{"book":"adl0789","page":691,"text":"صفحه ٢\n( شماره ٣٧ )\nمجمد ٤\n\nآنجا شر ساقط خواهد شد و تنها خیر\nمیماند . پس باید عالم ابدیت عالم سعادت\nباشد .\nو این سعادترا که در نظر من مطبوعتر\nو مرغوبتر میسازد وعده های شیرین\nو تجلیات پر لذتیستکه قر آن مجید وعده\nفرموده . اگر چه پهلوی آن وعده ها\nوعید ها است . و همچنینکه آن وعده ها\nمرا بر ذوق میسازد طبعاً بعضی اوقات\nتصور وعیدها هم لرزه باندام من میارد\nزیرا بشر هستم و همچنینکه جوهر خیر در\nمن است از داشتن يك جذبه شر خالی\nنخواهم بود . مگر هر چند این ترسها\nزیاد شود . و یا هر چند که آن وعید ها\nشدید باشد باز هم آن عالم ابدیت لایدی\nبنظرم شیرین است . زیرا آیه شریفی\nدر قرآن مجید بنظرم میخورد که همیشه در\nوقت ترس همچو ستاره امید پیشروی من\nمیدرخشد که فرموده [ قل یا عبادی الذی\nاسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله\nان الله يغفر الذنوب جميعاً ] هر بیم و\nخوف را از آن عالم پوشیده از دلم دور\nساخته است .\nولی در اینجا من نمیخواهم در دلایل\nسعادت ابدی بپیچم . چه انواع ماهیت\nآن عالم مستور را حواس ما درک کرده\nنمیتواند . تنها به اینقدر اکتفا میکنم بعد\nاز این حیات محدود يك حیات ابدی\nدیگری شروع میشود . و دران حیات\nابدی تمام معانی سعادت را ایمان دارم\nاما چیزیكه میخواهم آنرا توضیح بدهم\nاینکه سعادت این عالم بسته باعتقاد داشتن\n\nبآن عالم ابدیت است و چنانچه در اول\nگفتم قدر لذت ایمان داشتن را بآن عالم\nکسی میداند كه درد والم شـــك\nو لذت تدقیق و تحقیق را چشیده باشد .\nبلی ایمان داشتن بآخرت ادنی سعادت\nدر این حیات است . زیرا سعادت عبارت\nاز اطمینان و آرامی دل است ، واگر\nدل آرام ومطمئن نبود بهترین حاله این\nعالم بدترين . وشيرينترين آن تلخترین\nاست . بیچاره است كسیكه این اطمینان را\nدل او نداشته باشد. زیرا هر شب وروز این\nحیات را بر آتش میتپد ... [ و دراین\nعذاب هم حق بطرف اوست ] چه حالت\nشبکه مد هشتترین رنگهای زنده گی\nاست . از کجا آمدم ؟ و برای چه ؟\nکجا میروم و برای چه ؟ بلکه هر کدام\nما بچشم خود میبیند که در هر ثانیه\nکه براین عالم میگذرد ملیونها مخلوق\nنیکو کار با ک دل با ارمان سپرد خاک\nمیشوند ، وملیونها ظالم خونخواربا غرور\nمی میرند . که اولیها نیکی را جزبدی\nودومیها بدی را جز نیکی ندیدند . وعلی\nهذا در هر ساعت عالمهای بی توازنی وغلبه\nشر بر خیز بنظر میا ید . از این رو\nاولین سوالیكه بعد ازاین تصور پیشروی\nانسان میاید همینستكه :\nآیا خاتمه این کائنات بر انتظام وبر\nجمال همین خواهد بود » ؟\nودر پیدا شدن همین سوال سعادت\nیا شقاوت انسان شروع میشود . ولی\nطبیعی استكه جواب آن :\n\nنى !... وهذا رائ فی ... ! میباشد .\nزیرا هر خورده وبزركت این عالم\nبل هر ذره از ذره های آن کمال نظام\nودقت . منتهای جمال ورو نقرا نشان\nمیدهد . البته در نزد قدرت عظیمیکه پیدا\nکردن این همه نظامها ورو نقها آسان\nبود حل کردن این مشکله که خوردتر\nاست یعنی توازن دادن بین خير وشر\nباید از همه آسانتر باشد : بلکه آن قدوت\nعظیمیکه آفتابها باین عظمتشان ومهتابها\nباین جمالشان . وستار گان با ین تعداد\nشان . و آسمانها باین فراخیشان بالاخره\nتمام کائنات با همه موجودا تشان ذره\nموی از نظام وخواصیکه برای آنها تعین\nفرمود تخلف کرده نتواند ، البته این\nبشر ضعیف پارهــا عاجـز تر از تمرد\nوعصیان خواهد بود .\nبلکه دراین کائنات عظیمیکه هيچ ذره\nولو ساده آن بی خاصیت وبدون فایده\nیا سببی خلق نشده است ، نمیشود که این\nمخلوق عجیب و پر رشک که اهمترین رتبه\nهای مخلوقات را اشغال کرده است\nیعنی انسان بی سبب و بی فایده یا بامر و بی\nبا خلق شده باشد . و این خاتمه ظاهری\nکه آنرا مرگ مینامیم خاتمه حقیقی نه\nظالم و نه مظلوم خواهد بود . والبته\nاین سلسله موجوده آن که نقصش نمایان\nاست حلقه دیگری برای خاتمه وتوازن خواهد\nداشت . زیرا هرآچند تعمق کنیم می بینیم\nکه تمام مظاهر حیات بشری عبارت از\nيك سلسله ابتدائیات است . وهر چیز و","chars":3232,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00691.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/691","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/691","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}