{"book":"adl0616","page":903,"text":"صفحه ١٤\nسال چهارم\nشماره ٤\n\nالمان بشدت تمام و حمله های مردانگی انجام تعقیب نمود .. و چون این تعقیب تهلکهٔ قطع کردن خطر جهت اردوهای فرانس را در برداشت در ۲۱ اگست همه اردوهای موجودهٔ فرانس بيك حال بسیار بی ترتیبی و بی انتظامی فرار نمودند اینحرب بدرجهٔ صولت و هیبت آور بود که در میان محاربه های اردوی المان که تاریخ آنرا ثبت و قید کرده است امثال آن کمتر دیده میشود . درجهٔ شدت و صولت عساکر المان را ازین قیاس باید کرد که غیر از کشته و زخمی نهاده هزار نفر از عساکر فرانس اسیر گرفتند . دیگر اینکه انجنین محاربه های بزرگ میدان که اینقدر عساکر فراوان از طرفین دست و کربیان شود ، لا اقل چند روز برای نتیجهٔ قطعیهٔ آن لازم است حال آنکه محاربهٔ میدان « مچ» در ظرف يك روز به نتیجهٔ قطعیه واصل گردید که امثال انجنین حرب خیلی نادر و خیلی جالب حیرت يك کیفیتست . استحصال انجنین بك نتیجهٔ عجیبه بوردو سبب عاملی مبنی شده است : یکی آنکه جناح راست فرانسیس ، از طرف قوتهای المان به هجوم جبهه معروض ماندند . دوم آنکه فرانسها از طوبه ای بزرگ آتشفشان جدید الاختراعی که المان مالك بود محروم بودند . احتمال کلی میرود که یادداشت این صولت دهشتناك المان قوهٔ معنویه فرانسیسها را دوچار تزلزل کرده در محاربه های آینده نیز مقاومت نتوانند .\n\nبیانات یکی از اخبارهای المان\nهر طرف ما را دروغهای گوناگونی پیچانیده بود . فرانسیها عادت شانست که دایما خودشان را در میان خیالات کاذبه خواب میدهند . فرانسیها و انگلیزها از بنقدر دروغ بافیهایی که در حق فتوحات و بهادریهای خودشان ، و نا کامیابیهای المان میکنند يك چیزی امید دارند که آنهم افکارهای مملکتهای بیطرف را بسوی خود جلب کنند ، و بر المانها بحركت آرند . حالا نکه کامیابهای المان چیزی نیست که آنها اترا پنهان کرده بتوانند .\n\nمطالعات اخبارهای ایتالیا\nجریده های ایتالیا بعد از انکه مظفریت عظیمهٔ اردوی المان را در مچ اهمیت و ستایش مینویسند از جنرال « ژوفره»(۱) فرانسوی تحت بیان آوده میگویند که خط حرکت نقشه و پلانی که جنرال ژوفر آنرا تعقیب کرده است هیچ مقصد و مدعای آن فهمیده نمیشود که چیست . و بغیر از انکه سیگار در دهن گرفته در میان عسکرها گردش کند هیچ کاری از دستش نمیآید .\n\nفرانسیها از هر طرف شکست میخورند .\nبرلین ٢٤ اگست :- تلگرافهائیکه از ارکان حربیهٔ عمومیهٔ المان رسیده از قرار ذیل معلومات بیان میکند : اردوی المان که در زیر قومانده و سر افسری ولیعهد ( باویه را ) بود دشمن را مغلوب ساخته خط « لونه ویل — پلامون — سیره ی » را مرور کرده است . قول اردوی ۲۱ م المان امروز به ( لونه ویل ) درآمد .\n\nتصور نمیشود . پس واجب و لازم است که بهمه حال برای بوقوع نیامدن چنین حال مانع بشویم . سِر « زون بورنز » که پیش ازین در حرب ناظر امور نافعهٔ دولت انگلیز بود ، و طرفدار بیطرف ماندن انگلیز درین حرب بود و از انسبب استعفا کرده بود يك مقاله نوشته در ان بیان کرده که حکومت انگلیز به آمیختن این حرب خود را بيك تهلکهٔ عظیمی معروض کرده و در نتیجه اینکار عالم انگلیز بمشکلات بسیار مهم اجتماعی دو چار خواهند شد .\n\nه سراج الاخبار افغانیه\nدر شمارهٔ دوم سال چارم خودمان يك اجمال سیاسی نوشته دران بیان کرده بودیم که سیرا دورد کری در باب ائتلاف باروس بخطای عظیمی برخورده است . حالانکه در وقت نوشتن آن اجمال ازین حوادث مافوق هنوز هیچ آگاهی نداشتیم . مگر ظن و تخمین خودما نیز با افکار مردمان انگلستان مطابق بوده است . باز هم میکوشم که هنوز وقت است اگر در اوروپا این خطار العمیر نتواند ، باری از جهت آسیا بواسطهٔ دولت افغانستان اگر در تعمیر آن بکوشد ، هیچ نباشد در بارهٔ محافظهٔ منافع هندستان خود از دستبرد آن سیلاب تا یکدرجه حرکت عاقلانه کرده خواهد بود ....\n\nتفصیلات مظفریت مچ\nکه آنرا در اخبارهای اردو « مهنز » مینویسد را پوریست که از طرف ارکان حربیهٔ عمومیهٔ المان در باب محاربهٔ مچ تنظیم یافته است .\n\nفرانسیسها ، بسی که خودشانرا در جناح راست خود زیاده تر باقوت فرض و تخمین کرده بودند ، به امید اینکه از جهت جنوب ( الساس ) و المانها مظفریت مهم حاصل خواهند کرد بحر کن هجوم حمله آور شدند . خط هجوم فرانسیسها حوالی ( ساربوغ - مورکینن ) بود . قوای عسکریه شان زیاده از هشت قول اردو بود . [ هشت قول اردو تقریباً پنج لك لشكر میشود ] در اوایل حرب بسبی که قوت فرانس نسبت بقوت المان بیشتر بود قوای عسکریهٔ فرانس تا یکدرجه پیش آمده توانستند . اما در ۲۰ اگست المانها دفعةً در وضعیت هجوم درآمده فرانسیسها به اجرای حرکات تدافعی مجبور شدند . فرانسیسها برای خط مدافعهٔ خود از « شاتو سالین » تا تپه های ( ووژ ) موقعها را انتخاب کرده بودند که این موقعها بسبب کوهسار بودن شان خیلی مناعت طبیعیه را حایز بود . المانها به فرانسیسها از جهت ( استوار بورغ ) يك هجوم جبهه اجرا نمودند . برای تطبیق و اجرای این هجوم باقتحام کردن مشکلات و موانع بیشماری مجبوریت دستداده است . زیرا میدان حرب بسبی که از اراضی سنگلاخ و کوهستان متشکل بود برای سوق و استعمال طوبهای بزرگی مساعد نبود . اما در نتیجهٔ سعیها و کوششهای جانبازانهٔ مردانه که صرف گردید مظفریت به اردوی المان توجه نمود . اولا جناح راست اردوی فرانس شکست خورد عساکر\n\n(۱) در اخبارهای اردو جرئیل ( جافری ) مینویسه .","chars":4426,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00903.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/903","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/903","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}