{"book":"adl0616","page":993,"text":"سال چهارم شماره ۹\n\nاز درگاه خلاق بيزوال کائنات تضرع و نياز میکنیم که عمر واقبال و شوكت و اجلال پادشاه مقدس نيکوئی آمال ما را تا سالهای بيشماری اريکه پيرای سلطنت سنيه اسلامية افغانيه بدارد تا بسايۀ ترقيا توانه همايونی شان اين ملك و ملت عاجز که از همه ساز و سامان ترقی و تمدن در گرداب حرمان مانده بعلم ، صنايع ، قوت ، ثروت اوج ترقی و اعتلا عروج کنند ، آمين بجاه سيد المرسلين .\n\nحوادث داخلية\n( از محکمه واقعه نکاران )\n\nاز دفتر ايشيك آقاسی صاحب ملكي\nواقعه نكار قندهار بعريضه مورخه غره ذي الحجة الحرام ارسالی خود معروض داشته که در ۱۵ ماه ذي قعدة الحرام قريب نماز خفتن بخانه ملا خير محمد نام قوم سين ساكن محال معروف آتش افتاده مال وغيره اسباب او را سوخته لاکن مدعی خود را می گويد که از علاقۀ غير ميباشد فقط\n\nاز دفتر ايشيك آقاي صاحب ملكي\nواقعه نكار پشت رود بخط مورخه ١٤ شهر حال ارسالی خود معروض داشته که فقره ماه مذکور باران شديد شده و از سرحدات هزاره جات سيلاب آمده جسر دريای هيرمند را بسرعت قدرتم گروه راه برده و در آنجا يك شبه آب بود کشتی ها در آنجا ايستاده شده غواص ها عقب کشتی ها رفته واپس آوردند و جسر مذکور بسته نشده مردمان عبور کننده از دريای مذکور بذريعه کشتی می گذرند و رنگ آب تغير پيدا کرده مردمان مذکور به آب چاه گذران خودها را می کنند - اگر آب سلاب مذکور در اسباب برسد رنگ گرفته مطلق نمی رود فقط\n\n( من و عرض دعای پادشاهی )\n( که دارد از عدالت دستگاهی )\n( بگردون عزت شمس خاور )\n( باوج آسمان عقل ماهی )\n( وجود او دعای خلق شاهد )\n( بلطفش حسن خلق او گواهی )\n( سراج ملت و دین است نامش )\n( همیشه ساغر عشرت بکامش )\n( زهی شاهنشهی با عقل و باقر )\n( مبادا از سرش کم تاج و افسر )\n( طفيل احمد و هر چار يارش )\n( ابابكر و عمر عثمان و حيدر )\n( سری کز خط فرمانش برآيد )\n( بخون و خاك گردد او برابر )\n( شهی چون او بخوبی کی نديده )\n( تو گوئی ايزدش کم آفريده )\n( گهی در فکر کار عسکری ها )\n( گهی اندر رعيت پروری ها )\n( چه می پرسی ز ملك و انتظامش )\n( چه می گوئی ز يوسف برتری ها )\n( زهی تدبير و رأی و فهم و دانش )\n( زهی شاه و عدالت گستری ها )\n( منور آفتاب عز و جاهش )\n( فلك باشد زمين دستگاهش )\n( شب و روز است در کار ترقی )\n( پی گرمی بازار ترقی )\n( زند در ملك دلها تخم صنعت )\n( که حاصل آورد بار ترقی )\n( چو خورشيدی که بيرون آيد از ابر )\n( منور گردد انوار ترقی )\n( ز تأسيساتش آدم در ميانه )\n( کنون بکشمه از چاپ خانه )\n( چه محفل عرصه گاه کامرانی )\n( مقام عيش و جای زندگانی )\n( چو صوت بلبلان بطرف گلش )\n( مرتبها ست گرم نکته خوانی )\n( به ترتيب خبرها موج تقرير )\n( نباشد کمتر از گوهر فشانی )\n( کلام هر يکی قند مکرر )\n( چو طوطی جامه های سبز در بر )\n\nادبيات\nکلام غلام حيدر مذنب تخلص\n\n(دگر مذنب حدیث از مو نگویم ) (کلام از نرگس جادو نگویم)\n(سخن از غنچۀ خوبان نرانم ) (تکلم از دهان او نگویم )\n(ز حرف زلف و خال و خط چه حاصل ) (بوصف عارض و ابرو نگویم )\n(ز بحث این و آنم دلتنگی بس ) (بکف کآهست نقد زندگی پس )","chars":2577,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00993.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/993","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/993","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}