{"book":"adl0789","page":87,"text":"صفحه 8\n( شماره ٥ )\nمجله پنجم\n\nدلم بدست يكي شوخ جاهل افتاده\nبسنگ شيشه دل سخت مايل افتاده\nتا اكنون موجود و بديوار زيارت خضر\nآويخته است . از همه شگفت تر كه اشعار\nاين شاعر درعصر خودش به ممالك\nهمجوار مانند هند و ايران بدون تذكره\nوپاسپورت مسافرت نموده مورد نظرو استقبال\nشعرای آن سامان گرديده است چنانچه\nدرجزء پنجم ديوان ايرج مرحوم مشهور\nبه جلال الممالك كه يكي از غزلسرایان\nمتبحر وازشعرای مقتدروناموران ايرانست می نويسند\nدر ۱۲ سالگي اين مطلع را در گي راي\nايرج ميرزا خوانده واورا به سرودن دعوت كرد\nمردم از حسرت امور وشأن ریم شدن\nمن ندانم بچه تدبير بدام آرم شان\nاين مطلع مشهور از ولی متوفی\nوهر شخص كه اشعار بر گيده ولي متوفی\nرا هم دارد حتماً اين غزل در جمله همان اشعار\nاست . و موضوعی نگارنده از میرزا قاسم\nجو از سالیان درازيست كه اين غزل\nطواف را بيك حنك جذاب وشور انگيز\nخود خوانده وميخواند . خلاصه حيات ولي\nطواف روشن ونسبت به همعصران خود\nخوش بخت زيرا تا حال نام ونشان او مكرراً\nدر جرايد وطن تذكار يافته و در قلوب قسمت\nبزرگ هموطنان خود جادارد واشعار\nبه خاطر ها محفوظ و بزبان ها جاري ، مزارش\nكه آخرين منزل راحتي و ياد گار واپسين\nاوست معین ومیتوان رفت و مزار او که موجود\n\nوتعلق دارد به او است . ازمرحوم كه الهم\nشاعر وسخن شناس است واشعار متفرق\nاو متداول ونزد صاحبان ذوق حاضر شرح\nحال مفصل این شاعر با قسمت اشعارش از\nشماره ١ تا ٤ همین محترم مرقوم ومندرج ،\nیا فت دارد .\n( سرور گويا، عضو انجمن ادبي )\n\nبحر وماهتاب آسمان و ستاره\nشب وسكوت\nدريج طرف صدا وندای نیست . آسمان\nمانند خیمه کلان قير اندودی بالای سر\nاین محیط سياه انداخته ، تابش ماه سرد\nو كم نور است . شعاع بیجان او در روی\nآب تاريك يك ستون كهكشانی ترسيم\nميكند . ستاره ها كورلی روشن در\nنقاط مختلفة سمان رخود ميازاند .\nدرینجا طبیعت در اغماي مختصری با\nشكوهي تجلي ميكند . كائنات در بالا\nعبارت از آسمانی آبی ، در پایین از آب\nسياه گون ست . آسمانی سوای يكدانه ماه\nو چنددانه ستاره چیزی ندارد ، دریا\nازین هم عاری ست .\nبین آسمان و آب کشتی تحركت\nميكند كه از آن دود ميراند، در حجره\nهای او اجسامی خفته اند که تازه از\nقالب خلاص شده اند :\nواقعا عجب سكوتی است ! حتى يك\nنسيم خفيف نميوزد ، در روی آب يك\nموج كوچك ديده نميشود ، صدای\n\nچرخهای کشتی هم که بکوش نميرسد ،\nمثلیکه عالم مرده ، دنيا از موجودات\nخالی گردیده باشد .\nاين منظر بدون اینكه الم آور ويا هول\nپرور باشد ، سرور آمیز هم نيست ، دقت\nدر هوسها و آر، و ها را ميخواباند ، سوای\nانكه ترس ووحشتی تولید کند . توجه\nبان عقل و حكمت را كناره ميزاند و\nغضب را معدوم ميكند . تنها درین میانه\nروح حرکت می نماید و حیات عمق و\nدور اندیش میگردد.\nاين دريای سياه خيلی امتدادها وسيع\nو پهناست ! قرن ها بسيار عبور كرده\nاند و این دريا هنوز بيك حال ست . دروی\nرو و زیر این دریای عظیم هزار ها پاره اهن\nقوی دهیان كوچك را بلعيده و طفال\nآنهارا شکم ساخته اند ، ليكن در سطح\nدریا خبری از آنها نیست .\nصدها بي هزارها سالی گذشت ، بسپار\nنوح جديد در میان این بحر پیدا شده\nسختی ها بر ده، زحم ها خورده ، عاقبت\nبدون اینكه بدانند کجا میروند فانی\nگرديده اند ، و اين دريای بی پروا بيك\nآهنك موج ميژند . كوهها از هيجان شديد\nرفت خسته تلخ شي می سوختند اطفال\nمعصوم از داسق خوشبوی مادر در ميان\nشعار های پرحم قش افتند ، شهر ها\nکه هیچ گناهی ندارند خراب شدند مگر\nاين دريا بهمان حال ست كه بود .\nچقدر کشتی های پر اقتدار که از سطح\nاین دریا مرور كرده اند ، این کشتی ها","chars":2985,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00087.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/87","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/87","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}