{"book":"adl0789","page":881,"text":"صفحه ٦ (شمارۀ ٤٨) (جلد پنجم)\n\nفی الوقت فرانسه در جنوب شرقی به\nمستملكه های شان توافق نمودند ، بريطانيا\nدر ملا یا همچنان رفتار کرد .\nو سيام از آن اشیائی که به سیادت شان\nمصادمه میکرد نجات یافت اگر چه مساحت\nآن از ماقبل تقلیل یافته بود وسائر مناطق هند\nبریتانوی وهند هولاند از نظام نیابتی\nتمتع گرفته می روند دزغای هند از محبس\nبر آمده بسوی لندن عازم شده در آنجا\nوزرأ شاهی استقبال شان را نموده اند بعد از\nمذاکره شان به خلاف ورزي قانون به\nمعاودت محبس راضي شدند .\nافغانستان قبل از سی سال آرامگاه انظار\nانگليس و ايران میدان منازعات روس\nوانگليس، وسر زمین عرب تحت سيادت\nعثمانی ها (اما از بعضی جهات تحت سلطه\nاروپا) بود .\nامروز تمام این بلاد بتما مها دارای\nاستقلال تامه می باشند ، همچنان مناطق\nآسیا وسطی در زمان حکومت تزاری\nشخصیت خودرا از دست داده بود امروز\nدر جمهوریت سویت داراي عضويت است .\nبه اینکه تغییرات عظیمه موجوده که دال بر تقدم\nاند ملل آسیا را راضی نساخته بلکه آسیا را به\nاضطراب وقلق آورده گویا تقدم سریع\nآنها را به بی اطمینانی تزئید بخشیده\nخصوصاً این امر ناراضی عمومی را در\nسائر مناطق باعت ننگردیده خاصتاً\nاغتشاشاتیکه جلوگیری از ئی عند الانفجار\n\nمتصور نیست مگر بقوه عساکریکه تحت\nقيادت افسران اروپائی باشد .\nوقله تنها این امر سرعناد ملل شرقی با فرزندان\nشعوب سفيد نیست ، این عصبيت که زوال\nنخواهد شد حتی از کسانیکه بقسم سیاحت\nازین بلاد در گذشت باشند .\nآیا (اصل اساس) درین نهضت تساهل\nاروپائی ها با شرقی ها است که بعضی\nحقوق و امتيازاتی را که ایشان رواداشته\nاند حرص ایشان را شور داده طمع ملل شرق\nرا به هیجان آورده که لا ینقطع در طلب\nافزایش اند و یا ما غربی ها در قلوب\nشرقی ها ضعف خود را وانمود ساخته\nایم . متليکه ولستوت چر چل می گوید .\nیا اینکه ژاپون و سویت در آب گل\nآلود شکار می کنند بغرض قضاوت بر\nامریکا و اروپا .\nتمام این سوالات ایجابا جواب می\nشوند ليکن با این همه به مقر مسئله\nنمی رسیم .\nهمچنان امکان می رود که این اضطراب\nمنسوب گردد بسوی اقدامات وطنیتی که\nدر وقت شکست دادن جاپان در مکدن\nبروسیه در آسیا بروز نموده پس دائره آن\nوقتی مشتعل شد که رئیس ویلسن ١٤ نقطه\nرا در طول وعرض دنیا نشر نمود .\nغیر از انکه این ایعاز اسباب ثانوی است\nچه شرقیها از آن قبل نبودند که وزش\nهوای مخالف حریت را در سیاست اروپائی\nها نمی دانستند .\nالحق که باز گشت تقریر از سال ١٩١٤\nالی ١٩١٨ است .\n\nحق اینست که برای قلق و\nاضطرابیکه امروز شرق را سیادت می\nبخشد اسباب اقتصادي و مدنی است\nما شرق ها را مکلف ساختیم تا افکار و نظام\nصنعتی و ثروتی و تجارتی ما را اتخاذ نمایند\nدر حالیکه آنها این نظام و افکار\nرا به طیب خاطر قبول نمی نمودند نظام\nاقتصادی ما تنها در جاپان اصلاحات نموده\nهمین جاپان است که در مدنیت اروپا\nتنها او را پیرو می بیند لیکن بدون اینکه\nسيادت تقلیدی اروپا بر او شاق باشد جاپان\nاین نظام را بلا تکلیف از طرف اروپائی\nها در وطن خود تطبیق داد\nليکن به استثنا ژاپون در اقطار آسیا\nاقوام را معنتاً به قبول معاهدات\n(مودت و تجارت) و ضمناً برای سلطه و\nنفوذ خود از جهت امتیازات و امتداد\nخطوط آهن و شوارع عمومی تکلیف\nدادیم.\nو اما استدلال میکردیم بر اینکه ترقیات\nآسيا بما معلوم نبود مگر به این وسائل\nیا اینکه شرقی ها جواباً بگویند که\nما ذاتاً فکر نمودیم و میل کردیم\nحالا نکه این منافع مادی را که ما بایشان\nداده ایم از ما خواهش نه نموده بودند\nمتليکه دپلومات و کمیسون های دریایی ورجال\nبانک ها و نماینده های تجار متفقین جوهر\nمسئله که می باید سوکوزی کنیم آن را\nاین است که مدنیت قدیم شرقی ها به\nتمام معانی ضد مدنیت مادی غربی ما است\nپس شرقیها دارای غرض و مقاصد","chars":3110,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00881.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/881","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/881","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}