{"book":"adl0799","page":11,"text":"٤\nدو بیت منسوب با بوحفص و ابیات ابو عباس را ذکر کردیم اما در بیتی که به بهرام نسبت یافته\nنیز شبهه موجود است زیرا بعضی یک مصرع آنرا از ویدا نند بر علاوه بیت مذکور بزبان قاری\nموجوده است و باشکال مختلف روایتش کرده اند و هر قدر در اشعار قدما کنجکاوی رود\nتبع از شعرای عرب ظاهر شود و این دلیل است برآنکه فصحای فرس این فن نفیس را بلقای\nعرب اخذ کرده اند چنانکه سخن و سخنوران در مواقع متعد د تصریح به این امر میکند پس نظم فارسی بعد\nاز اسلام باشد . او پنی است که شعر العجم تنقید کرد و میگوید: - اسلام ابدا خیال نداشت\nکه بزبان قومی تعرض نماید از عهد خلیفه دوم تا عصر حجاج تمام دفتر در ایران بزبان\nفارسی بود اینقدر شد که در زبان قدیم فارسی اندک اندک کلمات عربی در آمیخت مانند\nاردو زبانی جدید روی کار آمد و نیز دیانت اسلامی تاثیر خود را آنقدر دلها جا داد\nکه برای گنجایش غیر جا نماند. محیطی مانند عرب که از فضایش ترانه نظم بلند می شد\nدر برابر تاثیر اسلام مهر سکوت بر لب زده مدتی خموش ماند تا عهد ولید و چون در عهد او\nسلطنت بسامانۀ پیدا کرد شعر که از لوازم اوست در عرب تجدید یافت اگر ممدوح\nبزبان فارسی آشنا می بود شاید نظم فارسی نیز وجود میگرفت . آری در قرن\nسوم آفتاب اقبال دولت عباسی رفته رفته میل بافول نمود و بنا بران بعضی\nاز علاقۀ ها و صو بجات بزرگ آزاد گشت و حکومتهای نو اساس یافت","chars":1170,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0799/00011.jpg","first_page":1,"last_page":243,"title":"Adabīyāt ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0799/11","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0799/canvas/11","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0799/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0799_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}