{"book":"adl0616","page":933,"text":"سال چهارم\n\nصفحه ٤\nاز برای خدمت دین چند بر بستن کمر\nچشم خود را وانگهی برسیم و برزر داشتن\nای مسلمان معنی اسلام میدانی که چیست\nعادت عمر کردن خوی حیدر داشتن\nاز دل و جان محو احکام خداوندی شدن\nپاس دین احمد و شرع پیمبر داشتن\nیکقلم آزاد کردیدن زبند نفس خویش\nخویشتن را والهٔ دین مطهر داشتن\nنماند اعتبار يثرب و بطحا بجای\nعزت محراب کردن قدر منبر داشتن\nکشتن اول جملکی با خویشتن همداستان\nنکته حب الوطن را ازی کر خوانده\nپاس او را بر تو میشاید سراسر داشتن\nخود چه حاجت تا بگویم زان وطن مطلب چه بود\nنیست تنها احتیاج خانه و در داشتن\nآن وطن اول ولای دین اسلام است و پس\nخویش را یعنی مطیع شرع انور داشتن\nباز مهر هر مسلمان را بحکم اتفاق\nدر دل خود روز و شب همچون برادر داشتن\nدشمن دین را ز دل پنداشتن خوار و ذلیل\nکافران را در نظر پیوسته احقر داشتن\nوز برای سجده کردن بر حریم شرع باك\nپای تا سر ناصیه کردیدن و سر داشتن\nوانگهی بر صدق بی پایان و اخلاص تمام\nاز اطیعوا الله کام دل میسر داشتن\nچیست معنی اطیعوا الله پس از احکام حق\nروی دل بر درگه شاه مظفر داشتن\nرهبر شرع پیمبر پور دین آنکه هست\nکار و بارش حرمت شرع پیمبر داشتن\nشهریار عادل و بادل و حبیب الله ء خان\nآنکه او را میسزد بر تارک افسر داشتن\nآنکه چون بیرون کند شمشیر کین را از نیام\nدشمن او را نباشد چاره جز سر داشتن\nمیسزد از بوی خلق او دماغ عیش را\nچون نسیم روضه رضوان معطر داشتن\nمیتوان گر وصف نطق او بخاطر بگذرد\nچیست فکر و دامن دل پر ز کوهی داشتن\nهمت والای او بر همت خود مانده است\nروز و شب تعمیر ملك ونظم لشكر داشتن\nمیسزد افغان ستان را هم بعهد رافتش\nخنده از تعمیر خود بر چرخ اخضر داشتن\n\nصفحه ٦\nسر فراز از فکر کار ما بعالم شد پلی خواجه کرده سربلند از فکر چاکر داشتن\nچیست حاجت خود به تشهید مدیح حضرتش نام دارا بردن و یاد سکندر داشتن\nخلق میداند زدارا و سکندر بهتر است هر کرا ز انصاف باشد نظم کشور داشتن\nبر دعایش نکته سر برود از فکر ندیم کآسمان را میسزد آن نکته از بر داشتن\nزينت شاهان عالم تا بود تخت وكلاه ذات او فرخنده باد از تخت و افسر داشتن\n\nخطابه منظومه افغانی\nچه احوال دی پر دنیا عبرت واخه ای دانا رنگا رنگ انقلابات دی فيها قسم اختلافات دی\nهر ملت و هر دولت اخی قطع د فرصت چه فرصت پیدا کی یاده انتقام اخی بی واره\nنبردر و کالونه نظر که به احوال به جان خبر که چه فرصت موندو و کفارو حی و نکره په موږ خوارو\nبیا په خود مسلما تا تو خه ونکره کافرانو زړه مو خود په مړا کړودو چه وروم په شه بازو و و\nپر مصر يا تو موږ راه دوره ويشه مو خور له چه تا که ایطالیا تو پورش بوو پر طرابلسیا تو\nزړه توکر نوکر بدې و و زشکی رشکی سره برې و و چه دا څه وشوه نا که فضل له ولی الله\nيو وار نرخ سو چه روسيانو چاو بود پر ايران تو په زرو عالم په مرګی په ظلمت په ملك ككركي\nپه سود سري په مري کړي څه په نور يزي په برې کړي روزخی زرو مالکی پاش سوی رې موغوشی لکه آش سوی\nپه ګرداب کې و حيرت ټوله ډوب سو په حسرت چه يارب چه احوال سو چه علاج په دېر محال سو\nموږ بدې ناورين اخته وو فکر زن جګر سوخته و و چه دا څه وسوه رحمن ته قادر يې اى سبحان\nطرابلس مو بالكل هير سو چه دا خرس روسی را نپرسو مړا کو او مصر دواره خَم په مخوره داو زړه نه\nچه و موږ نه را نژدې سو د حبل طناب په پرې سو موږ په دې غمو اخته وو فکرون او دل سوخته و و\nچه دا څه بلا سوه پيشه الامان دادى له بيشه بيا نارې سوې چه بلغار سوه را پورته ديل غار\nپر زرکاتو په حد کړه نې په خپل جا نواخته کړه سر پيا تو پونا پيا تو هې بورش بود پر تورکانو\nخو دولت سره يو سوه دېر ترکان په ميان کې لوسوه الحاصل چه په اضرار رسيو لې پيشمار","chars":3054,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00933.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/933","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/933","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}