{"book":"adl0789","page":243,"text":"از سالي مرور گویا : - \n\nمکتوب\nآدیس عزیز !\nدر شماره مسلسل هجده ه شماره ۷ صفحه ۲ \nدر قسمت تتبعات ادبي مفتون به ( دلعاي \nيتيم ) تكدر شیر در معاني مسلسل نال انتشار \nگردیده است در موقع نگارش آن اشتباهي \nرو نموده است با آنکه تا امروز ملتفت \nاشتباه خود نبوده بقرار اطلاع که از بعضي \nمنابع گرفته بودم خودم را مصئون از سهو \nو خطا دانسته و مي پنداشتم تا اینکه دیروز \nمکتوب دوستانه محب محترم آقاي \nمحمد قاسم خان مدير تحریرات وزارت \nمعارف به بنده رسید و اشتباه مرا از پرده \nسان بیرون کشید چون نظام آنها را الله \nرا صاف و اطلاعات شان را درین زمینه \nواثق و كامل مي پندارم بكمال ميل وامتنان \nپذیرفته عینا سواد مکتوب شان را بجریده \nشريفه تقدیم نمودم تا در یک ستون جریده \nانتشار گردیده وحیات این شاعر نامدار \nبخوبی روشن و پایدار بماند و ضمنا از تمام \nفضلا توقع و امید دارم که نسبت به هر یک \nشاعر و عالم افغاني اظهار اطلاع و نظرية \nنموده تا رفته رفته یک تاریخ ادبیات همرا \nواديات ملي ما اکر چه كوچك ومختصر \nیا شدند و بن « اماده گردد و ضمنا راه \nتتقید و انتقال باز گردد . بر نیک وتار\n\nنوشته های خود هر شاعر و نویسنده ما\nآکاه گردد ؟\nآفای گویا !\nدر صفحه ۲ شماره ۷ مجلد ه جريدة \nانیس شرحي راجع به میرزا محمد حسن \nخان دیده شد ، چون میرزا محمد نبي خان \nدبیر الملک ، شاگرد میرزا محمد حسن \nخان نبود ، حسب لزوم از روي معلومات \nصحیحه که دارم خواستم جناب شما را \nمختصر سازم : -\nمیرزا محمد نبي خان دبیر الملک پسر \nآفا محمد هاشم شعرباف شاگرد میرزا \nمحمد محسن خان دبیر است ، دبیرالملک \nدر صغر سن یتیم گردیده ما درش او را \nبخانه شاعر نامدار محمد حسن خان آورده \nدر سایه عاطفه پدیر خواند و توجه اد را معني \nنمود .\nمیرزا محمد محسن خان مرحوم که \nعزلي يتيم پرور بود ما درش را تسلي داده \nبعد از چندي که میرزا محمد نبي خان \nرا تیز هوش و با فکر دید شروع در تعلیمش \nنمود چنانچه بعد از چند سال در سلک \nمحرران مقرر و از سرود بگر کاران میرزا \nمحمد حسن خان ترقی نمون و پس از \nفوت میرزا محمد محسن خان که پیشی \nمحمد حسن خان دبیر مقرر شد میرزا \nمحمد نبي خان در سلک کتاب او بود. \nاو دیگر کاتبان الملک از جها منشی \nمحمد حسن خان ) كولي سبقت ربوده\n\nتا در عهد امير عبد الرحمن خان ديي\nالممالک مقرر گردید .\nاکنون لازم شد که شرح حال میرزا \nمحمد حسن خان استاد او را قلم \nبیاورم : -\nمیرزا محمد حسن خان بن میرزا \nمحمد علي خان بن میرزا محمد نبي خان\n(مشهور به آقا نبی) بن حاجی علی خان\nدر ابتدا منشی حضور سردار کهندل خان \nحکمران قندهار بود هنگامی که امیر \nدوست محمد خان در قندهار رفته ، قندهار \nتحت حکومت او درام و میرزا محمد حسن \nخان را ( که پسر عمو میرزا دربار\nآن عصر بود ) دبیر حضور خود مقرر کرد ، \nوقتيكه امير موصوف در هرات فوت \nوامير شير علي خان بنام امیر گردید دبیر \nحضورش بود(۱ منظومه تاریخ وفات امیر \nدوست محمد خان مندرجه سراج التواريخ \nيا لمر طبع همین دبیر است ، آنگاه که امیر \nشیر علی خان با سردار محمد امین خان \nجنگیده وارد قندهار شد سر لوحة \nصندوق مزارها ، سرداران ، سردار \nمحمد امین خان و اشخاص جنگ با مراح \nخان خان ظبطه دار جبه خاوری پیش روی \nمبارک خرقه مطهره الا سروده آئینه لي شد\nپس از آن درین جنگ ، وزیر اکبیر\nمحترم محمد اکبر خان صدر اعظم اعلی \nامیر شیر علی خان با شجاعت تمام کشته شد \nسردار محمد علیخان در قندهار مقرر و \nنوشته در لوح مزاره اشعاری از سروده","chars":2909,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00243.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/243","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/243","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}