{"book":"adl0616","page":876,"text":"سال چهارم\nصفحهٔ ٧\nشماره ۳\n\nشید، چون نزدیک شدم يك آدمی را دیدم که دستها و پاهایش شکسته بحالت نوع پرو افتاده است به امداد آن شتافته و يكنقدری آب به حلقش چکانیده از احوالش پرسیدم او گفت که ما يك خیلی بودیم که با مال و مواشی خود در موضع شهدان فرو آمده بودیم بوقت شب گردباد مهیبی پیدا شده همه خیل ما را بر هوا کرد این است که من در همین جا افتاده ام و از دیگران خبر ندارم .\nاین خبر چون بجناب نائب الحكومه صاحب رسید هماندم بعضی مامورین را برای تحقیق کیفیت در موضع مذکور و جواران فرستادند. انشاء الله نتيجه تحقیقات را در ثانی خواهم نوشت .\n\nمحتکران، ونائب سالار هرات\nنیز واقعه نگار مذکور مینویسد که چندیست محتکرهای خدا ناترس بازار قیمت گندم و روغن و گوشت و دیگر چیزها را گران کرده اند و به این سبب عساکر شاهانه را زحمت و عسرت پیش آمده است. جناب نائب سالار محمد نعیم خان کلانترهای بازار را طلب کرده در باب گرانی قیمت ارزاق تحقيقات وتفتيشات لازمه را اجرا نمودند . ولی چون بعد از تحقیق معلوم شد که هیچ بالنسبی که موجب گرانی باشد پدیدار نیست حكماً تنزیل قیمت ارزاق را خود معین آن بر کلانتران امر نمود. حاجی ابراهیم نام شخصیکه کلانتر روغن فروشانست مبلغ هزار روپیه کابلی را در يك دسیال بسته بواسطه یکی از ملازمان نائب سالار بصيغه رشوت پیش میکند که ازین حکم صرفنظر نماید . نائب سالار مبلغ مذکور را نگاه داشته همه کلانتران و خود حاجی ابراهیم را در پیش خود میخواهد. و آنها را خطاب کرده میگوید : — شما مرا خيال همان افسرهای سابق نکنید که من بنابر مدعای تنفسی خود باز خواست میکنم. مدعای من آرامی سپاه و رعیت پادشاه است .. بعد ازان مبلغ مذکور را پس به آنها اعاده کرده حکم را زیاده تر تشدید کرده است .\n( سراج الاخبار افغانيه ) — آفرین نائب سالار صاحب ) ایکاش دیگران را نیز يك سرمشق عبرتی بشود !\n\n❖ سیلاب ❖\nواقعه نگار مقر مینویسد در تاريخ يوم پنجشنه ٢٤ ماه شوال المکرم بعد از نماز صبح پیش از بر آمدن آفتاب آسمان صاف و روشن مردم بوظیفه و اوراد خودها آرام نشسته بودند که ناگاهان از طرف رود کندلان که سرحد رود مذکور دره تمسکی علاقه جاغوری هزاره جات میباشد يك صدای غرش پروحشت و گرد سیاهی پیدا شد که کل مردم قریب رود مذکور در بامها و بلندیها بالا شدند که آیا این صدای پروحشت و این گرد سیاه در این آسمان صاف و روشن چه خواهد بود و چونکه از قریب دو گرو راه دور صدا و گرد می آمد که قریب رسید دیده شد سیلاب عظیم است از قرار گفته مردم ریش سفید های مذکور که در این سالها و زمانهای گذشته این طور سیلاب عظیم ندیده بودیم — و صدها درخت سبز همرای ریشه و شاخ و صدها چوب تیرخشک و مارهای کلان و خورد و ماهی های کلان و خورد مرده بسیار و گوسفندان و گاوان مرده را پیش رو کرده سیلاب مذکور رسید و آب مذکور در رود کندلان جانشد ویل سرک پادشاهی که برود مذکور بود از بیخ برداشته برد و آب مذکور در زمین و کاریزها چه شد تمامی مردم که قریب رود مذکور بودند کلامهای شریف را بدست ها گرفته بودند يكارنه قلعه رحمانی که قریب محکمه بود از سنگ و خشت پر کرد و یکنفر دختر ده ساله را برد که در ثانی مرده دختر مذکوره را از زمین ها پیدا کردند و درخت های سبز و تیرهای خشک بسیاری را مردم مقر کشیدند و در بعضی کاریزها که آب در آمده نقصان رسانید. کیفیت همین بود که بخدمت صاحب عرض شد که این طور عجایب سیلاب در مقر کسی ندیده است. فقط تحرير يوم شنبه ٢٤ ماه شوال المكرم سنه ١٣٣٢\n( واقعه نگار خالد )\n\nاز دفتر جناب ايشك آقای ملکی به اداره رسیده واقعه نگار سیغان و کهمرد و بامیان دو فقره معروض داشته است اول اینکه در محل کهمرد مرض زرد تب واقع گردیده که هر شخصی دو سه روز بشدت تب مذکور گرفتار بوده بعد فوت می شود. در هر روز دو سه نفر بهمین مرض فوت میکند فقط فقره دوم در لیل سه شنبه ۱۸ ماه رمضان المبارك در باميان انچنان سر ما شدن کرده که در اکثر سرهای کوه و دره برف باریده که الی ده بجه روز مذکور برف مذکور بوده بعد آب گردیده و در بعضی موضع بدر شرشف را سرما خراب کرده است فقط تحریر فی ٦ ماه شوال المكرم سنه ١٣٣٢\n\nادبيات\nبسم الله الرحمن الرحيم\nمخمس قصیده فضایل همراه ملاطوطی کابلی که در اخبار بشارت و فرحت آثار سراحيه ماه مبارك رمضان مندرج بود چون قصيدة مذکوره پسندیده کی و دلربائی داشت بنابران کمترین مسلمانان عبد الرحيم محرر دفتر محال جلال آباد پسر میرزا عبد الغفور مرحوم میرزایانی سرخ رودی جواهر آبدار ابیات مذکور را در رشته مخمس کشید. از جناب مجمع الكمالات منبع الفيوضات محمود خان طرزی سر مدیر اخبارات سراحیه توقع اینکه این مخمس را در اخبار آینده درج نماید تا موجب فرحت و افتخار برادران دین مبین و ملت بیغلت ما گردد انشاء الله تعالى\n\nانچه اخبار است یارب کاندرین اوان رسید\nکز اشاراتش بشارتها باین و آن رسید\nپازلال زندگی از چشمه حیوان رسید\nآفتاب اوج ثریا كوكب ايمان رسید\nبا فروغ عرش و کرسی با چراغ جان رسید\nنثر سردار مدیر و نظم طوطی در نظر","chars":4160,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00876.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/876","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/876","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}