{"book":"adl0789","page":106,"text":"صفحه ٧\nشماره ٦\nمجلد پنجم\n\nو ممارسه مانند آهنگری و مسگری و غیره\nو خواه بوسیله تحصیل مثل داکتری\nو غیره صنعت های ای او له احتیاجات\nبشری اجرا میابد .\nو دیگری به معنی هنر و مهارت و معرفت که این\nمعنی نهایت عمومی است . چنانکه میگوئیم\nفلان شخص صاحب صنعت است ( ای\nصاحب مهارت ، صاحب معرفت که فن را\nقصد میکنیم ) که اولی متعلق به دولت و\nدومی متعلق بمعنویات داشته بمقابل آن\nدر فرانسوی کلمه ( میتیه ) در مادیات\nو ( آر ) در معنویات مستعمل است .\nواینست باید برای آن اشیا ئیکه تعلق\nبهمتر ، مهارت و معرفت میگیرد ، مانند\n( رسم ، موسیقی ، هیكلتراشی ، معماری\nو ادبیات ) نام صنایع نفیسه و بصاحبان آن\nها اسم صنعتکار یا هنر ور بمقابل کلمه فرانسوی\n( ارتیست ) داده شود .\nو هیجانات بدیعی که از تاثیر تماشای یک\nتابلوی زیبای مسرت بخش یا يك لوحه\nخونین حزن انگیز اثر يك رسام ماهر ،\nیا از شنيدن يك جمله موزون بهجت افزا\nيا ملال باريك نویسنده و غیره غیره مفردات\nصنایع مستظرفه پیدا رود ، دوماً برا بدو قسمت\n( حظ بدیعی یا الم بدیعی ) تقسیم مینمائیم\nدر حقیقت مولد آن ، همان خوبی وظرافت\nایست ، که برای بوجود آوردن آن قسماً\nفطری و قسماً اکتسابی صاحب يك مهارت\nشدن لازم می آید، که آنمهارت را صنعت\nیا ( آر ) می نامیم .\n\nبقیه دارد\n\nقصیده\nمن با دل پرخون با اشک چو جیحون\nیا خاطر محزون با قلب پر از حرمان\nاز قدرت اسکندر تا غیرت ایوبی\nوز سطوت احمد شاه تا دوره نادرخان\nقانون بریطانیا را کنون سوه انلیست\nجمهوریت ترکی مشروطیت ایران\nدر منطقه فکرم در جلوه که روحم\nیکسر همه شد حاضر یک یک همه شد عریان\nاجرام فلک یک سرا دوار زمین یکجا\nحلقه به برم بستند گشتند همه اعیان\nدر پاسخ من جستند یکرو به همه گفتند\nاز دست امان الله آن حیله گر نادان\nآن کو علماء را گشت بر جامعه زد انگشت\nبر فرق وطن زد مشت شد مدعی قرآن\nآنکو در سه چندی بیش از چهل غرور خویش\nپهلو زد او میزد با مشتری و کیوان\nسرمایه ملت را کز خون وطن شد جمع\nوان پولی که شد یکجا از آبله دهقان\nبرباد چو خاکش داد چون خاك ببادش داد\nبگرفت و به آتش داد در قلزم ، انیكان\nمستت هیا فالو کز خون وطن خورده\nدر عالم سرشاری یکجا دوصد استیکان\nاز خون دل مظلوم واز اشک یتیم زار\nدر گوش ثریا کرد یکتا گهر غلطان\nآواره از و شد ملک افسرده از و شد دهر\nپژ مرده از و کشور سرگشته از و افغان\nنه هیئت کابینه یک دسته ستمکاری\nکز ظلم بهم کردی صد خواله بیک جولان\n\nدر آئینه عالم بارنگ سیه بنیاد\nیک لکه تاریخی از مملکت افغان\nاکنون که فلک لرزید با دهر ز هم پاشید\nبا خون وطن جوشید با غیرت افغانان\nکار فضل خداوندی از آب دم شمشیر\nشد لوح وطن شسته از نام ستمکاران\nهان ای وطن پرخون وي ساحر آتش گون\nوي فرقه اهل دین وي حزب وطن خواهان\nایمن نتوان گشتن از حیله اهر یمن\nآسوده نباید بود از مکر وفن شیطان\nننگ است بردانش عارست بر غیرت\nغافل شدن از دشمن ایمن شدن از عدوان\nتا پرچم قدر ما در چرخ بچرخ آید\nگردد زفروغ ما گیتی همه نور افشان\nدر معرکه دشمن در روز نبرد تیغ\nباید همه شد یکجا از بهر وطن قربان\nدر سلسله وحدت در زمره یک رنگی\nیکسر همه باید بود چون رشته بهم پیچان\nدر معرض جان بازي باشيد چنان ثابت\nکز هیبت تان لرزد برخود فلک لرزان\nدر سایه علم وفن با بازوي عزم تیغ\nمعمار وطن گردید اي اهل وطن الان\nهرچند درین شیوه بنمود بسي گويه\nخاقان سخن سنجان پرماتم نوشيروان\nزان پس شده لاهوتي در برج کرمل روشن\nبالجمله مخصوصي از جور وستم گريان\nمن نيز بصد زاري با فطرت پست خويش\nاز خوانه فشانیدم اشکی دوسه خون افشان\n( اتفاق اسلام )","chars":2957,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00106.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/106","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/106","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}