{"book":"adl0789","page":141,"text":"صفحه ۲ ( شماره ۸ ) مجلد پنجم\n\nدارالایتام\n\nدارالایتام ، یتیم خانه که وجود آن مرجع انتظار و تکای فقرای ناتوان و اسباب امید واری و اطمینان بینوایان است در هر مملکتی این مؤسسه موجود و فقط تا چندی پیشتر متاسفانه مملکت ما فاقد آن بوده اولیاء امور گذشته درین مورد مهم اقدام و بذل توجه و رافتی نکرده بود اند .\nوقتا که انسان در موت و هنگام نزع و مفارقت روح یک فقیر و بینوا را تصور گیرد و احساسات و افکار مایوسانه او را در باره اولاد یتیم و باز مانده\n\nمواضع واحد فروشی انیس و مجله کابل\nانیس :\n۱ - دوکان محمد الله خان کتاب فروش بازار کتاب فروشی\n۲ - خواجه معصوم خان بازار ده افغانان قیمت یک نسخه ۳۰ پول\n\nمجله ( کابل ) و (مجموعه صحیه)\n۱ - دوکان عبد الاحد خان کتاب فروش بازار کتاب فروشی\nمجله کابل قیمت یک نسخه یک افغانی\nمجموعه صحی قیمت یک نسخه نیم افغانی\n\nگان فقیر بی پرستارش تفکر میکند ، میداند که آن مظلوم درد غریب و بینوائی و آن لم رسیده پنجه فقر و بیچاره گی در آن لحظه هولناک که بدترین احوال و هنگام مفارقت بهترین و محبوب ترین آرزوها و آسایش یعنی خاموشی شمع حیات وجدانی جان شیرین و مطلوب زنده گانی اوست در آن موقع چه مرارت و تلخی احساس خواهد کرد .\nشاید باوجود مرارت سکرات و تلخی نزع بیشتر تشویش و اضطراب قلب و روحش برای اولاد و غم اندیشه آتیه آن خواهد بود\nالبته در آن لحظه مدهش تلخی مرگ چندان ارزش نمیکند نسبت به آنچه که این اندیشه ملال انگیز حسرت خیز موجب اندوه و رنج او می شود .\nغالباً دیده شده که اشخاص سفیل و درد اوباش از همان طبقه اولاد های یتیم برآمده اند که پدران شان بغربت مرده و در دم آخرین حیات نسبت به آتیه اینها قلبی سوختانده و اشکی ریختانده بودند ، زیرا معلوم است اولاد یتیم فقیر بی پرستار طبعاً لاقید و از تربیه گریزان و عاری و از قبول حرفه و شغل بی میل و به مفت خوری و بیکاری اوقات سپری مینمایند ، پس در مورد این گونه ایتامی که آتیه شان منجر به فساد و اسباب زحمت اهالی و وجود شان که ننگ بامن یک ملتی می شود . اهالی نزد خدا و جامعه ملی مسئول خواهند بود که این مطالب را فهمیده و به آن بیعلاقه مانده و اعتنائی به\n\nاین مسئله نکرده باشند ، متمولین و مقتدرین این دوره گذشته ما صرف نظر از رعایت نداشتن به شئون و وظائف نوعیه متاسفانه احترامی با وامر دینیه هم نکرده اند که دیناً تفقد و پرستاری این گونه ایتام بما مسلمین امر و لازم شده است .\nشاه دیندار نوع پرور ما اعلیحضرت محمد نادر شاه غازی بروزهای اول جلوس ذات شاهانه خویش به این موضوع عطف التفات فرموده و ضجه و ناله جگر خراش فقرا خاتمه داده چندین مرتبه از معاش سخاوت و شرافت شخصی اعلیحضرت خود مبلغ خطیری وسیله بلدیه و دیگر هیئت های خیریه بفقریا بذل و ایثار و تا کنون هم سراً و علناً باین رافت پدرانه مراحم همایونی را در حق فقرا مبذول میفرمایند ولی برای چاره اساسی اعاشه و اداره اولاد یتیم غریای ملت خود تاسیس یتیم خانه را بدواً در تحت توجه آورده و نظربه افلاس خزائن دولتی و بلدی یکمقدار پول اعانه بوشاء انجمن امدادیه ملی از مامورین و دیگر اهل خیر این شهر تهیه و چون آن مبلغ حوائج عمومیه را مکفی شده نمیتوانست لهذا مضاعف آنرا از طرف قرین الشرف ذات همایونی خود امداد فرموده و محل قامت و آسایش و تربیه آنها را بیکی از عمارات موزون و مناسب دولتی در قلعه باقر خان تخصیص فرمودند\nاکنون که مدت قلیلی از تاسیس این مؤسسه تاریخچه خیریه در عصر نادر شاهی میشود این مؤسسه با نهایت خو","chars":2918,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00141.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/141","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/141","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}