{"book":"adl0789","page":145,"text":"( شماره ١٨ )\n\nقبول نخواهم کرد و بلکه هیچگونه شرکتی در هيچ يك از اقدامات اين جنگ بهیچوجه من الوجوه نخواهم نمود . .\n( حصار عدل )\n\nتدقيقات ادبي :\nمولاناي بلخي\n( مشهور به رومي )\nطوريكه حکیم سنائی می فرمايد : -\nآسمان ها است در ولایت جان\nکار فرماي آسمان جهان\nدر ره روح پست وبالا هاست\nکوه های بلند وصحراها است\nانسانهای که مقابل هر مجهول يك اشتياق تحمل گداز می پرورانند ، وقتيكه شعله ذكاو- در لطافت های کثیف وجود خویش متوجه میسازند ، و تتميم بدان احتياج بكشف ونار معنويت موفق گردیده در نهايت يك ( سيستيك ) یعنى صوفی می شوند . \nطوريكه فيلسوف بونزو می گوید هريك از این علامه هايك پسیکولی بوده اندكه قبل از تأسیس علم روح خیل در این راه طی مقامات نموده اند ، شناختن هر يك از اين سياحين عالم روح عيناً به منزله معارفه است با کاشفین دیار باطن .\nاز بودا تاگوته ، در شرق وغرب از این گونه واهبان خیلی ها بمیدان آمده اند . \n\nدرشرق حافظ ، فیضی هندی،سنائی،مولا نای بلخی وغيره وغيره ، درغرب با اعتقاد غریب پان بلوان ، افلاطون فرانسوا د شيز ، اسپینوزا شلایه وماخه و ، لامارتین . در مدنیت و اعتقاد راسخ ، اسلامی بلاشبهه یکی ازصوفیان بزرگ مولانا ی بلخی مشهور به رومی است .\nمولانا از بخش عصر در حیات ومدنیت اسلام باشخصیت عظیم وآثار فوق العاده بود . . زیر عمیق اجرا نمود، این علامة بزرگ شعر و حکمت وطن را اقلاً بایست از دیگر ملت های که بدان منسوب نیست ما کمتر علاقه نشان ندهیم . مثلاً در استانبکه در ( کیپ ) پروفیسران بزرگ باطمی ترین اصول او نسخه های قدیم مثنوی را تدقیق کرده مجدداً طبع می نمایند .\nوکتابچة غزل های وجد آور آن را از ( دیوان کبیر ) او در غرب بزبان های مختلف نقل وترجمه می نمایند، و آوازیکه يك قسم رباعيات آن از مناقب العارفين نام اثر و بزبان هانگری ترجمه می شود وحتی که عين اثر را ( کلمان هراد ) فرانسوی ترجمه می نماید ، مخصوصاً در این موقع مهمه که در وطن از هر طرف جوا نان وارباب قلم مملکت در صراط تدقیقات حرفی وکلاوی وتجسس ودریافت اثار عظیم اسلاف وبزرگان افتاده اند ، تا بدان پیرایه افتخارات صفحات تاریخ درخشان خود را زیب دهند وتوجه پادشاه والاجاه ما که در این مور موافقت وحتی مساعدت می نمایند . فائده یست از اینکه این شخصیت مهم وطن را\n\nبرای هموطنان همچنان فراموش شده بگذاریم ، وشبهه نیست که شخصیت مولا نا را قبل از مطالعه مثنوی و ( دیوان کبیر ) غزلیات آن ور باعيات ايشان - که این دو اثر اخر لذکر در وطن از نظر یاده نگذشته وحتی شنیده م – کسی بخوبی شناخته نتواند رباعيات مولانا که عبارت از دو هزار و با عی است واندر در اثنای اقامتم در استانبول يك نسخة قلمی آن را بتوسط یکی از دوستان مطالعه نموده ، و به نسبت شوق وعلاقة درونی که از قدیم بدین ذات بزرگ وار داشتم يك قسمت از ان وبا عيات را بطور انتخاب استنساخ نموده ، واينك موقع را غنيمت شمرده آن را بطور نمونه وشنا ختاندن مقام اجل این رجل بزرگ وطن در صفحات جریده ملی ( انیس ) به انظار قارئین تقدیم میدارم تا علاقه مندان این صوفی وعلامة روحی وطن را بشناخته وبدر صدد وجمع آثار مخلد آن توجه گماشت . وهم در حين جمع وتدوين تاريخ اد بی که برای اخلاف مايك ميراث هم حرفی وافتخارات تاریخی شمرده می شود محن عالی انتخاب نموده موقع ومقام بلخی او را فراموش ننمایند . محمد اسمعیل معلم قصاد\nر باعيات : \n- - - - \nآن وقت که محرکی شود ذات مرا \nروشن گردد جمال ذرات مرا\nزان می سوزم چو شمع اندو راه عشق\nبلكه وقت شود جملة اوقات مرا","chars":2946,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00145.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}