{"book":"adl0789","page":860,"text":"(شماره ٤٦ و ٤٧) جلد پنجم\n\n(بقیه از صفحه ٤)\nچاوپي محفل که برای گذاردن نماز جمعه ترتیبات گرفته شده بود آذان نماز جمعه گفته شد اعلیحضرت ، با حاضرین بالطرف حرکت نموده به ادای نماز مشغول شدند بعد از فراغ نماز اعلیحضرت و تمام مدعوین در سالونیکه طعام های متنوعه تهیه و ترتیب شده بود تشریف برده بصرف طعام مشغول شدند ـ در وسط صف اول ذات همایونی و جناب والا حضرت صدر اعظم صاحب م ـ دو طرف شان ملکان و زارعین و فلاحین نشسته دردیگر صفوف را باق ذوات مدعوین تشکیل داده بودند .\nدرضمن خوردن طعام ذات ملوکانه با زارعین و فلاحین مذکور از ترقيات عصريه دنيا و پیشرفت های ملل راقیه و اینکه تمام این ترقیات را بخط و فقط علم و معرفت ، اتفاق و اتحاد ، سعی و عمل ، باعث شده است ، مصاحبه میفرمودند .\nپس از صرف طعام بساعت یکنیم ذات شاهانه از سالون نان خوري خارج شده بطرفیکه موتر سواري همايوني ايستاده بود حرکت فرمودند .\nذات شاهانه بطرف موتر خودشان که تقریباً بیست متر دور بود ، براه افتادند درین اثنا جناب وزیر صاحب تجارت را مخاطب ساخته فرمودند : ـ\n« وزیر صاحب ! امروز من خیلی خوش \n\nگذشت ، این خوشی من دو جهت دارد اول سبب خوشي من همین است که حکومت و ملت را باهم متحد ومتفق و اهالي را شاد و خندان می بینم ، دوم حسن تجاويز واجرا آت شما » \nوزیر صاحب تجارت شکر نموده عرض کرد « که این همه نتیجه حسن نيت وتوجه شبانروزي ذات شاهانه است ، ما تنها این قدر کرده ایم که افکار اعلیحضرت را تعقیب نموده ایم سپس ، ذات همایونی با تمام حضار وداع کرده بموتر خود نشسته بطرف کابل حرکت نمودند ، از طرف نقري نظامي با موزيك مراسم تعظيم وسلامي بجا اورده شد ، جناب مستطاب صدر اعظم صاحب وجناب شهزاده محمد طاهر جان وهيئت محترم کابینه با باقی مدعوین، پس در محفل آمده مشغول صرف شيريني ومصاحبه هاي آزادانه گردیدند ، بساعت دو نیم والاحضرت شهزاده باذوات معیت شان نیز رهسپار کابل شدند ، ساعت ٣ بعد از ظهر بود که والا - تترت - دراعظم صاحب باجبالحسنیه سالار غازی وزیر صاحب حربيه وباقي وزراي عظام نیز در موترهای مخصوص خود شان شسته روانه کابل شدند .\nاهالي که در بین راه باهم مذاکره می نمودند عبارت از خوش گذشتن این روز وتکرار کردن کلمات همايوني بود ، والحاصل ايندعوت ميلة فليۀ كمي خاتمة یافت .\n\nاقتباس از جریده گلشن :\nصحرا نورد هوا پیما\nمقایسه تمدن قدیم وجدید\n\nدوره و عصری که ما در آن زنده گانی میکنیم موسوم بعصر صحرا نوردی سریع (طی الارض ) و هوا پیمائی است چنانکه می شنوم فلان طياره سيصد الی چهار صد میل را در يك ساعت پرواز نموده وفلان اتومبیل قریب بان مسافت را طی نموده اینگونه پیشرفت و ترقی وسایل نقلیه و ارتباطيه بهترين ضامن تمدن و امتداد آن خواهد بود تمدن قدیم فقط در چند نقطه از نقاط زمین منحصر بود و اگر گاهی از طرف جماعت وحشى يا اقوام غير تمدن بآنها تهاجمی میشد تمدن دنیا بکلی در اثر انقراض تمدن آن نقاط منقرض می گردید و همین علت بود که تمدن رم بواسطه ژرمن ها انقراض یافته و اثر آمدن اسلان و بغداد بواسطه تهاجم مغول و تاتار از بین رفت در هر دو صورت دنیا دچار ظلمات توحش گردیده و مدنیت منحصره آن که در روم و بغداد پا بر جا بود دستخوش فنا شده و بواسطه زوال و مضمحلال تمدن آن دو آثار تمدن از تمام دنیا سپری گردید .\nاما تمدن فعلی در همه جا ریشه دوانیده و ارتباطات جدیده آنرا پابر جا نموده در معنی دارای اساس متین وغیر قابل امحا عاست چنانکه اگر فرضاً سيل توحش","chars":2896,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00860.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/860","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/860","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}