{"book":"adl0710","page":116,"text":"۱۱۴\nافغانستان چهارم رشدیه\nسواحل بحر و بحر سیاه امتداد دارد. این سطح کشاده برای\nترکان قدیم دروازه بوده که بواسطه آن از اقصای آسیا\nحرکت نموده به اروپا داخل می شدند. قغانهای با شوکت -\nدقهرمان ترک و تاتار- همچو بالامیر - آتیسلو - جوجی - چنگیز -\nهلاکو - تیمور لنگ ازین سطح فراخ اقوام ترک و تاتار را با\nاروپا سوق می دادند. این سطح بسیط از حیث موقع جغرافیائی\nتاریخی- اقلیم هوا- با ترکستان اصلی علاقه دارد. چنانکه یکسان\nبودن ارتفاع آن زمین ها از دریا - پقری آن ها از حیث\nطبیعت - خشکی و بی آبی - تبادل سریعانه هوا - و موافقت\nسائر حیات شان از یک عنصر بودن آنها را می فهماند.\nنظر بقول علماء جغرافیائی- در زمان قدیم درین زمین ها\nبحر بزرگی بود این حد در زمان های مجهول التاریخ با یک\nتبدلات اراضیه خشک و ناپدید گردیده است که بجز از\nبعض غدیر و دریا ها چیزی دیگر ازان بر جای نمانده -\nطرف شمال غرب ترکستان هامونی را تشکیل میدهد. که این هامون\nاز ثلث جمیع کشور ترکستان عبارت است. قسم بزرگ خاک این هامون\nشور و گل آلود بوده - آب شیرینش خیلی کم است - آب چاه های آن غالباً\nشور میباشد. اهالی در اطراف این گونه چاها زندگی می نمایند ارتفاع\nاین هامون از سطح بحر در هر جا یکسان نیست - ازین رو سطح زمین","chars":1073,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0710/00116.jpg","first_page":1,"last_page":169,"title":"Afghānistān : muṭābiq-i prūghrām-i chahārum-i rushdīyah wa dār al-muʻallimīn / bi-taḥrīr-i Muḥammad ʻAlī Khān va taṣvīb-i Fayz̤ Muḥammad Khān افغانستان :افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0710/116","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0710/canvas/116","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0710/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0710_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}