{"book":"adl0616","page":858,"text":"٩\nسال چهارم\nشماره ٢\nادبیات و علوم حدیثه و حساب و هندسه و تاریخ و نقاشی و جغرافی دارند\nشنیده شد. خواهر بزرك زروزیور خود را فروخته مصروف تربیت\nدوشيز كان مینماید و تا امروز امتحانات خوبی مدرسه اش داده است .\nدیگر مرحومه ( علویه ) همشیره آقا سید حسین ابراهیم زاده\nزوجه جناب حاجی میرزا حسن رشدیه که واقع مادر روز کار\nچنین دختر معلمه فاضله عقیقه پرورش نکرده بود دیگر ( خانم افندی)\nصیه مرحوم رضا خان سرتاب توپخانه وغيره واگر بخوا هم\nاز مخدرات فاضلات ایرانیان اسلامبول و مصر و قفقاز بنویسم شاید\nمدیر محترم اداره جریده چهره نما محض ملاحظه مندرج فرمایند\nولى البته مقالات ختم عالیه افندی در جراید ترکی و ( خانم نمازی)\nرا در جراید مصری دیده اید ولی در اسلامبول و مصر مدارس\nدخترانه مدتها بوده لیکن در ایران تانه سال قبل ابداً مدرسه دخترانه\nنبود و باین مدت که این قسم مخدرات ایرانی ترقی کرده اند.\nچنانچه یکی از دوستان بنده صبه او که سناً ١٤ میباشد تحصیلات\nعقد مائي و ثانویه را تمام کرده و الان خود معلمه است زبان\nانگلیسی را از بنده بهتر میداند و سال انکه بنده دو زبان فرانسه\nو انگلیسی را بخوبی تحصیل کرده ا. .\nاما در باب بازیهای ریاضیه که او را ( سپورت ) مینامند مثل\n( لون نيش ) و غیره . . اگر امروزه این نوع ریاضیات بدنی در\nایران یافت نشود در سه چهار سال دیگر هم پسران و دختران\nخواهند آموخت قدری صبر میباید که عنقریب دوشیزگان و مخدرات\nایرانی همچون فاضلات ممالک متمدنه در تالیف و تصنیف اشهار\nبهم رسانند عجالتاً خوانندگان روزنامه مقدسه چهره نماذا بتعرفه\nمخدرات فوق و مدارس و معلمات ایران بهترین بشارتی بود که دادم\n( رئیس مترجمین اداره كمرك ومالیه جنوب محمد على شيباني\n\nمتولد کشت و وبتقريب روز ولادت این مولود غضب آلود\nقربانی انسان اجرا کرده شد .\n\nنخستین حادثه ی که برکره ارض در اولاد آدم از نتیجه رشك\nوحد به ظهور پیوست همانا واقعة فاجعة قتل قابيل هابیل را\nبود و تاریخ تولد و حدوث حرب از همین وقت مأخوذ و محسوب است.\nدر عصرهای اول آلات فن حرب چندان وجود نداشتند.\nوجنك اكثر به چوب وسنك اجرا میشد و پس از ان هرمانی که\nدر دنیا ترقى كرد حتی المقدور من حرب را هم ترقی داد تا نیرو کمان\nو شمشیر و کارد برای هجوم جارخانه بر روی کار در آمدند و بر\nخلاف آن از بهر حفظ تدافعانه خود و سیر وزره ساخته\nشدند، چنانچه مال این آیه حکمت وايه ، وألتاله الحديد وعلمناه\nصنعة البوس لكم لتحصنكم من أسكم ، که درشان حضرت داؤد\nورود یافته بر قدیم بودن من حرب و ترقی آن در ازمان دال ويك\nگواه این مقال است .\n\nایرانرا ترقی قدیم این فن شهرت داده برجميع ممالک دنیا او را\nمالک سطوت و جبروت ساخته بود، داستانهای رستم زال و امثال\nآن بر ترقی این فن در آن وقت يك مثال است. فیلهای هندی آله\nهای جاندار حرب شده عظمت و شوکت راجه کان هند را دوبالا\nنموده بود. از همه اول این فن در بر اعظام آسیا بسرعت برق\nآسا ترقی کرد و فن حرب از شرق تا غرب اشاعت یافت ، و پس از\nاسیابه اروپا منتقل شد و در انینه و یونان و اسپارتا، تا یکمدتی\nخوب عروج نمود و باز رومیان آنرا بدرجه کمال رسانیده\nفن اسلحه سازی را مالك يك رواج وشهرت عظیمی ساختند .\nاما قریب بود که بعد از چند مدت از اوج ترقی در موج بحر ندنی پنهان\nشود که تا کلاه در سال ۱۵۰۰ از ایجاد بار و د بازار آن که مدتی مسدود\nبود مجدداً كرم شد و يك انقلاب دهشت مآب زرگی در فن جنك\n\nتاریخ حرب و ترقی و اشاعت فن آن\n\nبه بوقوع پیوست که این آتش سوزان بارود جوهر و آبداری اسلحه\nقدیمه را برباد داده با خاک یکسان نمود و نام تیغزن وزره پوش .\nاز خیال ها فراموش ساخت، وفن جنك را از چوب و سنك\nدفعتاً به توپ و تفنك ترقى بخشيد .\nدرصدی هند هم کار نامهای جنگی اروبايك شهرت خارق العادة\nرا افاده نمود و فن قلعه بندى واستحكامات سديد بك ترقى جدید\nدر ان حرب وارد ساخت و ازین وقت يك سلسله وسيع بعضى\nجنگهای وقیع که تذکار خواهند یافت قایم شد .\nو در صدی هزدهم ، فريدرك اعظم ، ( بإنشاء جرمن ) فن\nحرب را خوب وسعت داد و چنان اصول و قواعد وضع نمود که فوج\nخود را به اندک زمان به اوج کمال رسانید و پس ازان و نابوليون\nاعظم ، عسکر خود را در وقت حرب به حصه های بزرگ منقسم\nنموده به آنها اداب این چنین جنگ را تعلیم کرد .\nاروپا از آغاز در خصوص جنگ های دور و در از پردیگر بر اعظم ها\nصاحب امتیاز است. هیچکدام جنگ معتنابهای آن بكم از هفت\nهشت سال به انجامیده سالها سال در میان اقوام جنگها دوام ورزیده","chars":3727,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00858.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/858","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/858","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}