{"book":"adl0789","page":581,"text":"(شماره ۲۰)\n\nصحیات\n\nامراض جهاز ادرار\n\nدر این مرض بعضی علامات خصوصی\nظاهر میشود . وبعضاً مقدار طبیعی\nادرار از (۱۵۰۰) گرام زیاده می شود.\nکثرت تبول ـ پولی ـ وری :\n\nبعضاً کم میشود (تناقص بول ـ اولیقوری)\nوبعضاً کیسه ادرار خالی میماند وادرا\nنمی شود ( عدم تبول ـ انوری ) می گویند.\n\nاگر بوقت ادرار کردن درد حس\nکند ( عسرت تبول ـ دیزوری ) ونیامدن\nجراحت از ادرار ( پیول قیح ـ پی\nاوری ) گفته می شود تداوی ابتدائی\nامراض راه ادرار :\n\nبدون شیر چیزی دیگر نخوردن واز\nاشیای نمکین بصورت قطعی پر هیز\nنمودن مریض است وز مان خون آمدن\nاز ادرار ادویه که قاطع خون باشد پاسی\nوتنیهء داکتر دوام نمودن است .\nبوقت آمدن حرارت در ادرار علاوه\n\nادویه انتی سبتك مثانه را نیز بشویند\nو ادرار مریض را از يك نصف روز الى\nنصف روز دیگر در يك ظرف درجه دار\nجمع نموده ومقدار ادرار را قید نموده\n[دو کتر؟] جنه معاینه داده شود ،\n( التهاب کلیه ـ نفریت )\n\nدر عفونت کرده در ادرار البومین مو\nجود میشود . این التهاب متلونكه در\nدیگر امراض سری دیده میشود ( یا حاد\nمیباشد ویا مزمن ) علامات ابتدائی آن :\nدرد کمر ، کم شدن مقدار ادرار ،\nظاهر خون در ادرار ، به مقدار\nزیاد البومين در ادرار ، ورم اعضاء .\nیا مزمن می شود : که درین صورت\nالتهاب ادرار بسیار دامنه دار است .\nکم شدن البومین ، کش شدن رگهای\nخون سرخ ، خرابی بعض اعضاء خصوصاً\nقلب . در التهاب دم پته کرده ـ ظاهر\nشدن ( اورم ) در وجود که مسمم شدن\nوجود است و به این اورم اآن گفته می\nشود و اگر وخوله کدام مریض پیدا می شود\nعلامت آن بیهوشی است که از خود\nبیخود میشود .\n(سبات قوما اورم ميلك) تداوی التهاب\nکرده :\nبه مریض شیر وسبزی خسرواندن و از\nطعام های نمکین به قطعی پرهیز دادن\nخون گرفتن و سایره تدابیر است .\n\nقولنج گرده :\n\nدرد شدید ایست که از کمر تا راه ادرار\nبوقوع می آید .\n\nمجلد پنجم\n\nدر اثنای درد بواسطه سنگ های خورد\nخورد یکه در میان راه های مثانه\nوکرده است در ادرار خون دیده میشود .\nتداوی آن :\nالا رسیدن داکتر مریض را در بین آب\nنشانده ( یعنی آب زن کردن ) است\n\nالتهاب حاد ، يا مزمن مثانه\n\nدر ادرار ظاهر شدن جراحت ، به\nمشکل بول کردن و آمدن خون فهمیده\nمی شود .\nتداوی :\nبخوردن بعضی ادویه جات خصوصی انتی\nسبتك ودوام نمودن شستن مثانه است .\n\nسلسل بول\n\nبدون خواهش خود بخود آمدن ادرار\nاست که در سبب های زیاد : تب شدید ،\nامراض عصبی مریضی و خسته کی را\nادرار بوقوع میاید\nتداوی :\nزایل نمودن سبب آن ، شستن مثانه\nودر وقت لازم در مثانه گذاشتن سوندا\n( کتی تر ) است .\n\nاحتباس بول ـ حبس ادرار\n\nبند شدن بول است که بواسطه التهاب\nمثانه ، کلان شدن ( پرستان ) یا کثافه\nدر تنك شدن راه ادرار در بعض امراض\nعصبی ادرار احتباس میکند .\nتداوی آن :\nاستعمال نمودن سوندا ، شستن مثانه ، فراخ\nساختن راه ادرار است . (باقی دارد)\n( سید حفیظ جاهد )","chars":2394,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00581.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/581","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/581","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}