{"book":"adl0789","page":693,"text":"( مجلد پنجم )\n( شماره ۳۷ )\n( صحنه ٤ )\n\nيا باشد عذابهای که مخیله بشر از آن مؤلمتر\nتصور کرده نتواند بینم ( ابی تو به )\nگویا محبوترین مخلوقيکه دوستی را بمن\nیاد داده بود یعنی مادرم در آنجاوقت تا\nنيك و بد او در ترازو گذاشته شود و\nبمقابل هر بدی یکی از آن عذاب های که\nاز شنیدن آنها هنوز لرزه دارم خواهد دید.\nدر آنوقت که بحضور پدر ایستاده\nواین حقیقت خیلی مولمرا میشنیدم طفل\nبودم چیزیکه یاد ندارم رویا بو شنیدن\nمانمی اصدم بود ، از این رو ، بود که\nخاتمه این درس پر خوف من فقاق تدی\nگردید . یا عتش از که الفاظ نا شایسته\nاز قبیل اعتراض وتنหيديكه در خاطرم\nگذشت بیان کرده بودم ، ولی در\nآن حینیکه دردهای مادر را در وقت\nتول کردن تو لك ویده فکر میکردم این\nفقاق رسید وفکر را معطل کرد، بالعوض\nمجبور شدم آنچه را که پدر گفت یقین\nکنم . زیرا فهمیدم که فکر کردن\nدر این موضوع فقاق پدر را موجب\nمیشود گویا این لقطۀ یقین بود حالا مطا\nلبی که بعد از این قصه درد هند من شده\nاست فهمیده باشد که من چرا آن درس\nاولی را شوم قرار دادم ، زیرا این فقاق\nکه موجب یقین شد در آن دقیقه که در\nروی من خورد جولان فکر مرا محدود\nساخت و باز از آن دقیقه فکر من در هر\nچیز نشو ونمو طبعی خود را گرفته و\nوسعت یافت الا در دایرۀ ایمان که بهمان\nدرس ابتدائی محدود ماند . زيرا التهاب\nآن بصورت مخيف گذاشته شده بود .\nولی اگر تنها همین حادثه میبود شاید\nعوارض زنده گی وتبدلات روزگار\nقراری که خاصیت دارد اثرش را میبرد .\nاما بد بختیانه در جمله دوستان پدرم معلم\nدینیات مدرسه بود ، که طبعاً در\nملاقات اولین خود سفارش لازم را برای\nتحكيم معتقدات من داد ، وشايد معلم من\nاین سفارش را دلیل ضعف موجبات خود\nدانسته بود زیرا در اولین ساعتیکه در\nاطاق درس آمد ، مرا خواسته ودو\nسوالی از معلومات من را جمع بعالم\nابدیت رسید . البته این سوال او درد\nهای گرانیک که از تصور حالت مادر مسکین\nدر مقابل آن ترازوی بیم ناك كه پدرم\nحکایت کرده بود بیدر میان داشتم ، واز ترس\nکوشش فراموشی میکردم بشور آورده\nو اگر چه جواب عبارت از همان معلومات\nمولم پدر بود ، ولی این مانع نمیشد از\nاینکه لهجه درد ناک مرا بپوشاند . زیرا\nجواب های من تمام نشده بود که فلکه\nدر بین آمد ، ومعلم سخن مرا قطاع\nکرده گفت با ادا ایمان پر یقین در تو\nپیدا شود ، کار آن یقین را همین فلکه\nپیدا خواهد کرد، و پاهای مرا\nبست . گویا آخرت نزعه عذابی بنام آن\nدیدم ، وبحساب استاد خود هم یقین مطلق\nداشتم ، زیرا فی الحقیقت پر یقین تر از عذاب\nآخرت در من معتقدی نبود ،\nاین گویا نمونه از سلسله درسهای عالم\nابدیت بود که باید مرجع امیدم باشد\nکه از تفصیل گذشته تنها نتیجه را\nبگویم : در خیال من ، پیشتر و مدهشتر ومولمتر\nوالحاصل پر عذابتر از عالم ابدیت چیزی\nخالق نشد . لاچار غیر از انکه از نام آن گریزان\nشوم ، وسعي کنم که آنرا فراموش کنم\nدیگر چاره نبود . اما از طرف دیگر\nمجبور بودم که تسلیم داشته باشم . زیرا\nقرار گفته استاد که فقاق و فلکه در من\nیقین پیدا کرده بود . ولی پانها من\nفهمیدم که آن تخمین استاد غلط بود، زیرا\nوقتیکه تبدلات آن فلکه و آن فقاق و آن\nپدر خوش نیت و آن استاد را از بین برد من\nمانده و این عالم ؛ وروز گار پرده ها وقضایای\nاین کائناترا از رویه ی نظرم میگذشتاند\nوالام حیات چه در خودم و یا در خوا ملیکه\nاطراف من بود مأيوسيت وبد بيني و نفرت\nرا بعالم راه میداد . هیچ آن تعلمیات ناقص\nو آن يقينيكه موجبش ( فلکه ) بود\nاین دردها را نتوانست تخفیف کند . و\nدر نتیجه ( معذور هم بودم ) که در عالم\nمدهش اشک و بدبيني ، مايوسيت ميافتادم .\nپیشروی من درد و مصايب ، مظالم و آلام\nومعاها ، مستقبل تاريك ومشكوك ونا معلوم\nواقعاً مرحله مدهش بود که طی کردم .و\nبدتر اینکه همان ایمان میراثی هیچ در تسکین\nاین مشکلات باری نمتوانست . زیرا\nایمان من بهمان دایره خورد یک روز\nاول پیدا شده بود محدود مانده ، و چیزیکه\nآنرا تا ئید یا قوی میساخت دلیل ناقص","chars":3286,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00693.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/693","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/693","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}