{"book":"adl0799","page":17,"text":"۱۰\n\nچهل هزار درم رودکی ز مهتر خویش\nعطا گرفت بنظم کلیله در کشور\nرودکی نخستین شاعری است که دیوان ترتیب داد و اشعار پخته گفت و پیش\nاز رودکی شاعری بدین مایه و پایه سراغ نمیدهند . اگر چه از دیوان او چیزی نمانده\nولی رشیدی سمرقندی در عده اشعار او میگوید :-\n\nشعر او را بر شمردم سیزده ره صد هزار\nهم فزونتر آیدا رچونانکه باید بشمری\n\nو غالباً مبالغه باشد بر علاوه که مجمع الفصحا می نویسد :- بیشتر اشعاری که بنام رودکی\nشهرت یافته در دیوان حکیم قطران پدید آمد و بعد از تحقیق آشکار شد که از قطران است\nو چون دیوان قطران شهرت نداشت و در مدح او نام نصر نیز اندر است نصر را ابن\nاحمد و قطران را رودکی پنداشتند و بعد از تعمق در تاریخ حق بجای خود قرار گرفت\nو شبهه رفع گشت و ثابت شد که غالب آن اشعار مال قطران است . رودکی\nدر ۳۲۹ یا ۳۳۰ وفات کرده (۳)\n\n(۱) سعید نفیسی که از فضلای عصر حاضر ایران است در کتاب احوال و اشعار رودکی و صفحه ۶ دیباچه می نویسد که بر علاوه اشعار منظوم کلیله و دمنه رودکی چار مثنوی دیگر هم داشت و مجموعه اشعاری بنام رودکی در طهران در ۱۳۱۵ بطبع رسیده و از ۱۱۷۰ بیت ۹۵۱ بیت از قطران و بقیه که ۲۱۹ بیت باشد از رودکی است با آنکه چند بیت دران نیز مشکوک است .\n(۲) حکیم قطران تبخی است با وانوری و سائر شعرای او را دانند در ۴۶۵ وفات کرده ممدوح قطران ابو نصر ملان از امرای آذر بایجان بوده و بعلت اشتراک اسمی در میان هر دو ممدوح اشعار قطران را از رودکی پنداشتند .\n(۳) سخن و سخنوران مجده","chars":1275,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0799/00017.jpg","first_page":1,"last_page":243,"title":"Adabīyāt ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0799/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0799/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0799/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0799_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}