{"book":"adl0616","page":807,"text":"صحیفه ۱۲\nسال دوم شماره ٢٤\n\nادبیات\n\nغزل مذنب\n( مرغ عشرت بدام اسلام است )\n( دین و دنیا بکام اسلام است )\n( ششدر امروز کی توان گفتن )\n( عیب بر تنگ و نام اسلام است )\n( باده شادمانی نوش کنید )\n( همه مصروف جام اسلام است )\n( سحر اندر سحر تماشا کن )\n( صبح حیران شام اسلام است )\n( ابرش تخت از ازل اینجا )\n( تا ابد گوئی رام اسلام است )\n( همچنین هفت پرده دنیا )\n( هشت جنت مقام اسلام است )\n( اينكه از با فشاد نصرانی )\n( دوستان از قیام اسلام است )\n( همه اسلام از سر رغبت )\n( خیر خواه تمام اسلام است )\n( مذنب ) از اتفاق تا محشر )\n( دستگاه دوام اسلام است )\n\nپر گفته ام از کوش نگیرند عزیزان از گفته خود میکشم آزار چگویم\nنشنید کسی درد دل خون شدهٔ من پاش که کنم درد دل اظهار بگویم\nبر حال پریشانی اسلام درین روز بگذار کنم گریهٔ بسیار چگویم\nاطوار پریشانی اسلام چه پرسی داری خبر از طرهٔ دلدار چگویم\nهمچون دهن یار نباشد بمیان هیچ از هیچ نباشم جو خبر دار چگویم\nچون رشك عزیزان شودم شعر جو گوهر باران پس ازین شعر در اخبار بگویم\n( مستغنی ) ازین پس نکند شعر سرائی چون رشك عزيزان شو د اشعار چگويم\n\nسخنان هر رقم\nچار صد عروسی در يك شهر بلند روز هندستان يك ملکیست که از عادتها و رسمهای عجیب و غریب معلوم میباشد. در شهر ( سورت ) يك قومیست که آنرا ( لیواری ) میگویند. عادت آنها این است که در هرده یازده سال يك بار پسران و دختران قوم را عروسی میدهند. در میان بازده هم ماه فروری ۱۹۱۳ روز عروسی شان تصادف نموده در يك روز چار صد عروسی بعمل آمد . یعنی هر انقدر پسران و دخترانی که در ظرف دوازده سال بوجود آمده اند همه را در يك روز عروس و داماد کرده اند . غرابت در اینجاست که در تمام این چارصد عروس و داماد بزرگترین شان ۱۳ ساله بوده است. باقی عروسها و داماد ها از یکساله تا به ۱۱ ساله بوده اند. بعضی ازین عروس ها و دامادها برزانوهای مادران و پدرانشان نشسته بوده اند. بعضی را بشیرنی و بازی ها از گریه کردن باز میداشتند. حتی بعضی را والده های شان به شیر دادن آرام میکرده اند !\n\nاز جور و ستمکاری کفار چگویم نگذاشت نصاری و مجز دو سه کهسار\nبر روم و بایران چه نکردند و شنیدیم از روس چه پرسید و زبلغار چگویم\nاسلام جو در خواب بود پیش که نالم زین خواب نکردند چو بیدار چگویم\nافسون محبت نکنند در دل کس کار یهوده چرا گویم و بیکار چگویم\nکردار نه بینم جو زیادان زمانه سودی ندهد این همه گفتار حکویم\nگویم که نکردیم درین دام گرفتار آنگاه جو کشتیم گرفتار چگویم\nاکنون که سر رشته بدست است بکوشید از کف چورود رشته این کار چگویم\n\nموجد ساعت که بود\nشخصی که از هم بیشتر ساعت ایجاد کرده است خلیفه هارون رشید عباسی است ساعتیکه او ساخته بود نهایت خوشنما و طلاقی بود. و چرخها و غیره ساعت عجیب و غریب بود ساعت مذکور زنگ هم میزد. در سنه ۸۰۰ ع ساعت مذکور به شاه شارل میکن تحفةً فرستاده شده بود — و قبل از ایجاد ساعت مذکوره بذریعهٔ ساعتهای آفتابی و آبی وقت معلوم کرده می شد علاوه بران اوقات روز بذریعهٔ حرکت مستمرهٔ آفتاب و ساعات شب را بذریعهٔ کواکب معلوم میکردند —","chars":2591,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00807.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/807","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/807","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}