{"book":"adl0789","page":692,"text":"صفحه ٣\n( شماره ٢٧ )\nمجلد پنجم\n\nهر ولنگ در حیات بشر موجود است الا خاتمه . پس برای تکمیل شدن آن ابتدائیات و برای پیدا شدن خاتمه باین سلسلۀ دراز بشر ، باید حلقۀ دیگری باشد. باینکه همیشه وقوع حادثات توازن خیر و شر که باصطلاح خود آنها را (عدالت غیبی مینامیم) و دائماً فکرها را مبهوت میسازد داشتن ایمان را ببودن يك حلقهٔ دیگری بعد از این عالم قویتر میسازد . و چنانچه در هر نوع گفتیم اندازه سعادت و اطمینان انسان در این عالم بسته باندازه یقین داشتن است با این حقیقت . و بیچاره کسیکه دل او این ایمان یا یقین را نداشت در کمال شقاوت و بدبختی دوره این حیاترا طی خواهد کرد . و که میداند که در آنعالم بچه حال خواهد داشت ، زیرا بیچاره آلوقت بيك حقیقت خیلی تلخی دچار میشود که تمام این کائنات پر انتظام ، و موجودات پر جمال را بنظر او منفور خواهد ساخت و چه تلختر از این نتیجه باشد که انسان مصایب والام و مظالم و فجایع این عالمرا بی خاتمه و بی درمان ببیند ... اما تنها و تنها چیزی که همه سرور و مظالم عالمرا بنظر آسان بسازد ، و هر درد و پریشانی را اطمینان و تسلی ببخشد تنها ایمان داشتن بعالم آخرت خواهد بود . گویا سعادت در این حیات بسته بایمان است .\nولی کدام ایمان ؟\nنه همان ایمانی که پدر یا استاد در من پیدا کرد . و خیلی خوشبخت هستم که عوارض حیات و مطالعات زندگانی مرا بتبدیل آن موفق نمود . بلی ! بتبدیل نه بترکت آن زیرا اگرچه هر دو يك ايمان است ، ولی فرق بزرگیکه دارد همینستکه آن ایمان بیم بود و این ایمان امید . و معلوم استکه من حیث لذت و اطمینان و تسلی چقدر فرق بین هر دو ایمان است ، یعنی میخواهم بگویم که از آن ایمان دل من مرتعش و منقبض و افکار من محدود و خوفناك ولی از این ایمان دل من آرام و مطمئن و افکار من آزاد و روان حتی امیدوار است گویا در انوقت اگر چه مؤمن بودم ولی شقی اما کنون مؤمن هستم خیلی سعید .\nو چون میدانم که دردمندان من ، یعنی کسانیکه در دور طفولیت درس ایمان را بمانند من گرفته اند بسیار است ، از این رو بی مورد نخواهد بود که قسمهٔ آن درسهای خود را نقل کنم ، تا مرا دیگر از ذکر کردن این خاطره دارم واضحتر گردد .\nبلی در جملهٔ سعادتهای که پدرم برایم سنجیده بود درسهای ایمان است . ولی راست بگویم ، اگرچه در حسن نیت آن مرحوم شکی ندارم - که آن درسها با خیلی مشووم بود ، چه مرا مدتی از تمتع بلذت واطمینانیکه ایمان دارد محروم گردانید . اينك تفصيل اولین درسی که از ایمان به آخرت گرفتم تا جاییکه رعایت وقت خواننده و توضیح مطلب اقتضا میکند ، مختصراً مینویسم .\nدر عمر ٩ ساله بودم روزی صبح از خواب برخو استه تمام خانه را ولوله و گریان و چهره ها را نشان غم و مصیبت گرفته بود . طفل بودم و از شیرینیهای طفولیت خواهد بود که سبب را ندانسته باز صمیم دل شريك غم و شادی دیگران میشود . منهم سبب را نفهمیده و نپرسیده بولوله آمدم . بلکه صادق تر بودم زیرا دیگران تنها اشك ميباريدند اما من فغان انداخته بودم . چند روزی باین حال گذشت طبعاً از همه خسته تر شده بودم چنانچه خاصهٔ طفولیت است چیز سرته مادر علاجی برای تخفیف این خستگی نداشتم . ولی در این چند روز هر چه بالیدم پیدا نبود . از هر که میپرسیدم جز ریختن اشك جوابی نگرفتم . حالا که ما در نیست از حیث شفقت روی پدر آمد . بعد از سوال زیاد آن مرحوم روزی [شاید ناخواسته] بمن گفت که مرد.طبعاً سلسلهٔ استنطاق خود را دراز کردم تا بدانم کی میآید ؟ او هم شاید بخیال مشغول ساختن فکر خود سوالات طفلانهٔ مرا ذریعه گرفته و از حقیقت مرگ که هر کس مردنی است . و بعد از این دنیا عالم دیگریست که همه یکجا میشویم بیان داد . در آنجمله طبعاً فلسفهٔ نیکی و بدی ، یا عذاب و مکافات هم آمد . ولی چنانچه گفتم این درس شومی بود . زیرا در آن سلسله از رنگ های عذابهای آخرت که انسانهای قوی هیکل و پر دلرا بلرزه میارد ، چه حال که بمن طفل برسد ، شنیدم . ومختصر از تمام قصه این را فهمیدم که ما برای این پیدا شدیم که این عالمرا در عبادت و ترس از خدا طی کرده و در آنجا برویم تا نيك وبد ما را در ترازو تول کرده در مقابل هر بدی که از ما صادر شده","chars":3437,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00692.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/692","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/692","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}