{"book":"adl0789","page":668,"text":"( شماره ۳)\n\nمهالیک متمدینه می توان مشاهده نمود دیگر حس است که بذریعه آن انسان بعبادات و ملکات فاضله بوده ضد آنرعایت\nچه هر مملکتی که از روی علم وتمدن تاثیرات خارجی را در وجود خود انتقال داده حسن ادره قوی بدنی و سلامتی مزاج\nواصلاح اخلاق زیاده تر پیش رفته است و ارادات خودش را بوسیله آن تحریک است بمقصد ننجام و ایفای وظایف و\nمنازعات ودعاوی در محاکم عدلیه ودوایر می نماید . تکالیف خویش در حیات ، سپس\nپولیس شان کمتر اتفاق می افتد . ثالثاً اقتدار که بتوسط آن از اعمال خود فراهم نمودن وسایل و موجبات يك\nدر حالتیکه هنوز اهالی آن متحلی اخذ نتیجه میدارد . زنده گانی آبر و مندانه ایست از طرق\nباخلاق نشده و جریان مسائل خلاف اخلاقی در صورتیکه این سه قوه ممتازه انسانی مشروع بوسیله سعی وعمل .\nدر آنجا حکمفرما باشد حکومات طبعاً قوانین باساس تربیه و پیروی بمطالب اخلاقی در قسمت دوم: تکالیف و وظایفی است\nو مجازات را در آنمملکت شدید میگذارند وجود انسان تقویه شده و شروع که انسان در مقابل عموم ابنای و ایفای\nولی در جائیکه مردم متصف بفضایل وصفات بکار و ایفای وظایف و عملیات خود می آن مجبور میباشد :\nاخلاقی شده باشند بعکس آنست . منبع نماید ، طبعاً انسان مصدر خوشبختی شده ۱ : مقابل خانواده مثل : پدر ، مادر\nفسادات اخلاقی اساساً در یک قوم وملتي شخص وی و هم جامعه ازاو خودش برادر ، خواهر عیال و اولاد ، غیره\nمستفید میگردد و مجلین شخصی اخلاقی\nدوچیز است . انسان و متصف بودن بفضایل انسانی جائز اقارب ؛ چه در موقع عسرت و بدبختی\nاول : جهل که مردم بوظایف وتکالیف و سزاوار است . با دیگر مواقع قدریکه او نسبت بسایرین\nخود ندانسته از مقتضیات اخلاقی بی خبر طوریکه عرض شد که انسان در حیات طالب رحمت و محبت و تعاون آنهائی و\nخویش تکالیف و وظایفی در انسبت بشخص آنها تو را مقدم بدیگران خدمت و كمك\nمی مانند . خودش و هم بجامعه دارا بوده و مدیون کرده اند لابد از تو هم نسبت بسایرین\nدوم : افساد متنفذین ومقتدرین است که بتادیه آن میباشد عبارت از مطالبی است طالب رحمت و محبت و تعاون تو بوده و\nروح اخلاقی طبیعی راهم در وجود اشخاص که باین تفریق توضیح می یابد : مدیون آنهائی و ابدانیست این حق\nکشته و آنهرا بمقاصد خویش استعمال و قسم اول : تکالیف و وظایف شخصیه وا جب التادیه را فرا موش نمائی .\nدر طرق سوء اخلاقی سوق مینمایند . که این هم اساساً بدو قسمت منقسم این قسمت مراعات و تکالیف که نسبت\nاستفاده از فضایل اخلاقی ومتنبه شدن میشود . به خانواده مرعی میشود آنرا موسوم\nاز اینکه انسان دچار مراتب سوء اخلاقی اول : رعایت حقوق و احترام باری باخلاق فامیل و یا خانواده کی کرده اند\nتعالی جلت مجده که خالق و آفریده گار که این مرتبه اول تجارب و زمینه عملیات\nنشود بازهم بوسیله همان قوای فاضله ایست ماست و بایستی وظایف بنده کی ولوازم اخلاقیست برای يك انسان که در صورت\nکه خداوند متعال ممتازاً نسبت بدیگر اطاعت و انقیاد تماماً بحضور حضرت باری حسن اجرای این وظیفه و بر آمدن از\nمخلوق در وجود انسان مودوع فرموده است تعالی بجا آورده شود . عهده اش ممکن است انسان در ملت و\nیعنی عقل طبیعی که بواسطه علم صیقل دوم : تکالیف و وظایفی که باید بشخص اجتماعات بشری از عهده تکالیف و\nشده باشد وانسان بوسیله آن بین خیر و نفس است غرض از تهذیب نفس و وظایف عمومه اخلاقی بدرستی برآمده\nوشر ، زشت وزیبا فرق میگذارد . اخلاق و تزکیه روح و جلب و اعتیاد خواهد توانست .","chars":2875,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00668.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/668","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/668","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}