{"book":"adl0616","page":972,"text":"شماره ۸ سال چهارم صفحه ۳\n\nآن طوب ظاهر واشکارا نمی شود بهمه حال آنرا بر فولادهای بر مقاومت زرههای در بناتها استعمال باید کرد تا درجه قوت آنها پدیدار شود بلی علی يك جنك عمومی اور وپا بسیار ضرور است و هم لابد شد نیست ضرور باید شود. از صلح عمومی چه کنی هرزه سرائی، ای نوع بشر صلح نباشد بنهادت، از جنگ عمومی سختی گوی جو محمود. تا آب حیاتی بشناسند مدادت ... ] سبحان الله، ويرحمكم الله، اى جناب محترم، الحق که هر کلام حکمت انجام جناب شما محقق در عرصه جولانگاه تحقیق بظهور درآمد با وجودیکه اکثریه سیاسی دانان عالم تجریده های خودها بالعموم از صلح عمومی رای مینمودند و راه می پیمودند، وتصور وتفكر باريك فهم ذى ذكاء جناب شما بمنصه شهود موافق کشت باقی قارئين کرام و برادران ذوى الاحترام وطن مقدس ما افغانیان را ضرور می باید که از مطالعه جریده سراسر فایده مملک عزیز خویش خودها را محروم نمانده بكمال حرمت مواظبت و مداومت نماییم که تا از داخل خانه خود که عبارت از مملکت مقدسه خودم است و خارج خانه مملکت غیر اشنا و دانا کردیم، زیاده از جناب حضرت حق جل علا سلامتی ذات خجسته صفات قبله گاه حقیقی و ترقی خواه تحقيق ما مسلمين اعلیحضرت ( سراج الملة والدين ) نياز و تمنا دارم، و صحت مندی جناب ادیب کمال آمود شما را نیز التجا دارم فقط كميته نجم الدين دفتری ناظم حضور معلى مخلص شما\n\nبخاطر میآورد در نجا چند شعر چون سحر حلال والد ماجد مرحوم حضرت طرزی صاحب مرحوم بخاطر آمده تبرکاً تذكار میشود:\n\n( نتائبه )\nرسید موسم دیماه و از بست نقاب\nکنون نه وقت درنگست ساقیا بشتاب\nبرغم لشکر در ما یکسر ساغر می\nبدفع باد مخالف بنوش باده تاب\nشکوفه بار چوشد برف و در فشان باران\nزمان زمان می است و اوان اوان شراب\nز سرد مهری فصل شتا و شدت برد\nچنان کسی که شود گرم زانش می تاب\nهو از کثرت برفت همچو قلزم زرف\nزمين زموجه یخ شد جو لجة سحاب\nزمین ز برف شده همچو زمهریر از یخ\nجهان ز آب شده چون حباب خانه خراب\nزبسکه برف ببارید ز آسمان زمین\nکه شسته ابلق ایام را ز پشت و کاب\nکراست طاقت دیدن کنون که از سرما\nنقاب دار شده آفتاب هم زسحاب\nزبس تموج ابرو تلاطم باران\nاز آب خانه بدوش است عالمی چو حباب\n§\n\nادبيات\nهوای کابل\n\nهوای شهر عزيز ما دفعةً يك تبدلات غريبي بکار برده عوالم عضوی و غیر عضوی را زنجیر بند اسارت برودت نمود. از آغاز داخل شدن آفتاب به برج قوس سرما نیز تیر شدت قوت سردی خود را پره نموده عالمی را آماج دل افسردگی ساخت. از قرار رپورت سر دروازه ارك مبارك درجه حرارت هوا از قرار ظاهر نهایت در ۹ ماه قوس مطابق ۹ محرم بدوازده بجه روز ۵۳ درجه نشان داده شده است که بعد از یکهفته یعنی در یوم شنبه سیزدهم ماه قوس دفعه تا به ٣٤ و ۳۲ درجه تنزل نموده است. ابرهای کثیف بادهای مخالف از اول ماه قوس بوزیدن و باریدن آغاز نموده چند روز بارانها و یخ بندی دوام ورزید. تا آنکه یوم چار شنبه ۱۰ قوس و ۱۲ محرم الحرام باریدن برف شروع نموده دوسه روز متمادیاً بارید و هشت نه انچ و در بیرونها زیاده دوازده انچ برف بر روی زمینها و پشته ها و دامانها تراکم نمود. شدت سردی آنها را منجمد کرده از جریان بازداشت، و بعضی شلاله ها و آبشارها را بيك بالورستانی تحویلداد که ستونها و شمعها و آویزه های بلورین عجیب و غریب آن نظر ربائی ممالک قطبیه را\n\nامسال از قراین چنان معلوم میشود که زمستان بر خلاف پارسال خیلی سخت گیری بکار برد. زیرا در اول پیاله درد بار آورد. غالبا آتشهای سوزان طوپها و تفنگها و بومبه های بری و بحری و هوایی که در هر طرف دنیا شعله افروز خون آشامی نوع بشر شده است برکره نسیمی تأثیر طبیعی خود را اجرا نموده که هوا را به بخار ماء منقلب و یبوست را سراسر منبسط ساخته است. و آن بخار ماء از خوف و هراس آن آتشباریها تا به طبقات بسیار بلند کره زمهریر فرار کرده در انجا به پنجه قانون انجماد گرفتار و کیفیت برف بر روی زمین نزول نموده است.\n\n( دمه دم فروبست چون چشم گرگ )\n( شده کار گر کینه دوزان بزرگ )\n\nاین فقره جناب مولانا نظامی گنجوی رحمة الله عليه بدرجة يك معمایی مطلق افتاده است. حالا آنکه شدت برودت وقت حاضر کسی را یارای کشودن اینچنین معماها را نمیدهد، در اینوقت شعری باید بشنویم كه يك فقره ذوق دستبرد برد را از ان استنباط بتوانیم. اگر میخواهید که زبان يك شعری بشنوید که ندری به شاعر شیرین بیان از تصنع مفلس بدیهی مجلس شیر احمد خان مخلص گوش دهند که چه میگوید:","chars":3680,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00972.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/972","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/972","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}