{"book":"adl0616","page":851,"text":"شماره ۲\nسال چهارم\n\nنمیشود، صلاحیت ملت افغانستانرا در امورات مهمۀ دولت . و خیر اندیشی حکومت را در مهمات عمدۀ ملت از نقرات آنی خوبتر استنباط کرده میتوانیم :\nو اپسرای - امروز سایۀ تحقیق و ثبوت رسیده است که روس در فنقاز و مرو برای تجاوز برخاك افغانستان لشكر تيار میکنند، وليكن شما را تأمينات ميدهم که اگر این کار اقدام بکنند. در هر طرف دنیا با او جيك آغاز خواهد شد . شیار دولت ما باید اعتماد کام داشته باشید .\nاعلیحضرت – اگرچه شخص خود من اعتماد کرده میتوانم لاكن اعتماد مات افغانستان آنوقت حاصل خواهد شد که به ایر از دوستها و مما و نتهای متواتر شما دهشت و دل زده که آنها که از خونریزیهای چندی پیشتر ازین در دل شان جایگیر شده بر طرف کردد .\nو الحاصل از همه محاوراتی که در مابین خاقان جنت مکین ذات اعليحضرت ضيا الله والدين مرحوم، و جناب لار د دوفرين و اپسرای هند که در باب مذاکرات روانی در راول پندی اجرا شده و يك كتاب مستقلی میباشد ، صاف واضع میشود که حکمت سياسية دولت عليه متبوعة مقدمة ما افغانستان صرف برشورای ملتی مینی بوده ملت و بادشاه وجود واحد شمرده شده است .\nحالا از محاورات اعلیحضرت خاقان مغدور بهمین چند فقره فوق براثبات مدعا اكتفا ورزیده از بعضی کلام های حکمت پیام سراسر الهام ذات دو کتبات بادشاه مقدس موجوده خودمان اعلیحضرت سراج الملة والدين امير حبيب الله خان بادشاء علمت ودولت مستقله افغانستان خلد الله ملكه الى مديد الزمان در تخمدعا بیان کنیم :\nذات مکارم صفات همایونی در سنه هزار و سه صدو بیست و چهار مجری محض بعزم سیاحت تشریف فرمای هندستان شدند که این تشريف شاهانه مبنی بر مذاکرات سیاسی و بند و بست دولتی نبود زیرا آن مذاکرت و بند و بستها بیشتر ازان در دار السلطنه کابل با کومیسیون ( کو میشن ) که از طرف حکومت هندية الكلية آمده بود فیصله شده بود. و چون جناب و ایسرای هند ذات اعلیحضرت پادشاهی را دعوت نمود بهمین شرط اجابت فرمودند.\nکه تشریف شاهانه شان محض مبنی بر سیاحت و ملاقاتهای دوستانه دور از سیاست باشد . معماقیه در بعضی مجالس و محافل بد ر بارها ازین رهگذر تحتها التزاماً در میان آورده میشد\nحتی در یکی از محافل رسمی ذات اعلیحضرت بادشاه مقدس ما از قرار ذیل یک تقریری بیان فرموده اند كه حكمت سياسية حكومت متبوعة سفية مارا واضح میسازد در نجا تنها يك فقرة آن تقرير دلپذير بادشاه مقدس خود ما را که دلیل اثبات معما میشود تذکار مینمائیم . بعد از اینکه از لزوم قطعی دوستی\n\nمال عالم در مسئله شورای مات ، و استبداد حکومت جا نگینها کرده و خون جگرها خورده اند ، حال آن که شکل حکومت افغانستان خافتاً وطبيعاً حکومت مانی تقرر یافته است و در مابین حکومت ومات يك جزو استبدادی که تفریق داده بتواند وجود ندارد . ملت ، خلاصه وجوه وجود خود بادشاه خود را میشنا شد . پادشاه ، هستی موجودیت خودمات خود را میداند . و به این صورت ملت وبادشاه يك جزء واحدی شمرده شده غیر قابل انفكاك يك وجودی تشکیل یافته است . از هنگامیکه افغانستان تأسیس استقلال نموده همین قاعده جاری شده آمده است . ملت ، داء اشیرازه کتاب وجود خود را بوجود بادشاه ملت منحصر دانت . وطبعاً بوجود آن شیرازه خود را به اشد لزوم محتاج یافته ، بادشاه دایما خود را مكلف انتظام را بدله اجزای ملت داشته است .\nاین قضیه با بعضی مثالها ثابت میشود : مثلا درسته ۱۳۰۴ مجری که روسها از جهت مرو بر بالا مرتاب پیشقدمی کرده بودند . و هنوز اوایل استقلال سلطنت افغانیه بود که بوجود مسعود اعليحضرت ضياء الملة والدين امير عبد الرحمن خان جعل الجنة عنوان تشکل یافته بود و بنابر دعوتی که از طرف نورد دوفرین وایسه ای هند بوقوع آمده بود ذات اعلیحضرت خاقان مغفور بهندستان تشریف برده بودند که در پنجا بعضی فقرات مذاکراتی که در مارین اعلیحضرت مغفور و اوردمذكور جریان یافته است .\nمثالاً درج مینما تیم :\nو ایسرای - مثال خود شما امروز مرد شجاع دانا کمتر خواهد بود . ومثل ملت شيا قومی قوی و دلیر در عالم کم است .\nاعلیحضرت – شجاعت من برخود من معلوم نیست . و از دانایی خود امی هستم که آن دانانی من تا امروز بکار قوم و ملت من آمده، و خیر و بهبود آنها را اختیار کرده و باز هم امید بخداوند دارم که خوبتر بکار ملت من خواهد رفت .\nو ایسرای - دولت افغانستان ، در میان دو دولت قوی و کلان افتاده لازم است که با یکی ضرور دوستی داشته باشد .\nاعلیحضرت - منهم اجمعی را داشته برای نفع ملک و ملت خود دوستی دولت شما را اختیار کرده ام\nو ابسرای - تشریف آوری شما بدولت مادلیل ظاهر دوستی ویکانگیست .\nاعلیحضرت – علی ، دوستی دولت شما را برای منافع ملت و وطن خود نافع و مفید دانسته اختیار کرده ام و امید میکنم که از برای منفعت ملت خود باز با دولت شما ملاقات کنم و دوستی پردوام باشد .\nازین فقرات محاوره که مذکور کردید بخوبی ثابت میشود که اساس استقلال دولت افغانستان بر اصول و قواعد شورای مات مبلی میباشد . و بادشاه بامك ، و ملت با پادشاه جزو واحدى شمرده شده هیچ چیزی بجز منافع مشتر که از هیچ طرف اندیشیده","chars":4191,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00851.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/851","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/851","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}