{"book":"adl0789","page":32,"text":"صفحه ٤\n( شماره ٢ )\nمجلد پنجم\n\nطلوع ستاره اقتصاد از افق با صفای وطن\nبیست سال میشود که فن جریده نگاری در وطن محبوب ما بصورت مرتب رواج یافته ، مدنیست اولاد این مملکت باصول محرری اشناو موافق سلیقه وذوق ادبیات عصری در زمینه نشریات عرفانی خدمت می نمایند ؛ جراید ، مجلات ، مجموعه های علمی ، ادبی ، سیاسی وغیره هر کدام بنوبه خود در مرکز و ولایات ما طلوع وغروب کرده ارباب حکومت سابقه وفعلی ومحررین وطنی از بذل وایثار مقالات وكمك های قلمی ومعاونت های مالی نسبت بآنها خود داری نکرده اند والحاصل مطبوعات مملکتی از طبع ونشر هر نوع آثار و انتشارات مفیده تا يك اندازه مساعی بکار برده ولی متاسفاً در جنب همه آن آثار و شایعات متعدده عرفانی چشم اهل وطن بملاحظه يك اثر مستقیم اقتصادی روشن شده نتوانسته بود ، این ملت فقیر که همه آرزو های شان موقوف بپول ومعطل به سر مایه است مردیکه پیش از هر ضرورتی برفع غریت وفنر مالی توجیه دارند ، ملتی که بایست ازسرزمین توانگر ومملكت مالداروثروت مند طبیعی خود امروز تحت استفاده ثروتی نمایند ؛ بجای شنیدن و فهمیدن و مطالعه علوم وآثار اقتصادی وقت شان بمطالب زاید از لزوم دیگر اشغال کرده می شد .\n\nدر همین مملکت مستعد توانگر وبرای همین ملت فقیر مجله یا جریده یا چند سطونی در پاورقی جراید بعنوان مطالبات اقتصادی وجود داشت ، ازین جهت روح اقتصادیات ما مختنق شده ادبار ملی باین ملك وملت رخ نمود ، هیچ کس از پیشه خود راضی نبوده زحمات و عرق زیری طبقات مختلفه تجار ، فلاح ، صنعت کار را بی نتیجه وآر زوهای هر کدام در آخر بیاس مبدل می گردید.\nتجار ما از سالیان قبل تا این نزدیکی ها بواسطه بیخبری از راه و رسم و طریقه های تشکیل کمپانی و تودیع شرکت سرمایه و قایم کردن تجارت مستقیم با ممالک بزرگت و مغربی خود را از انحصار تجارت دلالی هند خلاص کرده نتوانستند .\nفلاحين وزار عين از عدم استحضار بقواعد علمی و فنی امور مذکوره قدوت نیافته بودند که لا اقل حوادث غیرملحوظه نباتات و ميوه ونقصانات وارده آنرا جلو گیری یا زحمات و محنت کشی اصول دهقانی و باغباتی سابقه خود را تخفیف بدهند ؛ شنیدن شرکت های فنی زراعت و استعمال آلات و اسباب موجوده آن در نظر شان افسانه یا خواب خوش تلقی می شد .\nصنعت کار ما غالب او قات قیمتدار شبا روزی را منحصر بهمان ساختن نعل اسپ و تیر چوب شکنی و دیگر جزئیات کم نفع مصروف داشته و بایست جزئی آلات وافزار کار خود را هم از خارجه ابتیاع\n\nمینمودند زیرا که بصنایع و آلات و ادوات موجوده اطلاعی بهم رسانیده نمیتوانستند\nآخراً ظهور این حوادث عده پیشه وران ما را از عدم نتیجه صحیحه شغل شان دلسرد و آنها ئیکه بیکار بوده و قبول پیشه را عبارت از همین چیز ها میدانستند آنها هم متنبه شده در سر تا سر مملکت عده های کاری و فعال این ملت را بیکار ساخت ، در صورتیکه بهزاران کار بر منفعت صحیح در مملکت موجودوبایست ما برای کار های خود از بیکاران خارجه هم عده را استخدام می نمودیم ، این بیکاری تاثیرات سوء در اخلاق عامه تولید کرده عده رهزن و قطاع الطريق و عده هم هو چی و ابله که بایست در سر بازار ها وزاویه های شهر و دهات نشسته زاید از اندازه خود حرف ها و سخن ها بتراشید و یکعده بزوکی هم حیات کوچی گری و چادر نشینی اختیار کرده مزارع ومسا كن اهالی پیشه ورمملکت را در هنگام عبور و مرور خود پایمال کرده و هزاران نوع خسارات بمردمان اهلی میرسانیدند .\nوالحاصل اگر این بیکاری وفقر عامه رخاوت و تنبلی یابی کفایتی اهالی نسبت کرده می شد خارج از انصاف بود زیرا انهماك وزحمت کشی و ذکاوت مخصوص اهالی و پیشه وران موجوده مارا هر شخصی منصفی که ملاحظه نماید تصدیق خواهد کرد که اهالی مااز اغلب اقوام خارجه فعال ترو ممتاز ترند.\nاگر از کم استعدادی و عدم ثروت های طبیعی مملکت شکایت کرده شود ، جلگه","chars":3168,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00032.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/32","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/32","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}