{"book":"adl0789","page":166,"text":"شماره ٩\nمجلد پنجم\n\nرباعیات :\nمولاناي بلخي\n( مشهور به رومی )\n( ٤ )\n٢٦\nبای تو گرفته ام بدارم زتو دست\nدرمان ز که جویم که دلم مهر تو خست\nبي طعنه زنی که بر جگر انت نیست\nگر بر جگرم نیست چه شد بر مژه ماست\n٢٧\nبائی گفتم که پرتو بیدارد کیست\nبی هیچ زبان ناله و فریاد چیست\nمی گفت زشکر لبی بریدند مرا\nاین ناله و فریاد نمیدانم زیست\n٢٨\nبا شب گفتم که به پیمان است\nاین زود گذشتن تو از نقصان است\nشب روی به من کرد و مرا عذری گفت\nمارا چه گنه چو عشق بی پایان است\n٢٩\nبر هر جایی که سوتهم مسجود اوست\nدر شش جهت و بیرون شش معبود اوست\nباغ و کل و بلبل و شماع و شاهد\nاین جمله بهانه است و هر مقصود اوست\n٣٠\nبنگذشت دواد غیب و گردی رخواست\nاُو رفت زجای گردی او هم بر خواست\nنور است نگر نظر مکن از چپ و راست\nگردش اینجا و مرد در عالم بقا است\n٣١\nبیچاره ترا ز عاشقی ای صبر کجا است\nکابن عشق گرفتاري بی هیچ دواست\n\nدرمان غم عشق نه بخل و نه ریا ست\nدر عشق حقيقي نه وفا و نه جفا است\n٣٢\nتا شب میگو که روز مارا شب نیست\nدر مذهب عشق و عاشق را مذهب نیست\nعشق آن بحریست کشن گران و لب نیست\nپس غرقه شوند ناله ویارب نیست\n٣٣\nچون دانستم که عشق پیوست من است\nوان زلف دراز شاخ در دست من است\nهر چند که دي مست قدح می بودم\nامروز چنانم که قدح مست منست\n٣٤\nخواهی که ترا کشف شود هستي دوست\nدر رو بدرون مغز بر خیز زپوست\nزائیست که گرد او عجب توی تو است\nاو غرقه خود هر دو جهان غرقه اوست\n٣٥\nدیوانه شدم خواب ز دیوانه خطاء است\nدیوانه چه داند که ره خواب کجاست\nزیبا که خدا نخست پاکست ز خواب\nمجنون خدا بدان که هم خواب خداست\n٣٦\nگویند که عشق عاقبت تسکین است\nاول شور است عاقبت تمکین است\nجان است ز اسپاش سنگ زیرین\nوین صورت بیقرار بالا بین است\n٣٧\nگفتند که شش جهت همه نور خداست\nفریاد زخلق خواست که آن نور کجاست\n\nبیگانه نظر کرد ز هر سو چپ و راست\nگفتند دمي نظر مکن بی چپ و راست\n٣٨\nكم باد سري که آن سران را بپا نیست\nوان دل که به جان غرفه آن سودا نیست\nگفتند درین میان نگنجد موئی\nمن موي شدم از ان مرا گنجان نیست\n٣٩\nمرك نه زير است و نه بالا است کجاست\nقدسی که نه با ما و نه بی ما است کجاست\nآنجا اینجا مگو بگو است کجا ست\nعالم همه اوست آنکه مینا است کجا است\n٤٠\nمستم ز خمار غیر جان افزایت\nو قصم چه دهی چو آمدم در کویت\nمن سبز ه می شوم ز لب تر کردن\nآن جا که مرا در افکنی در جویت\n٤١\nمنصور حلاجی که انا الحق میگفت\nخاك همه ره بخوك مژگان میرفت\nدر قلزم هستی خود غوطه بخورد\nو انگاه پس ازین اندت انا الحق میگفت\n٤٢\nناگه ز درم در آمد آن دلبر مست\nجام می لعل نوش کرده بندست\nاز دیدن و از گرفتن زلف مشکش\nزوم همه چشم گشت و چشمم همه دست\n٤٣\nهر ذره که در هوا و در هامون است\nنیکو ننگرش که هم چو ما مجنون است","chars":2294,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00166.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/166","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/166","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}