{"book":"adl0616","page":828,"text":"نمره ۳\n\nخانجا گردیده ذات قدسیت صدات اعلیحضرت بادشاهی سلام خانه دربار را به تشریف شرکت ردیف همایون شاهانه رونق افروزی و اجلال.. وهمه كارا به التفات و توجهات جهاندرجات همایونی قرين من ومسار عالى العال فرمودند. بمبار کبادی عید سعید و دعای دوام ترقی و آزادی وطن و ملت که از لسان الهام بيان اعلیحضرت بادشاه مقدس در فصدور یافت قلوب صداقت مجلوب نهمه حاضرین دربار معالی بار را يك وجد و سرور پرجوشی استیلا نمود ادعية خيرية تمادى عمر و اقبال و شوک و اجلال بادشاهی ندکار کردید، جابها شيريتيها طعامها العام و اطعام فرموده شده دربار علویت آثار عید سعید فطر به انجام رسید.\n\n( بيانات اعلیحضرت همایونی )\n\nواد خصوص حزب حاضر موخط حرکت دولت افغانستان ہے درین دربار عام عید سعید، ذات شوكتسبات بادشاه بزرك دولت مستقله خداداد افغانستان اعلیحضرت ( سراج المله والدين امیر حميد الله خان ) وفق الله بالنصر من الرحمن از و قومات جاريه این محاربة مدهشه حاضره دولتهای بزرگ و كوچك اوروبا تحت و بیان فرمودند که مال بعضی نقاط مهمه بیانات همایونی را که جهت تعلق آن بدولت متبوعة مقدمة ما افغانستان دارد در نجا تذکار میهانم .\n\nبعد از انکه از برهم خوردن صلح و آسایش عمومی اظهار تأسف فرمودند ، و بعضی اسباب مهمه این شعله افروزی نابرة جنك وجدال عمومی را در انظار حاضرین دربار معالی باز توضیح نمودند از رسیدن خط جناب و ایسرای هند جلالتماب لارد ( هار دينك ) و نوشته شدن جواب از طرف قرن الشرف ذات اعليحضرت شاهانه شان تحت بیان آورده فرمودند :\n\nتحریرات و ایس ای صاحب هند در خصوص اخبار کیفیت حزب عمومی دول اوروبا، و داخل بودن دولت معظمه برسانه درين حرب بحضور شاهانه ما رسيده و ضمناً اطور اشعار دوستانه نوشته اند که چون دولت علیه اقف استان از زمان اعلیحضرت ضياء الملة والدين مرحوم با دولت معظمه بریتانیا عهد دوستی و پیمان مودت داشته و دارد، و در مهمات و معطیات امور خارجه رسیدن رأی و استشاره دولت بریتانیا ، از جمله مواد عهد نامه قرار داده شده تجدید هم شده است از انرو بیطرفی دو لت عليه افغانستان را درین حرب حاضر، مناسبتر و موافقتر دانسته به اشعار دوستانه و اظهار مخالفت کارانه استدار ورزیده شد.\n\nه مال و مفهوم تحریرات دوستانه جناب و ایسرای همین بود. که گفتیم اما جوابیکه از طرف شاهانه ما نوشته شده مال آنرا نيز وشها اهل دربار بیان میکنم تار کیفیت آگاه باشید. بعد از بعضی تمهیدات دوستانه برای دوست خود جناب و ایسرای نوشتیم که : واقعا دولت عليه ما با دولت بهية شما - تا وقتیکه يشرف و حيثيت ، واستقلال و حریت آن هیچ امرضی از هیچ\n\nسال چهارم\nشماره ۱\n\nطرفی بوقوع نیامده باشد. و شرایط دوستی معهوده خلل پذیر نشده باشد کماکان بر عهد و پیمان دوستی خود پایدار و استوار است و كذالك تا هنگامیکه بر منافع حاكميت و حقوق ملكية او از هیچ طرف هیچ تجاوزی بوقوع نیامده باشد از ملك بيطر في انحراف نخواهد ورزيده\n\nاین بود نقاط مهمه افادات حکمت آیات اعلیه مرت همایونی که مالا و اجمالاً در باب خط حركت سياسية دولت مقبوع: مقدر نما بدربار نام روز عید در حاليكه سفير دولت بهية انكليس ايز موجود بود بیان فرمودند، و ما محض برای اطلاع قارئین خود درج مضايف اخبار نمودیم . تا همه کان را معلوم باشد که خط حرکت سیاست دولت متبوعة مقدمة ما افغا نستان درین حرب حاضر بشرایط مسروده مسلك بی طرفی میباشد .\n\nافغانستان\nو اهمیت موقعیه و سياسية آن\n\nيك سیاحی که از اقصای غرب شمالی مثلا از لندن برای سیاحت آسیای شرقی روپیهای عزیمت شود ، و بنجر های محیط را غیور . و قطعة فسيحة هندرا غرباً شرق مرور کرده بخواهد که بسوی شمال شرق وسط آسیا عنان سیاحت خود را دور بدهد در پیش رویش یکی یکبار دیوار يك نام بسیار بلند سر يغلب كشيده تصادف میکنند که ( خروج برفقك سروری بدشوار بست ) گفته مجبور بر توقف میشود .\n\nاین بام بلند معظم ، قطعه بك ( افغانستان ) برومند محتشم است ؟ يك قطعه بزرگی از آسیای وسطی میباشد . این نام دی احتشام از طرف شرق شمالی با دیوار عظمت مدار ( هندو کوه ) که زبانزد به ( هندو کش ) شده است . و با ( کو منایا ) که یکسر طرف غرب ممتد شده رفته است و با کوهستان ( غور ) مربوط است. شرقاً بالتدريج فرو آمدها ( کوه سلیمان ) که از شمال یکر بسوی جنوب تند شده است کسب ارتباط میکنند، جنوباً تابه ( بلوچستان ) و از انجا تا ساحل بحر يك سطح ما يلى تشكيل میکنند. در طرف غرب رفته رفته یك نشبی پیدا کرده و در اطراف کول ( هامون ) لك حوضه داخلي ، و در جهت جنوب غربی یک مهرای تشکیل داده و داران باز بطرف کوههای (خراسان) بلند شده میرود در جهت غرب : الى تدريجاً تا بصحرای (مرد) و حوضه ( جیحون ) سرراست فرو میآید.\n\nبلند ترین مواقع افغانستان ، همانا جهتهای شرق شمالی آنست. که با کوههای بارف دایمی مستور بسیار بلندی در بر گرفته شده است . بعضی از زروه های این کوهها بقدر ( ۹۰۰۰ ) شش هزار متر و بعضی بیشتر از انهم از سطح بحر بلندی دارد. حتی بعضی دره","chars":4135,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00828.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/828","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/828","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}