{"book":"adl0616","page":801,"text":"٧ شماره ٢٤ سال دوم صفحه ٦\n\nتار برای توجه نمودن بطرف این معامله عرض میکنند . همچنین در پشاور از یک جلهٔ عظیمی همدرین باب بیوم جمعهٔ گذشته منعقد گشته که رویداد آن بنابر اطلاع آن مکرم و مسلمانان آنولا معروض می نمایم یوم جمعه گذشته ۱۲ شهر رمضان المبارک سنه ۱۳۳۱ بعد از اختتام و ادای نماز جمعه در مسجد کنجه علیخان یک جلهٔ عظیمی بتائید و همدردی شهدا و مجروحین واسیران کانپور و بنابر اظهار نفرت و ناراضی و بدسلوکی و کوتاه اندازی کورمنت صوبه جات منعقده شد — درین جله تعداد مسلمانان تقریباً پنج شش هزار بود بعد از تقریرهای متعدد پرجوش که مبنی بر اظهار همدردی همرای مسلمانان و شهدا و مجروحین واسیران کانپور و نفرین برحکام آنولا بود این تجویز قرار یافت که از طرف مسلمانان صوبه سرحدی بخدمت وایسرای هند یک عرضه داشت نموده شود که جمله مسلمانان هند عموماً و مسلمانان صوبهٔ جاری خصوصاً بواقعهٔ هائلهٔ کانپور و بغلط کاری و بیوقوفی و بی انسانی و نظام و تجبر کورمنت موجبات مشوره سخت اظهار تاسف و نا راضی می نماید و عرض میکنند که این همه فساد و خونریزی و بیحرمتی مسلمانان نتیجهٔ غلط کاری و کوتاه اندیشی حکام زیر دست می باشد — مسلمانان سرحد صوبه به بسیار ادب جناب وایسرای ممدوح را به این طرف توجه میدهند که درین باب عدل و انصاف را منتظر اند . تا ظلم و زیادتی که حکام کانپور بهمراه مسلمانان بعمل آورده اند تلافی آنرا نمایند و امیر اینکه بیگناه درین وقت مبتلا شده اند رها نموده شوند و مجروحین و پس مانده گان شهدا را دلجوئی شان کرده شود و حکام زیر دست از انشأت گوریلا کرفت تاینتریت یا ازین صوبه تبدیل شوند و یا موقوف . فقط بعد از ختم تار این فقره اضافه نموده شد که اگر کورمنت هند باین عرض ما گوش نگذاشت باعث ناراضی سخت و دلکن مسلمانان دره در حد و الدین افتاده نام خداور بود و ایشان لاجرم براه راست کورمنت برطانیه بلندن برای چاره جوئی عرضداشت خواهد کرد . بعد از اختتام کار روان جلسه برای پس ماندگان شهدا و مجروحین و برای خرج ماده چنده نموده شد چون مردم از فرط جوش و غم و غصه از هم رفته بودند اگری که چیزی نداشتند جامه های خود را بطریق چنده تقویس نموده و در ان واحد مبلغ کثیری جنده جمع شد لیکن این فقره بسیار بافسوس تحریر میشود که درین باب مردمان دون رتبه و بزرگان را هیچ دخلی نیست و گاهی در چنین مجالس و مجمع از ترس وقوفی مناسب خود و بنا بر چاپلوسی و خیر خواهی سرکار حاضر میشوند البته ایشان در چنین جلسه ها حاضر می آیند که باعث خیر خواهی سرکار و بدخواهی و خواری قوم باشد زیرا که ایشان آرا باعث ترقی مناسب خود می دانند افسوس است بمالک بدی چنین بیدین کنندم نمای قوم فروش که بعوض دنیا عقبی را فروشند و در اوقات تنك بخدمت قوم معروف نمیشوند\n\nدرین جله تابه ای که نظر کار میکرد همه مردم تجار و پیشه ور و غربا بودند یکی مقبول و اهل منصب بنظر می آمد افسوس است که خود را از خو شاهد و نور چنین افراد قوم فروش دنیاوی اسلام را میفروشنده رمان دهند و برای خود چنان افراد قوم پیدا کنند که باعث ترقی دین و همدردی و وابستهٔ ملک و ناموس شان باشند فقط والسلام .\n\n***\n\nسراج الاخبار الافغانیه\nانشا\n\nاز زمانها است که این فکر و اعتماد در ممالک عزیز ما زبانزد و معتمد شده آمده است که قانون دولت انگلتر نسبت بقانون دولت روس عادلانه تر و مفیدتر است و چون پرسیده شود که چرا میگویند که قانون دولت انکار در امورات دینیّه و احترام جوامع اسلام و معابد غیر دین شان خیلی مساعده کارانه و ملایمانه و دور از تعصب رفتار می نماید و دولت روس درین باب بشدت و درشتی و تعصب زیادی حرکت میکند — بسیار های افسوس است که درین اوقات قضیه را بالعکس مشاهده میکنیم . یکبار میشنویم که مسلمانان ممالک روس اتفاق کرده و بالاتفاق جمع نموده در پترسپورگ که پایتخت دولت روس است یک مسجد بنا نمودند . دولت روس به آنها اجازه حتی مساعده هم نمود . باز می شنویم که در فلان شهر روس دولت روس برای مسلمانها مکتب باز کرد . درین روزها شنیدیم که مسلمانان شهر (کوستنجه) که در زیر ادارهٔ حکومت رومانیا میباشد یک جامعی در انجا بنا نمودند خود پادشاه رومانیا با ملکه و بسیاری از اعیان برای رسم افتتاح آن حاضر شده به احتفالات تمام رسم افتتاحیه را اجرا نمودند هزار افسوس که دولت انکار در باب مسجد کانپور بر خلاف مسلکی که پیش نهاد خود داشت حرکت نمود . و تمام مسلمانان را به انحرک ناهنجار خود واداشته و مأیوس نمود . ولی هیچ شبه نیست که این معامله از سوء ادارهٔ حاکم ورئیس بلدیهٔ آنجا بوقوع آمده باشد . زیرا به اینچنین یک خطای سیاسی که برای یک پیچ و تاب سرك ملیونها نفوس رعیت خود را از خود متنفر کردن خلاف عقل دیده میشود . ای هموطنان عزیز از ینگونه مثالها عبرت گیرید . هر موی بدن خود را زبان ساخته شکر آزادی وطن خود را ادا نمایید . به بینید که اسارت چه نتیجه ها باز میدهد .\n\n( ترجمه اخبارات انگریزی که از طرف )\n( ترجمان بیت العلوم باداره رسیده )\nانتشار افواج بلغاریه خلاف توقع دلیل این امر میباشد که آن بر دول یورپ اعتماد کلی دارد که آنها ترکان را برای خودت از خط اینوس و میدیا لاین مجبور خواهند کرد .","chars":4294,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00801.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/801","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/801","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}