{"book":"adl0789","page":50,"text":"( شماره ۳ ) جلد پنجم\n\nعینا نطق علیحضرت غازی\nراجع به ترقیات عرفانی افغانستان\n\nروز سوم عید ضحی موقعیکه اعضاء\nهیئت وزارت معارف مدیر ها ، سر معلم\nها و معلمین مکاتب و يك يك نفر از\nطلبه نمره اول هر صنف مکاتب حسب\nابلاغیه وزارت در باره برای شرف یابی\nحضور و تقدیم تبريك عيد در قصر دلگشا\nبوقت معینه ، حاضر و مشرف شدند\nاعلیحضرت غازی از جمله محصلان نطق\nغرای ذیل را ایراد فرمودند :\n\nه ازین ملاقات شما خورسند شدم\nو برای همه شما تبريك این عید سعید را\nمیگویم .\n\nه اهمیت معارف را خوب میدانم که\nبرای يك ملت و حکومت و خود معارف\nبهیچ وجه قدر و قیمت ندارد ، یعنی شان و\nشوکت ملت ها و حکومت ها وابسته به\nترقیات عرفانی شان است ـ بهر درجه\nکه در معارف خود بلند هستند ، همان قدر\nمنزلت و استحکام برای ملك و حکومت\nشان حاصل است ـــ ازین جا ظاهر\nشد که حیات قوم ، شرف قوم ، ترقی\nوتمدن قوم واستحکام حکومت وابسته\nبه معارف است .\n\nه برای اینکه معارف بر اساس صحیح\nو بنیاد های متین در يك مالك كه برايش\nاين قسم يك انقلاب مدهش پیدا شده\nباشد ، از سوء اداره حکومت معارف\n\nبنظر ملت بصورت نا پسندیده معرفی شده\nمفقود باشد ، و این چنین حالت ، نمباده\nشود ـ اولا بر حکومت لازم است که\nامنیت عمومی را قائم نماید ـ وافکار ملت\nرا که در اثر انقلاب منقلب شده بحالت\nاصلی بیاورد ـ و در فراهم آوری هر نوع\nاسباب موفقیت و طن و وسائل پیشرفت\nملت بذل مساعدت کند .\n\nه چنانچه حکومت موجوده شما تا حال\nمساعی انفرانی بخود را برای رفع اثرات\nانقلاب مصروف نموده تا برای کامیابی\nمعارف حقیقی افغانستان راه درستی پیدا\nشود و معارف بدون تردد و زحمت بکار\nخود مشغول شده بتواند .\n\nه با وجودیکه حکومت در امنیت مملکت\nو استحکام حکومت وفراهم آوری موجبات\nرفاه و آرامی ملت مصروف بوده ـ درعین\nزمان در افتتاح و اجری مکاتب و جلب نمودن\nمعلم های خارجه و ترویج اسپورت و غیره\nهم کوتا هی نکرده .\n\nه بحال که بحمدالله از هر طرف امنیت\nکامل حاصل و ملت عزیزم حکومت موجوده\nرا برای خود موجب سعادت دانسته بروی\nاعتماد زاید دارند ، میخواهم که توجه\nخصوصی خودم را پیش تر لطرف وزارت\nمعارف وتعليم وتربية اساسی ابنای وطن\nمحبوبم مبذول کنم تا خدا بخواهد از\nفیض معارف حقیقی جوانهای صاحب علم\nو ادب و اخلاق و تربیه صحیح برآیند و خدمت\nوطن خود را چنانچه شاید و باید بنمایند .\n\nه برای حصول این مقصد عالی من\n\nبوزارت معارف هدایت میدهم که در تعلیم\nو تربیه اساسی متعلمین افغانستان نهایت\nساعی باشند و در امور تعلیمیه و اخلاقیه\nشا گردان ، مکتب ها طرزی را اختیار\nکنند که تعلیم و تربیه هر دو مساوی\nباشد . زیرا که تنها تعليم يك شخص براى\nجامعه ووطن منفعت بخش شده نمی تواند\nو ضرور است که این علم او بلزوم تربیه\nو اخلاق نیز آراسته باشد تا بحيث يك شخص\nکامل برای وطن خادم صحیح ، و برای\nملت خویش نافع ، وکارهای درستی را\nانجام داده بتواند .\n\nه اگر معارف ما این قسم جوانهای\nصاحب علم و اداب و اخلاق و تربیه را\nپیدا کرد یقین است که افغانستان را سعادت\nو ترقی پایداری استقبال ومملت و حکومت\nاطمینان کلی حاصل میشود و هر شعبه که\nبدست این اشخاص صاحب تعلیم و تربیه\nسپرده شود نه تنها حکومت از ان طرف\nمطمئن می شود بلكه آن کار به بسیار\nخوبی اجراء ورو به ترقی گذاشته اسباب\nخاطر جمعی حکومت وتسلى ملت و شرف\nو افتخار وطن حاصل می گردد .\n\nه اهمیت مکتب که در حقیقت فابريك\nآدم سازی مهیا شده خیلی بالااست .\nحقيقتاً به اندازه که در ساختن اجزاء\nو پرزه های این ماشین انسان سازی دقت\nبکار برده شود و بکوشند که تمام متعلقات\nآن عالی و درست باشد ، به همان اندازه\nانسانهای که کاملاً به صفات عالیه موصوف\nباشند ، ازان اخراج و خدمات جبهه ملك","chars":3075,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00050.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/50","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/50","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}