{"book":"adl0779","page":26,"text":"در همه چه حالات تاجر یا شرکت ورشکسته زبان رسیده حقیقی بشمار آمده و او میتواند توقع مراعات را از جانب طلبگاران در عقد قرارداد قسط و امثال آن که به تصویب مجلس فیصلۀ منازعات تجاریه از طرف طلبگاران برعایت مقررات این اصولنامه بعمل خواهد آمد داشته باشد.\n٤٠ - ورشکستگی تاجر یا شرکت اگر معلول به علت های ذیل است تاجر مقصر شناخته میشود .\nالف - اگر ثابت شود در مخارجات شخصی زیاده روی نموده نسبت بدخل در خرج اسراف نموده است .\nب - اگر به تحقیق برسد اقدامات غیر محتاطانه نموده و پول های گزافی را در سوداهای انداخته است که در عرف تجارت فایده و نفع آن اتفاقی محض به تصور آمده باشد .\nج - در صورتیکه به منظور روز گذرانی و بقصد تاخیر انداختن حالت ورشکستگی خود مالی را بلغد تر از ارزش آن خرید و جنسی را کمتر\nپه داسی حال کښی تاجر یا تجارتی شرکت په حقیقی معنی سره ژیان من ګڼل کیږی ، او دوی کولی شی چه د طلبګارانو څخه دپور د قسط کولو یا داسی نورو په باره کښی د مراعات هیله وکړی کوم مر اعات چه د جګړو د فصلی د مجلس په تصویب د طلبګار انوله خوا ددی اصولنامی د مقرراتو په رعایت کیږی .\n٤٠ - د تاجر یا د شرکت لاس تنګی که په لاندی و علتونو بناوی تا جر مقصر یعنی کرم بلل کیږی :\nالف : - که ثابته شی چه تاجر په خپلو مصار فو کښی تیری او تر ګتنی ئی په خرڅ کښی اسراف کړی دی.\nب : - که تحقیق ته ووځی چه په کار کښی ئی احتیاط نه دی کړی او ډیری پیسی ئی په داسی مال ورکړی دی چه د تجارت په اصطلاح کښی په هغی کښی ګته او فایده کول محض د برابری خبره ګنل شوی وی.\nج : - که چیری ئی دخپلی ګذاری یعنی ورځ تیرولو او ددی دپاره چه ژر لاس تنګی نشی کوم مال له خپل اصلی قیمته ګران خستی وی او یا ئی","chars":1441,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0779/00026.jpg","first_page":1,"last_page":57,"title":"Uṣūlnāmah-i iflās va varshikast dar Afghānistān اصولنامه افلاس و ورشکست در افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0779/26","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0779/canvas/26","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0779/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0779_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}