{"book":"adl0616","page":873,"text":"سال چهارم \t\t\t\t\t\t\tنمره ۳\n\nواقعه برق\nاز دفتر مبارکه جناب مستطاب افخمی\nمحمد مشکی خان فوجدار قریه کلانی و بابر خط فرستاده که در قریهٔ مذکور صاعقه و باران آغاز نموده بوقت از ظهر بدو جا برق افتاده یکی به کنار دریاب قبض الدین نام که قریب آن بود از آثار برق مذکور فوت شده تمام بدن آن سیاه و سوخته کی پیدا کرده بود دوم در قریه کمانی و سید محمد نام را آثار آن رسیده مثل فیض الدین نام سوخته و سیاه شده فوت شد لیکن برق از سر مذکورہ گذشته هر دو نفر مذکور حرف زده نتوانستند\n\n( واقعه نکار میمنه مینویسد )\nدر محال میمنه در علاقه قیصار در قشلاق خواجه کند وار ۲۲ شهر شعبان المعظم تا به ۱۳ شهر رمضان المبارك در بین مردم قشلاق مذکور امراض مختلف پیدا شده امراض مذکور روز اول برای هر آدم تب و بی دردی پیدا می شد. روز دویم و سیم از شکم آب و از دماغ قسم خون دماغ خون جاری می شد و خون مذکور هم استاده نمی شد. در یوم مذکور یا فردای آن جان بحق تسلیم میکردند و نفری مذکور که فوت شده از مرد و زن و پسر و دختر موازی بیست و هشت نفر میباشد و مرض مذکور از تاریخ ۲۲ شهر شعبان المعظم تا به ۱۳ شهر رمضان المبارك بود بود از تاریخ مذکور بالکل قطع شده سال بفضل خداوند خیریت است فقط تحریر یوم شنبه ۲۹ شهر رمضان المبارك سنه ۱۳۳۲ محمد رحیم واقعه نگار میمنه\n\nواقعه نکار هرات مینویسد.\n\nگردباد مدهش\nشهریار بيك واقعه نگار هرات از يك واقعه مدهش يك گرد باد بسیار عجیبی خبر میدهد که باور کردن آن بقدری مشکل مینماید . ولی چون آفت بهاری گردباد بسیار واقعه های مدهشتر ازین بروی کار آورده و می آورد چیزی بعید الاحتمال نمی نماید زیرا گردباد چنان آفت مدهشه ایست که فوت دایره دور مرکزی آن کاهی شده است که کشتی های بخاری آهنین بزرگ را از دریا برداشته بقدر نیم میل مسافه در خشکه انداخته است .\nواقعه نگار مذکور مینویسد که در موضع ( شهدان ) علاقهٔ ( فراه رود ) يك خيل از مال داران طایفه اسحاق زائی در يك شبه فرو آمده سیاه خیمه های خودشان را نصب نموده بودند در وقت خفتن شب يك گردباد شدیدی پیدا شد قوهٔ مرکزیه گردباد در خیل سیاه خانهٔ مذکوره تصادف کرد مال و مواشی و خیمه و انسان را حمله بهوا کرده است . حتی صدای جوجه شتر را در يك دهی که از انجا بسیار دور بوده بعضی اشخاص از روی هوا شنیده اند . روز دیگر که باد آرام شده بود بعضی چوپانهای دیگر خیلها در میان شیله ها و کندها و پشته ها بعضی جسدهای انسان و حیوان را یافته اند . و یکی از چوپانها حکایت میکند که در يك شیله صدای نالش يك شخصی را\n\nدیوان بهکوانداس برادر دولت پناه دیوان نرینداس سر دفتر وجوهات و عین المال آتش بلند شده شعله آتش مذکور بخانهٔ مهتایی بهکوانداس مذکور رسیده در انجا قدری بارود و کارطوس بوده آتش گرفته و آتش مذکور بدیگر خانه های او سرایت کرده چون اجزای کلی خانه های اهل هنود از چوب ارچه و متصل بهم دیگر میباشند دفعتاً شراره کرده این فدوی دولت باتفاق تاییان خود و برکه صاحب قند کوتوالی و کرنیل ها و کپیدان های خند مذکور و نفری مقرر صفائی باغچه ها و نفری سیاهی ها در همان وقت خبر شده در موضع مذکور رفته متوجه خاموش شدن آتش مذکور شدیم — در همین ضمن عالیجاه محمد انورخان قندهاری کپیدان نفری سر مینا که از واقعهٔ مذکور خبر شده بود نیز با نفری خود رسیده و بحسن اخلاص و صداقت با تفاق نفری مذکور از چهار طرف خانه مذکور را بریده و آب زیاد رسانیدند. چیزی آتش بذریعه آب و چیزی بواسطهٔ خاك بفضل و مرحمت حضرت ایزدیاری و به یمن اقبال خورشید مثال اعلیحضرت شهریاری بعمل چهار بجهٔ صبح خاموش گردید در حقیقت باعث خاموشی آن مرحمت خداوندی بود والا خانهٔ مذکور که در بین خانه ها بود خاموش نمودن آتش آن عقلاً از امکان بیرون بود والحمد لله والله بدیگر نفری اهل هنود که مطیع و زیر سایه همایهٔ اسلام میباشند ضرر و آسیبی نرسیده بدون این که سنج های بام هشت خانه دور آن را بریده و با آتش مذکور انداخته بودیم از قراریکه از دفتر صفائی علم آورده شد قیمت خانهٔ مذکور که کامل سوخته چهار هزار و چهار صد و بیست و هشت روپیه ده میباشد و از قراریکه از خود صاحب خانه علم آورده شد اسباب فرش و ظروف و زیور عیالانه و غیره ماله آن که سوخته تخمیناً مبلغ سی و چهار هزار و هفت صد و سی روپیه پخته می باشد احوالات سوختگی خانه بهکوانداس مذکور قرار فوق مفصلاً برای آن اخوی محبت بنیان مرقوم گردید فقط باقی والسلام مورخه یوم مذکور سه ۱۳۳۲ دستخط امین المس .\n\nواقعه نکار دایزنکی مینویسد\nقاسم نام دهقان در موضع دایزنگی ملك داری داشت — خرسی در هر لیل آمده گندم او را می خورده چونکه قاسم مذکور بزراعت خود نظر کرده دل مذکور بدرد آمده در شب رفیق خود را واقف نموده که با هم شب که زراعت را نگهبانی میداریم همان بود که قاسم مذکور از شريك خود پیش شده رفته و شريك مذکور از عقب بوده در بالای زراعت که رسیده خرس از بین زراعت بیرون شده همین قاسم از عقب مذکور در کوه رفته با خرس روبرو شده قاسم مذکور را از کوه غلطانیده در پایان کوه افتاده استخوان مذکور خورد خورد شده بعد که رفیق مذکور آمده او را نجس کرده مرده او را از پایان کوه پیدا کرده دفن نموده اند. ۱۹ شوال المکرم سنه ۱۳۳۲ دستخط محمد شفیع واقعه شکار دایزنگی صحیح است .","chars":4358,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00873.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/873","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/873","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}