{"book":"adl0789","page":85,"text":"صفحه ٦\n(شماره ٥)\nمجلد پنجم\n\nشهر را بكلی فراموش كرده حكايات\nآنرا از افسانه های خیالی گمان کرده اند\nدر هر حال هنوزه هم آثار «آنجور»\nباقی است و تا امروزه کسی پیدا نشده\nاست که طلسم مغلق آنرا شناسانده و راهی\nبرای شنا خت این شهر بمردم نشان\nبدهد .\nجزیره ایستر\nدر اواسط بحر محیط کبیر و قریباً\nهزار میل دوراز سواحل جمهوری «شیلی»\nجزیره است که طول آن قریباً سیزده\nمیل وعرضش تخمیناً به هفت میل بالغ\nمیشود، و با دوری که این جزیره از\nسواحل عالم متمدن دارد بحریه پیمایان آن\nرا مشاهده کرده اند سکنه جزیره پر از\nمجسمه های بزرگ بزرگی میباشد که\nارتفاع هر مجسمه آن تخمیناً به سی فت\nبالغ می شود .\nدرین جزیره قراب شش صد مجسمه\nنیم تنه بر علاوه یکصد و شصت سکه (قاعده)\nمیباشد که بعض این تمثال های نیمتنه\nبر روی آنها قرار گرفته و بعض بمنزله\nمقابر میباشد .\nدر وسط جزیره یکانی (آتش فشان)\nمیباشد که هنگامه انسان در ان بلند\nشده و اطراف آنرا گردش نماید مکان\nهای سنگی حجاری مییابد که در پهلوی\nآنها تمثال های خیلی زیادی است که\nساختن بعض آنها باتمام رسیده و بعض ها\nنا تمام میباشد این مجسمه ها يك حالتی\nگذاشته شده که گوئی صانعین آن رفته\nاند که فردا واپس آمده و مصروف کار\nشوند .\nشاید حاجت نباشد که بگوئیم این\nمجسمه ها سری از اسرار غامض و معمائی\nاست که تا حال حلها بحل آن موفق نشده\nاند. حصر اً عده ساکنین این جزیره\nبیشتر از دو صد و پنجاه نفر نمیباشند\nشمارشی که درین جزیره دیده می شود\nاینستکه در آنجا مقابر یا بقا یا جسد های\nیافت نمی شود که دلیل شمرده شود که\nاین جزیره پر از نفوس بوده و یا اینستکه\nاهالی آن بر اثر كدام زلزله مدهش يا\nظهور آتشفشانی هلاک شده باشند مجسمه\nهایکه ذكر كرديم بحدی از روی دقت\nو مهارت ساخته شده استکه هر صانع ماهری\nمیتواند برای اکمال آنها بکوشد .\nمعذالك درين جزیره حتماً بايد\nحادثه که منتهی به هلاک ساکنین یافرار\nشان شده است واقع شده باشد .\nیگانه عالمی که یکی از علما دران\nاره نموده و شاید صحیح هم باشد اینستکه\nجزیره ایستر در زمینه های قدیم پشته\nخاکی بر قله کوه یا اراضی مرتفعه بوده\nاست که این اراضی در اثر يك زلزله\nمدهشی در زیر آب غرق شده و در بالای\nسطح آب جز همان قسمت مرتفع آن\nچیزی باقی نمانده است و آن عبارت از\nهمین پشته است که امروزه وجود دارد\nو با سم « جزیره ایستر » شناخته\nمی شود .\n\n( نا تمام )\n\nتبعات ادبی :\nدرهای یتیم\n(٤)\n١٩ - دیوان احمد اثر میرزا احمد خان\nکه پسر میرزا خان مرحوم است بمضمون\nالولد سرالابيه شخصي فاضل واديب وداراي\nمقام ارجمندی بوده است . و از شعراي\nدربار تیمور شاه که خوبترین مربی ومشوق\nشعرا است محسوب است . دیوان او موجود\nومتعلق است بمیر زا عبدالله خان که پسران\nمرحوم است .\n۲۰ - دیوان جایز که از شعرای زمان\nاعلیحضرت تیمور شاه وهم عصر با عاجز\nوافغان ومير زا وعزت وغيره بوده است\nچون اسم این شاعر و اثرش که درامراد از دیوان\nاشعارش باشد از دوست عزیزم حافظ\nنور محمد خان شنیدم به همین اندازه\nقناعت کرده معلومات درست و پایداري را\nکه مقصد از روشن کردن حیات این شاعر\nباشد بخود ایشان میگذارم و میگذرم .\n۲۱- : دیوان عزت که این هم از شعراي\nزمان شاه زمان، شاه شجاع بوده است یک بیت\nاین شاعر تا امروز مشهور و بزبان ها جاریست\nبعالم رونق خوبی از ان شد\nکه دوران در کف شاه زمان شد\nاز قرار اطلا عاتی که از حضرت استادم قاري\nصاحب فرا گرفتم گویا حضرت شان\nدر سنه ١٣٠٦ ديوان این شاعر را بخط","chars":2875,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00085.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/85","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/85","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}