{"book":"adl0789","page":814,"text":"( صفحه ٢ )\n( شماره ٤٤ )\n( مجله پنجم )\nو نسبت بسال ١٣٠٦ دوازده فیصد كمرك اند خوی نسبت به سنه ١٣٠٩ هشتاد فیصد و نسبت به سنه ١٣٠٦ فى صد دو نيم صد كمرك مشرقی نسبت سال ١٣٠٦ بیست و پنج فیصد نسبت بسال ١٣٠٩ مساوی است كمرك فراه نسبت بسال ١٣٠٩ پنجاه فیصد ونسبت به سنه ١٣٠٦ صد فیصد ترقی نموده باستنای كمرك جنوبی كه عمل آن کاملاً كسر نموده .\nو این ارتقای عمل در مواد ادخالات در تحت قواعد مخصوصی انجام یافته كه عبارت است از تزئید طبیعی قیمت مال باین صورت که اخذ محصولات كمركی تا حال در افغانستان از روی قیمت بوده وقیمت هم مطابق ارزش فعلی داخله مملکت می شود والبته آقایان تجار اطلاع دارند كه نرخ اشيا نسبت بسنوات قبل از حیث تفوق مسكوكات خارجی پنجاه فیصد زیاد گردیده است كه اين ترقى محصول همان تفوقى است که طبیعتاً در قیمت مال عاید شد ولى ترقى كمرك قند هار مربوط بعوامل مخصوصی است که از حسن توجه جناب رئیس صاحب تنظیمه آقای محمد کل خان در ضبط و ربط كمركی ها و اداره كردن صحيح كمركات اعمال شده است طوریکه والا حضرت میفرمایند دوست است نظریات دولت در قسمت صادرات بكلى انجام نیافته . ولى باید از یك طرف بسهم خود وزارت تجارت اصلاح این نقیصه را به تدریج وعده داده واز طرف دیگر آقایان تجار را حالی نموده كه قدمت ايشان در امور مربوط مقتضی\nاین است كه با فدا كاری تمام نظریات ترقی خواهانه دولت را تعقیب نمایند . همچنین كه والا حضرت در نطق خویش اشاره فرمودند كه ما به ترقیات مطلوبه وقتی واصل خواهيم شد كه فیصد صد محصول كمركی ما مربوط بصادرات مملکت باشد این کلام مستحسن در حقیقت با آرزو های اقتصادی هم آهنگ است زیرا آمال اقتصادیان مربوط به آورد مقوا های بازی اطفال نیست بلكه ملت آرزو مند است تجار محصول زحمت ایشان را در اطراف دنیا پراگنده كنند و در ازای آن پول بوی بدهد كه قیمت زحمت آنان راتكافو نمايد .\nبالاخره تجار بايد مطلع باشند كه درین گیرو دار که صدای بحران اقتصادی از دنیای جدید و عتیق شنیده میشود هر كس برای ادامه نفع خود بدست و پا افتاده ما نیز برسك روش دنيا برای جلب منافع خود آتی غفلت نمائیم ، افكار تداوم در طول سال گذشته با موافقت تجار يك شركت اسهامی در مركز و نماینده كی های تجارتی در لندن و پشاور از طرف وزارت تجارت تأسيس شده و بعضی هم در شرف تاسیس است ، ولى این اندازه اصلاح در صحنه تجارت دنيا ما را نیرومند نمی سازد باید طوری تجارت كرد كه ديگران تجارت مینمایند .\nتطویل کلام ممكن است وسایل تصدیع را فراهم كند ، لازم است در ختم کلام رضائیت خود را باستثنای مامورین كمرك\nجنوبی كه قسمت مهم عمل را ضائع نموده اند ، به آقایان تجار و مدیر كمرك مركز آقای محمد عمر خان و سائر مامورين كمرك ولایات اظهار كرده و تشكرات صمیمانه را بجناب رئيس تنظیمه قند هار آقای محمد كل خان ووكيل نائب الحکومه هرات آقای عبد الرحيم خان که در راه تفوق عمل صرف مساعی نموده اند تقدیم دارم ، و برای استفاده بیش تر اذهان آقایان تجار را بفرمایشات والا حضرت صدر اعظم صاحب كه مروج افكار ترقی خواهانه ذات همایونی است متوجه نمائیم .\nخلاصه معروضه تجار\n(بعد از حمد ونعت ومنقبت ) تمام اهالی افغانستان بالعموم وعاطفهء تجار وصنعت پیشه خصوصاً از ذات عدالت سمات همایونی ومساعی جميله مامورین امانت شعار خود اظهار مسرت وحقانه عرض مینماییم که نظیر این راحت ومرفه الحالي كه فعلا درامور تجارتی وغیره موارد اقتصادي وطن عزيزما از عرق ريزي حكومت موجود است وشامل بزرگ پيشرفت همة شعب حيا تية پنداشته میشود ، قبل ازین کمتر در وطن عزیز ما مشاهده شده است : ما در برابر این آرامی و چاره بازار تجارتی خود بجز اینكه بدعای بقای این سلطنت ذی معدلت خود پرداخته برای پیشرفت هر گونه مقاصد و آمال حکومت خود كه مبنى برخیر وبهبود ماست","chars":3150,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00814.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/814","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/814","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}