{"book":"adl0789","page":355,"text":"صفحه ٦\nشماره ۱۸\nمجله پنجم\n\nامروزه روز روز داکترهاست و بازار\nبازار دوا فروشان !\nشنیدم چطور که مامورین مفلس و\nمعامله داران خود را سر تنخواه وعده\nمیدهند حکیم های افلاس کیش هم از مردم\nقرض گرفته و وعده پرداخت بهاء نسخه\nمیگذارند\nدوا فروشان این ماه را\nباید مبداء سرور گرفته و جشن بر پا\nکنند چه دوای خوب و بدی که در یازده\nماه دیگر ذخیره شده و کسی نمیخرد\nدرین ماه بفروش می رسد ، وای\nبر حال هموطنان مریض و مریضداران\nمفلس ،\nدر خانه یکی از دوستان بواسطه که\nمرض سر تا سر دودمان را فرا گرفته\nبود از خانه يك خویش دیگر خود يك\nآدم بفرض آورده بود تا پر هزانه مریضان\nرا پخته کنديك روز نه گذشت که او هم\nمبتلا گشت و سر بار دیگران شد آسوده\nسر بیمار این شفاخانه بدرخانه هر کدام\nخوابیدنیست ولی جای شکرش باقی است\nکه درد است مرگ نه اگر چه بگفتند\n(حافظ) برو از دو واره شو داخبرگیر!\nولی در عین زمان او هم از دل پر درد\nخود هذیان میگوید حقیقتش اینست که\nخطر این نا خوشی الحمدالله کم است .\nمن پیش خود کمی خوشحالی داشتم\nکه اگر چه خود در خطر هستم خوب\nاست چوچ پوچ در هرات اند تازه خطی\nاز آنجا گرفتم که آنها هم از نا خوشی\nنالید و بزرگترین مرض را بی داکتری\nدانسته و نوشته اند .\nاز شد و مد عبارات مکتوب اینقسم\nفهمیده می شود که من میتوانم ازینجا\nداکتری اعزام کنم و یا اقلاً نسخه از\nداکتر گرفته و برای تسلی آنها بفرستم\nخبر ندارند که از من بجز لاف کاری\nساخته نیست بسته هم نسخه دوا را پیش\nاز ٢٤ - ٢٥ روز بآنها رسانیده نمی\nتواند چه خطوط تاریخی ٩ اسد\nبه ٤ و ٥ سنبله بما میرسد .\nبهر حال این موضوعات خارج از مقال\nماست برویم سر مطلب که از مریض های\nراستی و دروغی صحبتی کنیم ما از دو\nباز داکتر ها بخواهیم شکایت کنیم که\nدرین روزها پر مشغله ین است و بغریب\nغربا دستگیر ندارد ولی از حال مریضها\nبی خبریم که اکثر بستر نا جوری را يك\nتفرع گاه قرار داده اند روزی یکی\nاز قوام بناخوشی زکام بازا دچار بود\nبزحمت زیادی داکتری بدست آورده و\nدوائی برایش آورديم يك خوراك دوا\nرا بصد زحمت باو خورانیده روز دیگر\nآمدیم که کاسه آلو و یخ را پیش خود\nمانده با رنگ پریده و بدن مرتعش سر\nگرم خوردن است پرسیدیم خیر یت است\nچه حال دارید ؟\nگفتند بلی دوای داکتر بسیار گرم\nاست و حرارت تب را زیاد میکند . از\nچه فهمیدید ؟ خیلی تلخ است ، بلی بیخور\nاست معلوم شد که آقا هوسانه میخورد\nنه دوا ! همین مقصد است که اکثر\nبعوض مسهل (استیصال) هندوانه\nو آلو بخارا میل میفرمایند .\nخيال من این معالجه از نفع آن\nنقصانش بیشتر است خوب است از شدگوم\nکار بگیریم در یکی از شماره های روزنامه\nاطلاعات خواندم در زیر عنوان خراسان\nدر فرنسکه تن نوشته بود از جمله عقاید\nزنها یکی اینست که هر گاه حصه یه سیب روی\n(کچالر) را بدزدی کب کرده و\nبخورد آن سیب زمینی او را از مرض رو\nماتیزم شفا داده و خوش خواهد کرد ،\nازین نسخه های بی تکالیف و شکم\nپر کنا در هر بزی ها زیاد داریم .\nمثلاً میگویند اگر شب نمك (تو)\nدو روز در میان) کسی داشته باشد مرغ\nسیاه همسایه را دزدیده و همه را تمام\nخورده و بکسی دیگر ندهد فوراً صحت\nمی شود ، همچنان برای يك ناخوشی\nدیگری که رسم آن فراموشم شده منققه\n(کشمش سیاه) از دکان بقال دزدیده\nو بخورد خوب می شود باز برای يك قسم\nتب شب های مخصوصی دارد که کاسه و چمچه\nگدائی گرفته و خود مریض از خانه ها\nغذای پخته مجان شب را جمع کنند عیناً دواست\nهمچنان شدگوم های دیگری است که\nبی خوردن توتکه های با قیر هم علاج\nپذیر است .\nمثلاً : اگر کسی بگوید کیلونم درد\nمیکند فوراً باید چوب گفت اگر نمی\nگفتی می مردی !\nیا گوش های دهن کسی خراشی پیدا\nکند (لباسك) سه روز صبح زنبور\nدروازه را بآن حدود آشنا کرده و\nبگوید لباسك من از تو ، درد ازو می شود\nمقصد در دنیا ازین درد ها و معالجات\nبسیار است که قسمت عمده از عقاید زنان\nخواهد بود و اگر اینها رواج پیدا کند\nآبره بیمار ها از احتیاجات داکتری و\nدوا و مصارف زیادی با خوردن دواهای\nتلخ فراغت پیدا خواهند کرد .","chars":3322,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00355.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/355","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/355","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}