{"book":"adl0789","page":447,"text":"( شماره ٢٢ )\nصفحه ٨\nمجلد پنجم\n\nتشریح پس از تجارب زیادی بدست آورده اند ، عمده میباشد .\nزیرا ، بواسطۀ استعمال آن یکنوع خراش و سوزشی در معده تولید ، و بالتدریج غشای لعابدار آن ( که هضم و تحلیل غذا بدان مربوط است ) تورم و درشتی اکتساب نموده ، در نتیجه بسوء هضم ، اسهال و پیچ شکم و غیره امراض امعائی منجر میشود .\nو هکذا بوسیله عروق جاذبه بجگر نفوذ نموده ، جگر را خورد و ضعیف ساخته ، بالاخره دامنه آن بورم جگر ، استسقا و یرقان میکشد . و از خواص آنست که ، بواسطۀ دوران خون بقلب رسیده ، بی انتظامی در حرکات آن تولید و امراض متنوعۀ قلبی بمانند اختلاج و ضعف قلب احداث مینماید . و اما چنین نیز شده است ، که از سبب جریان خون بعضی از شرائین کوچک دماغی ترکیده بمعرض سکته حیات صاحب آن خاتمه داده است .\nیا بریه ( شش ) انتقال نموده آنرا تحریک و در حرارت غریزی و حرکات آن موقتاً ، حدت و تندی تولید مینماید . و پس از چند ساعت رفع تاثیرات آن ، رخاوت در طبیعت طاری گردیده ، جسم سرد و بکیونات فوق العادۀ بدن و اعصاب را مبتلا مینماید ، که ازین بعد ها سل و ذات الریه احداث شده ، طراوت و رونق چهره بر طرف ، و از عمر طبیعی میکاهد .\nازینجهت است که در اوایل استعمال ، بدماغ و دوران خون هیجانی و سرعتی تولید نموده ، موقتی از آن انسان احساس لذت و مسرت میکند .\nو بدبختانه بعد از چندی عکس العمل بخود گرفته ، در نتیجه اختلال در نظام عصبی و دماغ پیدا شده ، منمر بامراض مهمه دماغی مانند هذيان ، فراموشی رعشه ، فالج ، گردیده ، قوای عقلی مختل ، ناطقه دچار لکنت و منده وجاً حواس زایل شده ، بالاخیر بجنون و مالخولیا یا بانتحار و خود کشی خاتمه مییابد چنانچه ( در ممالکیکه شرب آن رایج و متداول است ) در صد ( ٦٠ ) الی ( ٧٠ ) از مجنونین و انتحار کننده گان ، مبتلایان با الكحل ، یا اشخاصی معتاد بمشروبات الکحلی میباشند . و گذشته ازینها بر سبیل توارث نیز تمام این امراض که ازان حاصل میشود بنسل و اولاد صاحب آن متوجه گردیده بعاقبت و خیمی نسل بشری می انجامد .\nمضرات اخلاقی آن ، از آنجائیکه تکون اخلاق حسنه در بشر ارتباطی بمعجزه داشته ، تمکن و رسوخ آن متعلق بقوای دماغی و حواس اوست ، و استعمال مشروبات الکحلی ، یگانه بر هم زننده نظم و نسق قوی دماغی و عقلی بشمار میرود . لذا در اثر ضعیف و مختل ساختن استعمال آن دماغ را . بدیهیست ، که بواسطۀ دماغ معتر نیز معطل مانده ضعف اخلاقی تولید میشود .\nو انسان از دائره اختیار خارج گردیده بمانند حیوانات بهیمه از ارتکاب هیچ يك اعمال شنیعه ( که بحکم شرع یا عادت و مراسم اجتماعی ممنوع است و شرم و حیا که در وقت سلامت حواس مانع آن میشود ) باك و رو گردانی ندارد که توضیح و تشریح هر يك آن منفرداً خارج از محط تهذیب و نزاك است .\nمضرات اقتصادی آن : این قانون اقتصاد است ، که هيچيك از سرمایه و ثروتها استهلاك كرده نمیشود ، مگر در اثر فائده که بعدها از آن مترتب و در زیر نظر گرفته شده است .\nانسان مبالغی صرف مینماید از برای خوراک و اطعمه ، بالمقابل فائده ئیکه از آن به او عاید میگردد همان ادامه حیات و رفع وسائل هلاکت است . زیرا ادامه حیات زجزء آن مسائل ایست که رأساً به اکل و خوراک متعلق بوده بجز آن چاره متصور نیست .\nهمانطور زارع ها ؛ تاجر ها شرکتها کمپانیهای بیمه و غیره و غیره موسسات اقتصادی ، فنی ؛ مدنی ، عرفانی ، هر آنقدر سرمایه و مبالغی را که استهلاك مینمایند ، از برای فایده آتی خویش و ثمره لذیذ و خوشگوار ایست که بعد از چند بها مدت بدان نایل میشوند .\nاما استهلاك سرمایه و مبالغیکه در راه الکحل و شراب نوشی نموده میشود یا بمصرف میرسد ، ظاهر است ، که از رهگذر جسمانی ، بغیر نتایج و خیم آن که در فوق ذکر یافت ، بهیچ و یک فائده دیگری از آن توقع و چشمداشت","chars":3140,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00447.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/447","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/447","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}