{"book":"adl0789","page":304,"text":"صفحه 5 ( شماره 16 ) مجلۀ پنجم\n\nمالاریا سه قسم ( پارازیت ) دارد که یکی از آنها نشانش این است که مبتلا يك روز تب دارد و دو روز ندارد یا بعبارۀ اخرى ( پارازیتها ) دوسه روز ( 72 ساعت ) تکامل شده و تخم میکنند ـ دیگری در 48 ساعت وسومی در 24 ساعت قسم دیگر از مالاریا هست که مبتلا دو روز یکمرتبه نوبه میکند ولی تب آن شدید وطولانی است وخیلی اتفاق می افتد که عوارض دیگری نیز بظهور برساند . این مالاریا ( پارازیت ) مخصوصی دارد که شبیه است بماه نصف ( هلال مه ) وترتیب تخصیص در سرایت از شخصی بشخص دیگری دارد ، این قسم ملاریا مخصوص نقاط گرمسیر است و تسویه زود اسم دارد .\nباید دانست که ممکن است اقسام مختلفه پارازیتهای مذکور یکمرتبه در خون يك شخصی جمع آیند باین ترتیب :\nوقتی پارازیتها وارد خون انسان میشوند مرکز سکونت وتغذیه خود را در گلوبولهای قرمز خون قرار داده آنها را سوراخ کرده وارد آنها میشوند و در 24 یا 48 ویا 72 ساعت آنها را خورده بکمال رسیده تخم میگذارند بعد پرده نازك گلوبول را پاره کرده عده کثیری تخمها که پارازیت شده اند وارد خون میشوند در این موقع پارازیتها سم مخصوصی از خود خارج میکنند که در مراکز اعصاب مؤثر شده اختلالی در حرارت بدن ایجاد میکنند سپس لرز شروع می شود که يك الى دو ساعت طول میکشد بعد از آن تبی که یکی دو ساعت طول میکشد شروع شده وبعداً مریض عرق میکند این عرق هم یکی دو ساعت طول کشیده چون عرق بی خود قدمت سم مذکور و حرارت اضافی را از بدن خارج میسازد حرارت دوباره بدرجه طبیعی خود بر میگردد و باین ترتیب هر يك از پارازیتهای نوزاد گلوبول برای خود پیدا کرده وارد آن می شود و تخم میگذارد ، پارازیتهای جدیدی ایجاد میکنند و این عمل در خون انسان لا ینقطع جریان دارد .\nچون علما این قسمت را کشف کردند مسئله مالاریا بقدر کافی حل شد ولی از حیث معالجه سریع آن هنوز وسایل مؤثر اعمال نشده است .\nمدت مدیدی است که علما مشغول کشف آن حقیقت هستند که آیا پارازیتهای مالاریا قبل از ورود در خون انسان در کجا بودند و بعد از ورود بچه وسیله خارج میشوند راجع باین بنظر حدسیات زیادی وجود داشت سابقاً تصور میکردند که چون مالاریا بطور معمول در نقاط ساحلی و باطلاقی ممالک گرمسیری شیوع دارد پارازیتها در هوا هستند و بتوسط استنشاق وارد ریه شده واز آنجا بخون منتقل و شخص را مریض میسازند ولی اخیراً در نتیجه مطالعات علمآء معلوم شد که اینموجودات ( میکرو ـ رکانیکی ) نمیتوانستند در هوا وجود داشته باشند و اگر آن ها در هوا بودند پس لازم بود از نقاط باطلاقی که مرکز مرض است این میکروب ها توسط باد بطرف فلات برده شده و بآن جا ها نیز سرایت کنند در حالیکه دیده شده است در این نقاط حتى در موسم تابستان نیز مالاریا وجود ندارد .\nپس از اینکه ثابت شد که پارازیتها در هوا نیستند آنها را در آب و مخصوصاً در آب های باطلاقی جستجو کردند باین تصور که توسط آب پارازیتها وارد معده شده و از آن جا هم وارد خون میگردند و برای این هم اشخاصی را که در نقاط مالاریائی هنوز مبتلا نشده بودند آب های پاك چشمه خورانیدند ولی با وصف این آنها نیز از خطر ابتلاء نجات نیافتند و در عوض اشخاصی را که در نقاط غیر مالاریائی اقامت داشته آب باطلاقی را خورانیدند و آن ها مبتلا نشدند .\nچون این قسمت هم ثابت نشد وجود میکروب را در خاك تصور کردند ولی امتحانات در این قسمت هم نتیجه منتظر را نداد .\nبالأخره این طور حدس زدند که پارازیتها از اشخاص مریض باشخاص سالم توسط پشه ها انتقال مییابند این عقیده مدت مدیدی انعکاس پیدا نکرده تا در سنه 1898 پروفسور [ گراسی ] عالم معروف ایطالیائی مشاهده کرد که","chars":3024,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00304.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/304","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/304","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}