{"book":"adl0749","page":10,"text":"(۷)\n\nح۱ - تمام موسسات ، یا حصهٔ مؤسسا تیکه قوهٔ محرکه را توسط آب ، گاز، بخار ، تیل و برق تولید می نمایند.\nطا - موسسات تجارتی.\nی۱ - موسسات زراعتی مشروط بر اینکه خسارات وارده توسط آلات میکانیکی و ماشین ها، صورت گرفته باشد.\n۲۱ - تحمیل جبران خطر در کار بريك کارفرمای كوچك که بيك تعداد کم کار گر استعمال می نماید و بريك کار فرمای بزرگی که به تعداد کثیر کار گر ومستخدم را شامل کار دارد یکسان می باشد، لیکن شخصیکه طور عادی تنهاییته را اجراء نموده و بعضی اوقات طور فوق العاده برای امداد و کمک کار گری را موقتاً استخدام می نماید کار فرما گفته نمی شود، و بهمین ترتیب اگر صاحب يك منزل بعضی اوقات کار های خویش را توسط مزدور اجراء می نماید ، تحت مسئولیت خطر در کار نمی آید، راجع بوقوع خطر در کارهای زراعتی شخص مسئول همان است که مالك ماشين وآلات میکانیکی می باشد.\n۲۲ - استفاده کنند گان جبران خطر در کار اشخاص ذیل اند: -\nالف :- مستخد مین.\nب : - کار گران.\nج : - شاگردان دارای حق الزحمهٔ معینی که سن شان (۱٥) سال و یا از یا نزده بلند باشد.\nد : - شاگردان اجوره کار که سن شان از (۱٥) سال کمتر است و مقید بعقد قرارداد شاگردی نمی باشند.\n۲۳ - اجاره دار انیکه ما لکين موسسات منافع عامه گفته می شوند و ادارهٔ منظمی را بفرض کار طور دایمی بوجود آور ده باشند\n\nح۱- هغه ټوله موسسی یا یی یوه حصه چه محر که قوه داو بو، گاز ، بخار، تیل او برق په ذریعه سره تولید کوی.\nطا - تجارتی موسسی.\nی۱- زراعتی موسسی په دی شرط چه وارده خسارات دماشینو او میکانیکی آلاتو په ذریعه سره صورت نیسی.\n۲۱:- په کار کی دخطر د جبران تحمیل بریوه کوچنی کار فرما بونکی چه لږ تعداد کار گر استعمالوی او بریو ملوی کار فرما بونکی چه ډیر کار گر او مستخد مین په کار کی لری یو ډول دی مگر هغه څوك چه په عادی ډول سره یوازی کاراجرا کوی او کله کله په فوق العاده ډول سره دكومك اومد د دپاره یو کار گر مو قتی استخدام کوی کار فر ما یو نکی نه بولل کیږی پرهمدی ډول که د یوه منزل خاوند کله کله خپل کا رو نه دمزدور په ذریعه سره اجرا کوی دکار دخطر مسولیت لاندی نه راخی، د زراعتی کارو دخطر دپیښیدو په باره کی مسئول سړی هغه دی چه دماشین اومدیکا نیکی آلا تو خاوند وی.\n۲۲:- په کار کی دخطر د جبران استفاده کوونکی لاندی کسان دی:\nالف:- مستخدمین.\nب :- کار گران.\nج :- دټاکلی حق الزحمی لرونکی شاگردان چه عمرتی (۱٥) کاله یاتر پنخلس لوړ وی.\nد :- اجوره کاره شاگردان چه سن تی تر (۱٥) کاله لږوی او دشاگردی دقرارداد په عقد سره نه وی مقید.\n۲۳ :- هغه اجاره داران چه دعامه منافعو دموسسو خاوندان بلل کیږی اود کار په غرض سره تی په دایمی ډول سره یوه منظمه اداره ود رَ ته","chars":2267,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0749/00010.jpg","first_page":1,"last_page":43,"title":"Uṣūlnāmah-ʼi kār va kārgarān-i muʼassisāt-i ṣināʻatī-i millī-i Afghānistān اصولنامۀ کار و کارگران مؤسسات صناعتى ملى افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0749/10","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0749/canvas/10","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0749/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0749_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}