{"book":"adl0789","page":537,"text":"صفحه ۴۰\nشماره ۲۸\nمجلد پنجم\n\nو عدالت حکم فرما نگردید هم بعضی طبقات در همان حال باقی مانده خاموشی را نز وارا وسیله راحت متباشی ساختند ، در حال او لي میگفتند : ساکت باش تا در امان باشی با احتیاط حرکت کنید ، چیزی نگوئید که : زبان سرخ سر سبز میدهد بر باد ، یا اینکه\nنمیتوان که نقاب از رخ سخن برداشت\nچرا که مردم بد چشم در پس « پیش اند\nتا رفته رفته از ان طبقات زمزمه های خوش گذرانی و تنفر بحق بلند شده و باهجه هاي مستهزا له شنیده می شد — گوشه عافیت و کنج قناعت بکف آر !\nتا لا خاموشي ابترین پرده پوش جهالت و نادانی بوده و کهانداره اغلب عقلا وشعرا هم به لحن عتابی بیهوده گوئی ؛ یا ده سرائی منع گفتن کرده وخاموشی را تا فعستر از لب کشادن دانسته اند که مایه رسوائی بشود چنانچه درین موضوع گفته اند\nنم کهائی های نادان از سخن پیدا شود\nپسته بی مغزچون لب واکند رسوا شود\nو در جای دیگر میگوید : —\nتامرد سخن نگفته باشد\nعیب و هنرش نهفته باشد\nالحاصل دلایل بی شماریست بر اینکه خاموشی مبهم بوده و از برخی جهات باید هم قدر وقیمتی داشته باشد اما به نسبت تحولات دوران و مقتضیات زمان ازین هم غافل نباید شد که گفتن نیز\n\nبموقع خودش دارای اهمیت ومنافع بسیاری است و ایلو بشخصیات و اقدمات گوینده مضر واقع شود ، بکثرت اتفاق افتاده که تکلم و یا اقدام يك فرد فداکار و حق پر ست سبب احياي يك جامعه خاموش و منزوی واقع گشته یکی از دانایان متبحر زبان فارسی میگوید :\nاگر بینی که نابینا و چاه است\nاگر خاموش بنشینی گناه است\nچه انسان وقتی در اموراتی بصیر و خبیر يا مقتدر بوده و احتیاجات جامعه خود را بشده ی هدايات و یا بگردن اقداماتی محسوس شد قویأ گفته میتوانیم که کناره گیری وخاموشی او در نزد حق پرستان بزر کترین گناه و خیانت محسوب خواهد شد .\nمثلا در دوره سفوی که دمان عزیز ما در خطر اضمحلال دچار بوده و از تاخت و تاز رهزنان شئونات مدنی آن مستغرق لجه خون و در ورطه سقوط بود بسا اشخاصی بودند که بعدد اندوخته های رشوت و ذخیره های خیانت در گوشه های فراغتی خزیده در بی غیرتی بروی خود بسته ومشغول مطبوخت چرب وشیرین گشتند يا بكمك همان منابع نامشروع راه مسافرت خارج پیش گرفته هوسات شهوانی یا استراحت رو حانی را پیروی کردند شبا روزی مشغول عيش ونوش اسم وطن محبوب را فراموش و برای نشنیدن استغاثة هموطنان مظلوم پنبه\n\nغفلتی در کوش کردند نه قدمی برداشتند ونه قلمی آه بداخل مصدر خدمتی برای نجات وطن شدند ونه در خارج متحمل زحمائی برای استخلاص هموطنان گردیدند تا شهریار فداکار ، اعلیحضرت نادر شاه غازی از خارج بسروقت وطن و هموطنان رسیده وسیله نجات ومایه آبرو ملـك و ملت گردیدند .\nدرین دوران آرامش و امنیت و عصر درخشان مدنیت کمال بی انصافی وبی مروتی خواهد بود اگر انرازین طبقات تنبل و مفت خوار پس از عمری عودت کنند وبدون خجالت ، انزوا و خاموشی خود را پرگفتن و کار کردن دیگران تر جیع داده ادعای وطن خواهی کنند یا مر هو بیت ومغرورات خود را از غیرت ملی وجنبه عقلی و مدنی بشمرند .\nاینجاست که ما باید در اعمال وافعال خود نسبت به انزوا وخاموشی یا گفتن و کار کردن از روی انصاف وحقیقت و جِداناً موقع شناسی کنیم نه اینکه حقوق کارکنان وحقیقت شناسان را پامال کرده وهم پیگی خود را مصدر اضایل معرفی و بضعف خود دلیل ودلایل بتراشیم .","chars":2757,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00537.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/537","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/537","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}