{"book":"adl0616","page":83,"text":"صفحه ۱۲\n\nمعلومات در باب\nاژانسها، و اقسام اخبارها\n\nغلط\n(اژانس استعانی) که برای منفعت دولت ایطالیا خدمت میکند همیشه در باب احوال جنگ خبرهای دروغ و غیر حقیقت را شایع می نماید اگر دیگر اژانسهای جنگجوی نمی بود برای دروغ اژانس استعانی تمام عالم را پر کرده برای دیگر گونه حوادث جای نمی ماند و ازین سبب است که هر حکومت مجبور میباشند که برای خودشان اژانسهای علیحده تشکیل بدهند.\nامروزه روز — روزنامه ها بسیاری قرای مختلفه میباشند. یک رقم اخبارها نیست که تنها از سخنان دینی و علمی ادبی و فنی بحث میرانند و از خبرهای مختلفه سیا عالم چیزی نمیگویند، بعضی اخبار است که تنها از صنایع بحث میرانند، و بعضی تنها از تجارت، و بعضی تنها از خبر های سیاسی عالم بحث میرانند و دیگر اخبار سیاسی دیگر چیزی نمیگویند اینگونه اخبار هاییکه از اخبار ستان عالم سخن میگویند نیز راههای مختلف دارند که بعضی رسمی و بعضی نیم رسمی و بعضی اخبار را پروپاخاندا) یعنی اخبار ها دل انگیز و بعضی اخبار های منفرت با غرض میباشند.\nچنانچه سراج الاخبار ازین رقم آخرین است. اخبار های رسمی و نیم رسمی همان اخبار ها نیست که در راه اینه افکار سیاسی دولت خود و قراردادها و قانونهای دولتی را که به آن منسوب است نشر میکنند و دولت خود را دافعه میکنند، اخبار را در روپا خاندا، یعنی دلوله انگیز رقم رقم است که آنهم رسمی و خصوصی و عمومی میباشند که مخصوص بر استماع اخبار خدمت میکنند، چنانچه اینگونه اخبار آزانس از چند سال و اینها در اختیار خود از بی استطاعه راه ما ولی قاعده های مملکت (ماکو) و لوله ها و غلغله ها نشر کرده لازم و ضرور بودن گرفتن از نشر کردن گرفتند، تا آنکه از نیوران ولوله در آسیا شان کامیابی میشوند.\nاینکه اینگونه اخبار ها پر غرض است یعنی بخواهش و فرمایش و یک درآمد و سرمایه حاصل کردن بوده باین سرمایه اختیار خود را وسعت دادن میباشند و اخبار های بیطرف از بهر تربیت دنیائی که دلش بخواهد و در راه مقصد خاصی خدمت کنند نوشته میشوند.\nبغیر ازین رقم روزنامه ها در عالم برای مصارف مختلفه شایع میشوند. حکومت بیشتر که در روزنامه سراج الاخبار — بهر حال این نمره هم خیلی است یک چند خصوصیات دارد که هر گاه بحث و مباحثات عالم را که در راه اوست است از راه دانش کرده بتواند شرف و عزت و ملت آن را پوشش کند.\nبعد ازین علاوه بر حوادث جاریه که این روزنامه و اخبار ها نشر میکند پر مغلق و پر جنجال است بنده سطور هم یکی مقصود و مرادهای روزنامه های این کوی از طرز تحریرشان معلوم و آشکار میشود.\nم. فقط\n\nاژانسها، و اقسام اخبارها\n« اژانس » یک کلمه اجنبی است که معنی انرا بخلاصه اگر ترجمه کنیم « کمپنی تجارت خبر رسانی » میشود. چنانچه سرایه کمپنی تجارت آهن این جاست همچنان سرایه ( اژانس ها ) نیز خبر و پیغام های تلگرافی عالم است.\n\nقارئین کرام سراج الاخبار در اقسام اژانس ها و روزنامه ها و از مقصود شان یک معلومات مختصر دادن مناسب دیده شد.\n\nاژانسها — اژانسها کمپنی های تجارت خبرسانی میباشند که مخبر های این اژانس به شهرهای کلان و جایهای مهم مقرر و موجود میباشند. این مخبرهای مذکوره وقوعات يده را به مرکزهای خود با تلگراف اطلاع میدهند. مراکز کمپنی هم خبره حوادث را به تمام عالم بواسطه شعبه هایش خبر میدهند.\nو روزنامه ها و اخبار ها به این اژانس ها سالیانه یک چیزی داده خبرها را میگیرند. و او تنها و تجارت خانه های کلان نیز باین از احوال عالم خبر دار میشوند. بغیر اخبار ( تایمس لندن ) هیچ یک روزنامه موجود نیست که به هر جایی مخبر مخصوص داشته باشد.\nاژانسهای معتبر انگلستان اژانس رویتر و اژانس تایمس میباشد و اژانسهای ( هاواس ) و ( فورنیه ) کمپنی فرانس هستند، روسی بنام اژانس پترسبورغ و مجار را بنام مجار، و ایطالیا نها بنام استفانی، عثمانی با نام عثمانی اژانس ملی علمی.\nاین اژانسهای مختلف بهر حوادثی را که میدهند بنسبت سیاست و مناسباتی که حکومت شان به ان ملک دارند نفع و مرادی که حکومت شان در سیاست و پولتیک خود پیش گرفته اند خواهد و خبرها نشر میکنند. اینگونه حوادث ها می مغشوش و تغییر اگر چه گوناگون رو میشود لیکن یکبار چون نقشه شود حوادث و خبر های مذکور با فایده میرساند گاهی میشود که این اژانسها بعضی خبرهای بی اصل و اساس را بنا بر منفعت حکومت خودشان مانند یک تجربه بالون بعالم نشر میکنند و منتظر میشوند که باشد و بینیم که این خبر چه نتیجه میدهد؟ و اگر دیدند که از هیچ طرف آن سخن شان رده و تکذیب شد این خبر بصوریت راستی و حقیقت باقی میماند، در خصوص یک مثال عرض کنیم :\n\nبقیه مقاله با اینکه در ستون آینده از طرف سر محرر تحریر یافته محرر و سر محرر سراج الاخبار\nثبت را بتمام الحاج عبد الخالق پسر طرزی مستعمر مهاجر خانه دارالسلطنه کابل بقلم میرزا محمد جعفر قندهاری","chars":3980,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00083.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/83","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/83","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}