{"book":"adl0710","page":121,"text":"افغانستان چهارم رشدیه ۱۱۸\nدر سر بهار آبیاری شود - کفایت می کند - چرا که زمین ترکستان هموار و اکثراً نرم است - که برائے آبیاری خیلی موافق و مناسب می باشد رود ہائے ترکستان که از کوہ ہا جاری است سالی دو بار طغیان می کند سبب این طغیان ہا بر زمین آب بسیار بر آمده - بدشت ہا سر می دہد چنانچه این طغیان در وقت معیّن بوقوع می آید - در تابستان چون ہوا رو بگرمی می گذارد - برف ہا و یخ چالہا بالائے کوه آب شده و به این واسطه آب رود ہا افزوده طغیان می کند - این رودہا از جاہائے خیلی بلند بطرف پستی به شدت جاری میشود - ولی چون بمیدان می رسد شدت خود را کم کرده بآرامی جاری می باشد - اینک باین جہت سنگریزه ریگ - و گل آہک زیادی را از بلندی ہائے کوہ وارض راه با خود آورده - و این مادہا در گلو گاہے و دیلیتاء رود جمع شده کم کم بالا می آیند - و جزیرہ ہا را تشکیل میدہند اینک در چنین زمین ہائیکه از ماد ہائے رودی حاصل شده است دران زراعت خوبی بعمل می آید - قسم بزرگ رود ہائے ترکستان آب ہائے خود را بدریائے بیرونی نمی ریزند - بلکه در خود ترکستان صرف می نماید - نہر ہائے ترکستان نسبت بسطح ترکستان مساوی تقسیم نیافته است","chars":996,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0710/00121.jpg","first_page":1,"last_page":169,"title":"Afghānistān : muṭābiq-i prūghrām-i chahārum-i rushdīyah wa dār al-muʻallimīn / bi-taḥrīr-i Muḥammad ʻAlī Khān va taṣvīb-i Fayz̤ Muḥammad Khān افغانستان :افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0710/121","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0710/canvas/121","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0710/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0710_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}