{"book":"adl0789","page":102,"text":"( شماره ٦ )\nمجلد پنجم\n\nحکیم در سفر نامه وسائر تالیفات خویش از سلسله\nنسب ومساقط الراس خود سخن نمیراند\nولی از وطن خویش بلخ مکرر یاد کرداده\nاست ، عایله واقوام حکیم نیز در بلخ\nبوده اند ، چنانکه در عودت از مکه\nمکرمه براه فارس میثقبا واودبلخ شده و\nدر آنجا بملاقات فامیل و برا در خود\nابوالفتح عبدالجلیل که او را ابوالنصر\nمیخواندند مسره روواصل گردیده . برادر\nاو در آن عهد و زارت خراسان داشت\nو پایه تخت خراسان شهر مروو امیر آن\nابو سلیمان جغرى بيك داود بن مكائيل\nبن سلجوق بود . چنانچه حکیم درسفر\nنامه گوید :۔ بشهر مر والرود رسيديم\nوبعد از ده روز بیرون شدیم ، براه آب\nگرم نوزدهم ماه ( جمادی الاخر ٤٤١ مجری )\nبیار یاب رسیدیم سی و شش فر سنگت\nبود و امیر خراسان جغرى بيك بوسليمان\nداود بن مکائیل بن سلجوق بود ، ووی\nبشبور غان بود وسوی مر و خواست رفتن\nکه دا رالملك وی بود . حكيم يك وقتى\nدر مملکت فارس اقامت داشت و در آنجا\nاز وطن خویش بلخ یاد کرده و در یکی از\nاشعار خود میگوید :۔\nبر گیر دل زبلخ و بینه تن زنبورغین\nچون من غراب وار بماند در ان درون\nعلیمای فر هنگت نیز حکیم را بلخی دانسته اند\nحکیم در اشعار خود خراسان را\nگاهی ستوده واز یاد آن وطن خود بلخ\nرا منظور داشته چه هر دو خراسان نامیده\nمیشدند چنانکه حکیم در سفر نامه\nمیگوید وقتیکه از حج به بلخ برگشته بود که :\n\nابو مطيع بلخى . ابو اسحق خالد ابادی\nابو لفتح شهر ستانى : ابو بكر عبيدالله\nسجستانی . ابو بكر بيهقی . ابو ذر هروی\nابو داود سجستاني . ابو عبيد هروى\nهكذا اسار جال مشهور دیگری افغانستان\nدارد که درین مختصر نگنجد مثلا اوزدیف\nتاریخ ونثر نویسان : ابوالفضل حسن بيهقى\nعبدالحی محمود بن ضحاك گردیزی\nاستاد رشید وطواط بلخي : حميد الدين\nنصر الله غزنوی ، ابن العمید . و ازصنف\nنسوان : چون مادر ابو الفتح بستى . رابعه\nبلخى . عایشه درانی ام مقری ، واز جنس\nروحانیون ما قبل ومابعد الاسلام : مانند\nزرتشت مشهور . خواجه مهدی ور دگی\nوغیره .\nپس اگر فضلای مملکت به تحریر\nشرح حال هريك ازين مشاهير كبار\nو طن پرداخته ودر یکی از مجلات منتشر\nسازند ، از يك طرف اسباب انتباه و\nايقاظ ملت چنانکه گفتیم گردیده\nو از طرفی تقریبا تاریخچه مشاهیر وطن\nبعر صه شهود مییر آید .\nحکیم ناصر خسرو :\nابو معين ناصر خسرو در آغاز کتاب\nخويش يعنى سفر نامه مصر و شام، جزير\nة العرب وحجاز چنين میگويد : ابومعين\nالدين ناصر خسرو القبا دیانی المرو زی\nتاب الله عنه ( چنان گوید ) که من مردی\nدبیر پیشه بودم واز جانبه متصرفان در\nاموال واعمال سلطانی ، وبكارهای دیوانی\nمشغول بودم ومدتی در آن شغل مباشرت\nنموده ، در میان اقران شهرتی یافته بودم ،\n\nبقلم آقای میر غلام محمد خان :\nمشاهیر رجال افغانستان\nحکیم ناصر خسرو بلخى\n( قرن چهار هجری )\n( ٢ )\nاستادان صنايع وفنون :\nابو معشر منجم بلخی . ابوریحان بیرونی\nمیر عبد الرحمن خطاط مشهور هراتی . میر\nعطا محمد شاه خطاط کابلی .\nاد با وشعرا :\nدقیقی بلخی . منو چهری . عنصری\nعسجدی . فرخی . انوری . ازرقی\nظهیر فاریابی .صابرتر مذى ، شهید بلخی\nعضايرى .\nطبقه سلا طین در داخل وخارج :\nمحمود غزنوی . شهاب الدين سام غوری\nشمس الدين كارت . مير ويس هوتك\nعبد الله خان ابدالی . احمد شاه بابای بزرگ\nجلال الدين فیروز شاه خلجی\nقطب الدين ايبك . غياث لدين تغلقشاه\nبهلول لود هي . شیر شاه سور محمود شاه\nخلجيس ، محمد مختار خلج. شمس الدين سكرد\nقطب الدین لنگاه . شاه محمود خلجای .\nسر برآورد گان سیاسی .\nشيخ بایزید جلال آبادی ( پیرروشن )\nآزادخان افغان . خواجه محمد حسن ميمندى\nعلامه سيد جمال الدين افغانی ، وزیر اکبر\nخان غازی ، جنرال محمد ظايمخان . ملادین\nمحمد اندرى ( مشكت ظالم )\nفقها و محد ثين .\nابو اسحق اسفرانی . ابو حامد اسفرانی","chars":3118,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00102.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/102","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/102","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}