{"book":"adl0616","page":959,"text":"سال چهارم\nصحیفه ۱۰\nعبارة ٧\n\n( مسئله اول )\n\nمسئله نخستینی که در پیش روی این سلسله میآید همانا جستجو کردن اسباب جنگ و پیدا کردن محرک اصلی آنست . در انجا ما از مباحث تاریخی مسئله مشرقیه که به بسط و تفصیل زیادی محتاج است بحث نمیکنیم. ما از دورهای مختلف اثرات تاریخی دولت عثمانیه و انگلستان و جرمنی نیز بیان نمیکنیم. و نه از زمان سلطان عبد الحمید خان گرفته تا به این عهد نوجوانان ترک احوالها را ذکر میکنیم که از بیانات تاریخی این حالات کیفت تاریخ دوستی عثمانی و جرمنی بخوبی واضح میگردد، و نیز تمام آن حالات و حوادثی را در پیش نظر میآرد که بعد از معاهده سنه ۱۹۰۷ پیش آمده است. و برهمان فرقة اتحاد و ترقى كه ايام مصیبت خود شانرا در سرزمین آزادی مانند لندن و پاریس پسر آورده بودند. و محبت آنرا با خود یکجا به قسطنطنیه آورده بودند، بسب همان معاهدة مذكوره بطور قدرت تأثير نفوذ ( جرمنزم ) حاصل کردید نیز بیان نمیکنیم. چرا که اینهمه مطالب بحث های بسیار تفصیلی میخواهد که بعد ازین آنرا ایمقاله مخصوصه واضح خواهیم نمود. در نجا ما از واقعات بسیار نزدیکی بحث میرانیم که یکی در پی دیگر سیبهای جنگ موجوده شده است. واقعه بسیار اهم و نخستینی که در ین مساله بدید از است مسئله دو جهاز جنگی ، غوين ، و ، ریسلاو ، جرمنی میباشد. پیش از انکه جنگ او روپ اعلان میشد دولت عثمانی دو درید ناوت جنگی بکارخانه های کشتی سازی انگلستان سفارش داده بود. و در وقت اعلان جنگ آن دو درید ناوت که یکی را ( عثمان اول ) و دیگری را ( رشادیه ) نام نهاده بودند تیار و حاضر شده بودند. و همه افراد ملت عثمانیه ورود آنها منتظر بودند. بعد از جنگ بلقان حکومت عثماني نقصان قوة بحرية خود را چنانچه شاید و باید حس کرد. و از انسیب به بسیار جد وجهد تمام در صدد ترقی قوه تجربه خود افتاد. چرا که هنوز يك جنك بحری در مابین دولت عثمانی و یونان باقی مانده بود و اولیای دولت عثمانیه خود را از یک جنك محرى با یونان ناگزیر میدانستند و چون خزانه دولت از قوه آن برآمده نمیتوانست همه ملت عثمانیه از زن و مرد و توانگر وفقير به اعانت نقد وجلس اشتراك ورزيده حق دو دريد ناوت را جمع آوری کردند و آنرا بکارخانه های انگلستان برای دو عدد درید ناوت دادند و به اینصورت آن سفارشی را که یونان برای کشتیهای جنگی خود به امریکا داده بود بی اثر ساخت. لیکن در عین زمانی که آن دو در بدتاوت در انگلستان تیار شده بود. دفعه جنگ او روی شعله زن کردیده انگلستان آن دود. ید تاوت عثمانی را برای ضرورتی که به آن داشت ضبط نمود. حالانکه بعد از يك برعة قليله دوم هار غوين و پرسلا و المانی از دره دانیال کذر نمود که به این سبب دول متحده اعتراض کردند. این اعتراض قانونا سراسر صحیح هم بود چرا که موجب معاهدة بين الدول هيچ يك جهاز جنگی و محارب هیچ دولی گذر کرده نمیتواند .\n\nاما دولت عثمانیه بجواب آن اعتراض اعلان نمود که آن دو جهاز را به تشهزار پوند خریداری کرده و نام یکی را ( سلطان سلیم ) و نام دیگرش را ( مدتمی ) نهادند . بعد از اعلان جنگ اوروب این اول موقعی بود که برای پیدا کردن از جر من يك فرصتی دست داد، زیرا بطور قدرتی این دو جهاز را ترکها بسیار غنیمت شمردند، چونکه بسبب خوفی که از جهازهای جنگی یونان داشتند خود را بسیار محتاج آن دو جهاز میدیدند .\n\nبعد ازین واقعات يكرنك ديگرى بمیدان برآمد که آنهم مسئله افسران جرمنی آن دو جهاز بود. دول متحده اعتراض میکردند. که اگر این دو جهاز صحیحاً مال دولت عثمانیست افسران جرمنی در ان چه کار دارند تا آنکه آخر بیا بعالى يك نونی فرستادند که افسران جرمنی را جدا کنند.\n\nچناني گورنمنت آن انديا در لائحة که شایع نمود این نقصانات را بخوبی تشریح داده است . حتی گفته است که انگلستان دولت عثمانی را اطمینان داده که آن دو جهاز شانرا که ضبط کرده بودند و اپس میدهد .\n\nو غیر ازین حالات بیشماری متعلق ترقی بیان کرده است که از انجمله حاضری و تیاری بسیار عظیم الشان عسکری عثمانی را در پیش آورده که در يك جمانه بسیار وسیعی بوقوع آمده است. تحقیقت که این جمع آوری فوجی در تاریخ عثمانی بینظير يك واقعة شمرده میشود از تمام ممالك تركيه ، عراق ، عربستان ، حجاز و شام بلا استنا جنك آوران ملت را جمع نمودند .\n\nحقیقت این است که دنیا برای مسئله ، تنازع الابقاء ، يك میدان کارزاری میباشد . در دنیا کسی که میخواهد حکومت کنند. آن حکومت پر قوت ، منحصر است . میدان عملی حق و باطل ایز همیشه در دست همین چیزی که آنرا قوت میخوانند میباشد. این سخن صاف و واضح را نوجوانان ترك بخوبی درک کرده اند البته چنانچه ما درک میکنیم خودشان چسان درک نکرده باشند . اما این ضرور نیست که خیال شان صحیح باشد یا غلط ، مگر ازین حقیقت هم انکار نمیشود که ترکان این جنك اوروب رايك عهد فرضی دانستند .\n\nيك مسألة مستقل، تعلقات مسلمانان هند با دولت علیه عثمانیه است. در نوقت هیچ لزوم نداشت که این مسئله در پیشگاه گورنمنت و عوام در معرض بحث آید، زیرا درین عصر گذشته آنقدر واضح و روشن گشته که حقیقت غیر متزلزل آن بر جمیع دنیا آشکار کردیده است.\n\nقسط بانيه حالا نیز همان قسطنطنیه است که پیش از یکم تو میر بریا سفورس آباد بود و مسلمانان هندوستان به آن تخت مقدسیکه در انجا قایم است همان قسم عقیده دارند که پیش ازین داشتند .\n\nمکر با آن سخت افسوس است که آن مردمانی که کور تمنت دمه دار اعمال مفسدانه و شر انگیزانه شان نیست و از فساد دوستی","chars":4509,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00959.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/959","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/959","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}