{"book":"adl0616","page":999,"text":"شماره ۹\n\nقرار داد اجرا نمیشد. و اراده نبود قرار دادهایی که به اتفاق آرای خانها و اصیلز ادها داده میشد اجرا میکردید، و آنهم بيك صورتی اجرا میشد که اگر یکی از خانها و اصیلز ادم ها به آن قرار داد مخالفت میکرد آن بادشاه هم از طرف خانها و اصیلزاد ها انتخاب میشد که اینهم برای پیشرفت مقاصد حر صبر روانه حکومتهای همسایه اش یک میدان و اسمی تشکیل میداد. در هنگام انتخاب پادشاه انتریکهای رقم رقم و فسادهای عجیب و غریب برپا میشد. در آن هنگامه ها ملکه فاترينا يك قسمی از اصیلزاده ها را قوت پیسه و رشوت بدست میآورد. و آن رشوت گیرنده ها در میان مردمان منازعه ها، و منا نشه ها، حتى قتل وقتالها برمی انگیختند. این است که درین هنگامه ها ملكه، قارینا، فرصت جسته به بهانه اینکه بر فرانس حمله میبرد بقدره و سه هزار قزاق و ده هزار عسکر روس را به لهستان در آورد. لکن باز هم لهستانیها را سراسر در زیر اداره خود آورده نتوانست.\n\nبعد از آنکه زار الکساندر بر تخت حکومت روس را مد با وجودیکه درسته ۱۷۹۲ بابک اردوی جمیعی که يقدر يك لك لشكر بود لهستانرا از یکسر تا بدیگر من یغما نمود باز هم مجبور شد که لهستا را بك حكومت مستقلى بشناسد، ونها عنوان قرال زرك الستار ا بر خود بگذارد که به اینصورت اول ضربة برحيله اسارت را برانها حواله نمود. در انوقت لهستان نظام و مؤسات خود را محافظ میکرد. در مکتبهای شان بلسان خود شان تدریس میشد. مأمورها امها از خود لهستان میبود. اما در، وارشاو. با تخت لهستان بك وكيل خود زار روس بنام، معاون قرال. می نشست.\n\nدرسته ۱۸۱۵ یک مجلس ماتی بازشد. زار الکساندر دران مجلس به این سخنان ذیل اهالی لهستانرا خطاب نمود: و این مجلس برای این جمع آمده است که احکام مرا تدقیق و اجرا بکنند.. از اینسخن معلوم میشد که زار بالفعل به محو نمودن استقلال لهستان کمر همت را بسته بود. چنانچه بعد از کمی مطبوعات - یعنی اخبارها وكتابها وتأليفات الهستان در زیر، سانسور. - یعنی عدم آزادی شدیدی نابع گرفته شده هیچ بك كلمه که مخالف استبداد روی و موافق آزادی لهستان باشد طبع و نشر نمیشد. تحكم وأغلب مستبده روس در هر هر طرف لهستان ظاهر و علانیه شده میرفت که این مسئله افکار حریت پروزهای ملت لهستا را رفته رفته بيك جوش و خروش بلیغی در آورد، چنانچه در سنه ۱۸۱۵ حریت پرورهای ملت یک عصبانی ترتیب کرده عالی اختلال را برای آزادی خود برافراشتند. زار روس مقابل این اختلال آنقدر شدت و جیر نشانداد که در یک مدت کمی غیر از ان که عصبان و اختلال را بر طرف نمود استبداد و ظلم را نیز به اشد ترین صورتها جاری و قایم ساخت.\n\nصحیفه ۱۰ سال چهاره\n\nنشر نمودند که روسها نیز مجبور کشت همچنان بیاننامه آزادی نوید نشر کردند. لهذا مناسب دیدیم که بر قارئین کرام خود در باب مصیبتهای لهستان که از زمان گرفتار شدن آن به نجه روس بران وارد آمده بعضی معلومات تاریخیه عرض کنیم: لهستان، در اول يك مملکت آزاد و حکومت مستقلی بود که حکومت روس از سنه ۱۷۰۰ میلادی برای محو نمودن آزادی و استقلال و استیلای ملک و مال آن چشم حرص و طمع دوخته منتظر فرصت میبود. پترکبیر برای استیلای لهستان خیلی خواهشگر بود. لمسان يك قطعه بود که عبارت از زمینها و داما نهای صاف و همواری بود. و به این سبب مدافعه آن از دست استیلای دشمن خیلی مشکل مینمود. زیرا در داخل مملکت چنان کوههای بزرگ و نهر های جسیمی که اس الحركات شده بتواند موجود نبود. بعد از انکه پرارد وی حکومت سویدن را در پیشگاه و بولتا وا مغلوب ساخت برین بك قانع شد که حالا هنگام تقسیم لهستان در رسید. از اثر و بکار و مقصد خود آغاز نهاد. اولا زر كان و بعضی سرداران لهستان را که بسیار وقتها در ملک روس بنام مهمان و بابناء كرين نمک خوار روس شده بودند. و زبان و عادات روسها را خوب آموخته يك صداقت و محبت قلبی محکو مت روسی بهمر سائیده بودند آنه شر و فساد خود ساخته به لهستان کسیل ساخت. آن خانتان ملت ووطن حقوق مقدسة وطنية خود شانرا فراموش کرده، و بوعده های مهربانی روس باور کرده ارزیر گاه آبهای فساد جاری کردند. وقو ماندانی اردوی لهستان را بدست آورده قوت از دورا که در اصل نابیت بکنیم لشکر بالغ میشد به هجده هزار تنزیل دادند. این حیله ها و رسید های ماهنشکا را به زرك زادگان لهستان که در باب ضعیف ساختن اردوی عسکری بکار میرفت تأثیرهای بسیار نا کواری نتیجه بخشید. در هر هر طرف ملك اختلا لها. و عصيانها ظهور آمدن گرفت. و چون عسکر کافی موجود نبود ه دره بيك، ها یعنی خانها و کلان شونده ها فرو نشاندن آتش اختلا لها را بعهده میگرفتند و در میان آنها هم رقابتها و همچشمها پیش آمده ملک در يك هرج و مرج مرعبی مانده بود و روس از غالها استفاده میکرد. درین اثنا پتروفات یافته بود. و در روسیه سر از نوعلامتهای ارتجاع بظهور رسیده بود و به این سبب حرکات استیلا جوبانه حکومت روس در البستان توقف پذیر کردیده بود. اما بعد از کمی روس به ملکه ( كار نيا ) انتقال یافت. این ملکه تحصیل و تعلیم مکملی یافته بود، و بمطالعه آثار فيلسوف مشهور، مونته سكيوه تهذیب افکار و روشن دماعی بسیاری برایش حاصل شده بود از ارو برای اعلای شان و شوکت دولت روس، وتوسيع ممالك يك شوق حرص پرورانه پسر داشت. درین هنگام لهستان در یک بحران تهلکه ناکی درآمده بود. حکومت مالک هیچگونه قوت","chars":4389,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00999.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/999","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/999","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}