند.\n(۲) تری:- درین کلمه را بجهة ضرورت شعری مشدد کشته ولی اینگونه تصرفات شعر را از رتبه دراندازد.\n(۳) نایره:- نیچه بمعنی نی میان تهی.\n(۴) یازان:- آهنگ کننده اسم حال است از یازیدن بمعنی آهنگ کردن.","chars":1037,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0799/00066.jpg","first_page":1,"last_page":243,"title":"Adabīyāt ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0799/66","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0799/canvas/66","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0799/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0799_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}