{"book":"adl0799","page":23,"text":"١٦\nفردوسی\nفردوسی که گویند سخنوری مانند او در زبان فارسی تا امروز برنخاسته است\nاز باریافتگان سلطان غزنوی است. این پادشاه بزرگ طوری که از فتوحات\nعالمگیر خود سلطنت ظاهری را وسعتی در خور بخشید همانطور از نظر والا و همت\nبلند ارباب فضل را تربیه نمود و بدستیاری آنها قلمر و معنی را انبساطی بسزا داد\nخودش هم دارای فضل بود چنانکه گویند کتابی در فقه تالیف نمود و صاحب طبع\nشعر بود. مجمع الفصحا (١) قطعهٔ ذیل را بدو منسوب داشته:\nزتخت را گر قم از سر لطف\nخون من ریختی و غدرت هست\nزانکه هنگام رگ زدن طبعیست\nگوی سیمین گرفتن اندر دست\nغزنین با که حال شهر کوچکی است در انوقت پایتخت این پادشاه بزرگ بود و بپواسطه\nوسعت و عمرانش بحدی رسید که درودک امروز را مسلخ آن شهر شهیر میدانند.\nسلطان مدرسه و موزهٔ دران بنا کرد و غرائب نفائس را فراهم داشت\nحضرت او را از مشاهیر فضلا و ادبا رونقی تمام بود. ابوریحان بیرونی که درعلوم\nمختلفه نظیر شیخ الرئیس بقلم میرفت از فضلای حضرت اوست چار صد شاعر\n\n(١) جلد اول ص ٥٥ جلوس سلطان ٣٨٩ - وفات ٤٢١","chars":904,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0799/00023.jpg","first_page":1,"last_page":243,"title":"Adabīyāt ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0799/23","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0799/canvas/23","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0799/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0799_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}