{"book":"adl0799","page":38,"text":"۳۱\nحصه\nعمر خیام (یا در یتیم)\nحکیم عمر خیام ازین حصه و ظهورش در زمان سلطان ملک شاه سلجوقی است\nتولد او را برخی بلخ و برخی لوگر (۱) و برخی نیشاپور گویند و هم در نیشاپور در سنۀ ۵۱۷\nاز دنیا برفته و برخی وفات او را از ۴۹۸ تا ۵۳۰ می نویسند و نظامی عروضی\nدچار مقاله نقل کند وقتی در بلخ با حکیم صحبت داشتم درین سخن گفت خاکم در موضعی\nباشد که هر بهار، نسیم بر آن گل افشاند پس از چند سال که نیشاپور رفتم مزار او را پائین\nدیوار باغی یافتم که درختان امرود و زردآلو خاکش را از برگ شکوفه قبر پوشش کرده بود\nحکیم با در عصر خواجه نظام الملک، و حسن صباح همدرس بوده (۲) و هر سه\nاز امام موفق نیشاپوری استفاده کرده اند تا اینکه حکیم در فنون معقول و منقول سرآمد روزگار شد\nروزگار گشت بتخصیص در ریاضی دارای پایۀ بلندی گردید و بحضور ملک شاه سلجوقی ترتبۀ\nندیمی اختصاص یافت و بحکم او باصلاح بعضی از ارصاد فلکی پرداخت و زیجی ترتیب داد\nو جدول ارصاد و تقویم را اصلاح نمود و حساب جلالی (۴) را در آن داخل ساخت در اوان تحصیل\n\n(۱) واقع در کناره در مرغاب .\n(۲) طفولیت خیام و خواجه را در یکزمان بعید و این روایت را جعلی میدانند .\n(۳) جلوس ۴۶۵ - وفات ۴۸۵ مفتاح التواریخ .\n(۴) سال تاریخ جلالی را سیصد و شصت و پنجروز و پنج ساعت و چهل و نه دقیقه اعتبار کرده اند نام\nماه های آن همان نام ماه های فارسی است . مبدأ این تاریخ سال چهارصد و هفتاد و یکم هجری است\nو بحکم ملک شاه سلجوقی وضع گردیده (غیاث اللغت و ذکا الملک)\n\nتاریخ الویبر، علم ادیان، جدول جلالی، م الدور سلجوقی، و جعجع بس [؟] در [؟]","chars":1345,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0799/00038.jpg","first_page":1,"last_page":243,"title":"Adabīyāt ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0799/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0799/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0799/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0799_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}