{"book":"adl0616","page":910,"text":"صفحه (۱)\nسال چهارم\nشماره (٥)\n\nقیمت سالیانه\nدر دارالسلطنة كابل ۸ روپيه كابلى\nدر اطراف داخله مملکت\nبا اخراجات داك ١٤ روپيه كابلى\nدر خارج مملکت\nبا اخراجات داك ٢٠ روپيه انگليزى\nبهر پانزده روز يكبار نشر ميشود\nقيمت يك نسخه آن در كابل يكعباسى است\n(اوراقی که درج نشود اعاده نمیشود)\n\nسراج الاخبار افغانستان\n۱۳۲۹\n\nمدير و سر محرر\nمحمود طرزی\nدارالتحرير و مطبعه\nدر ماشينخانه دار السلطنة (كابل)\nهمه امورات تحريريه به اداره خانه\nبنام مدير فرستاده ميشود\n\nتاریخ ١٥ ذی الحجه سنه ۱۳۳۲\nتاریخ انگریزی ٤ نومبر\nتاریخ شمسی ۱۲ عقرب ۱۳۹۳\n\nسراج الاخبار افغانيه عيد سعيد ميامن بديد اضحى را برجمله مؤمنين و مؤمنات مبارکباد میگوید . و به برکت این روز فیروز سعادت اندوز خيرها و سعادتها و ترقيها و بختيار يهاى جمله امت ناجيه محمديه و همه دول اسلاميه را عموماً و دولت و ملت افغانیه را خصوصاً از بارگاه خالق يكانه كائنات تضرع و نیاز میکند آمین\n\nهمت جهانقیمت ذات اعلیحضرت پادشاهی\nدر خصوص ترقی صنایع داخلی\n( مقدمه )\n\nازين يك هيچكس انكار كرده نميتواند كه ترقى صنايع داخلى مدار كلى ثروت و توانگرى و سعادت و بختيارى ملك و ملت است ملتهائى كه صنايع داخلى شان ترقى كرده غير از انكه حوائج ضروريه خود شارا تدارك كرده توانسته اندجهانرا هم به آن صنايع خود تسخير وجهانيانرا هم بواسطة محتاج بودن شان بمحصولات آن صنايع خود اسير ساخته اند . نمونه مجسم وزنده اين مسئله اوروپاست كه بقوت صنايع و اختراعات خودشان همه عالم را بخود شان محتاج وخود شانرا محتاج اليه شناختانده اند . و حق هم بدست دارند . چرا كه از وحشيان افريقا گرفته تا باديه نشينان خيمه بدوش صحرا همه عالم بشريت در وقت حاضر بدرجات مختلفه محتاج محصولات صنايع آنها گرديده اند . هيچ مملكت ، و هيچ ملتى در دنيا تصور نميشود كه از صنايع داخلى سراسر محروم باشند . وحشيان جنگلى ، افريقا نيز سبد بافى ، چپرى سازى ، تير و كمان سازى ، فلاخن تابى و غيره را یاد دارند ، اما چون علم و عرفان ندارند، وقوه عقب و ده اى شان محدود است در ترقى آن چيزها صرف ذهن نتوانسته همچنان بحال طبيعى ابتدائى مانده اند . كذلك مردم باديه خيمه نشين نيز بسببى كه احتياجات مادى شان خيلى محدود و محصور است مجز بعضى صنعت هائى كه دافع حوائج ضروريه شان باشد در پى ديگر ترقى صنايع نيفتاده اند . بلكه تنها بيك كمى بافندگى و اكثر بجويانى و ماست و پنير و روغن و قروت سازى و امثال آن اكتفا ورزيده اند . فكر ايجاد و اختراع در خصوص صنايع و ترقى آن مخصوص عالم ( مدنيت ) است . هر انقدر كه مدنيت ترقى كند احتياجات بشريت هم بهمان نسبت افزونى ميگيرد ، و هر انقدر كه احتياجات بيفزايد بهمان نسبت فكر ايجاد صنايع ميزايد ، رفته رفته تجملات ميبالد ، تجملات هم اختراعات را ميدان ميدهد . ازين سبب يك ترقى برق آسائى در صنايع جلوه گر ميشود . پس هر ملك و ملتى كه در مدنيت پيش رود ، چنانچه همه چيزهايش ترقى ميگيرد امور صنايعش نيز يوماً فيوم پيش ميرود .\n\n( ماشين دماغ انسان )\nاعظم و اكمل جميع ماشينهايى كه در دنيا موجود است همانا ( ماشين دماغ ) انسان است كه صانع آن و بوجود آورنده آن ذات اقدس خلاق عظيم الشان است جل عظمته . مثلا چنان ماشينهاى عظيمه در دنيا مى بينيم كه مانند كشتيهاى زرهپوش دريد ناونها را بوجود مى آورد كه هر يك بكشهر سيار آهنين آتشباريست كه در ظرف يكد و ساعت بكشهر بسيار بزرگى را با خاك يكسان ميسازد . چنان ماشينهايى ميبينيم كه مانند زپلينها ، ايروپلانه‍ا طياره هايى بوجود مى آورد كه بهزارها متر در جو هوا بالا رفته ، بر ساكنان روى زمين آتشبارى ميكنند . چنان ماشينهايى ميبينيم .","chars":3039,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00910.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/910","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/910","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}